|
شناسه خبر: 5137

«صبح‌نو» از کاهش برداشت برنج و پیامدهای آن گزارش می‌دهد؛

دست خالی کشاورز در مقابل لبخند دلال

تفاوت فاحش قیمت خرید از کشاورز و فروش آن ازسوی دلالان در بازار مصرف کشاورزان برای ادامه کار تولید دلسرد کرده است. امسال هم خشکسالی باعث کاهش برنج برداشتی شد که جبران هزینه‌ها، شرایط زندگی را برای‌ کشاورزان سخت کرده است.

روزنامه «صبح نو»- برنج، از مهم‌ترین غلات و اقلام غذایی کشور است و استان‌های گیلان، گلستان و مازندران جزو رتبه‌های نخست در تولید برنج محسوب می‌شوند. محصولی که با رنج بسیار کشاورزان به دست می‌آید و قرار است امور معیشتی خانواده کشاورزان با ماحصل اقتصادی آن بگذرد اما وضعیت بازار و چرخه توزیع و یک بخش تحمیلی به نام دلالان ماجرا را به شکل دیگری رقم می‌زنند. البته هزینه‌های بسیار بالای کشت، نگهداری و برداشت و زمان طولانی به دست آمدن این محصول قیمت آن را مضاعف می‌کند. درحالی‌که شالیکاران معتقدند قیمت خرید برنج از آن‌ها باید بیش از بهای کنونی باشد. براساس گزارش‌های دریافتی از برخی شهرستان‌های گیلان، اکنون هر کیلو برنج درجه‌یک از نوع طارم در بازار برنج‌فروشان استان به‌طور میانگین 33 تا 38هزار تومان از کشاورز خریداری می‌شود و به قیمت بالاتر از 46 تا 52هزار تومان در داخل استان یا استان‌های دیگر به فروش می‌رسد. هر کیسه «شلتوک برنج» نیز بین 16 تا 17هزار تومان از کشاورز خریداری می‌شود و در انبارها نگهداری و بعد از مدتی تبدیل به برنج شده و با قیمت بالاتر به فروش می‌رسد. تفاوت فاحش قیمت خرید از کشاورز و فروش آن ازسوی دلالان در بازار مصرف کشاورزان برای ادامه کار تولید دلسرد کرده است. امسال هم خشکسالی باعث کاهش برنج برداشتی شد که جبران هزینه‌ها، شرایط زندگی را برای‌ کشاورزان سخت کرده است اما پیامدهای کاهش برداشت برنج و افزایش هزینه‌ها برای کشاورزان و مصرف‌کنندگان چیست؟

بسیاری از شالیکاران محصولات‌شان را در کارخانه برنج‌کوبی به دلال می‌فروشند. هزینه‌های بسیار بالای برداشت برنج بسیاری از کشاورزان را بدهکار کرده است. این موضوع باعث فراهم شدن شرایطی برای سوءاستفاده دلالان شده است. «سجاد رحیمی» یکی از کشاورزان گیلانی است که درباره اوضاع نابسامان شالیکاران به خبرنگار «صبح‌نو» می‌گوید: «باید برای وضعیت اقتصادی شالیکارانی که با کاهش برداشت مواجه شدند فکری کرد. بسیاری از کشاورزان به‌دلیل بالا بودن هزینه‌ها و به‌صرفه نبودن کشاورزی، زمین‌های‌شان را خشک می‌کنند و می‌فروشند. زمین‌ها را می‌فروشند یا خودرویی می‌خرند برای مسافرکشی یا به شهرهای بزرگ مهاجرت می‌کنند. این وضعیت تنها به صنعت کشاورزی صدمه خواهد زد. متاسفانه هیچ حمایتی از کشاورز نمی‌شود و کشاورزان زحمتکش مجبور هستند با حداقل سود محصولات‌شان را به دلال بفروشند.» او می‌افزاید: «تفاوت بین کسی که زحمت می‌کشد با کسی که کاری نمی‌کند وجود ندارد. بسیاری از کشاورزان در فقر مطلق زندگی به سر می‌برند. امسال از زمینی که یک تن برنج محصولش بوده، حدود 500کیلوگرم برنج برداشت شده است. این یعنی فاجعه، هزینه‌های‌مان درنمی‌آید و سال سختی را در پیش خواهیم داشت.» «محمد زارع» کشاورز دیگری است که می‌گوید: «کشاورز با سیلی صورتش را سرخ نگه می‌دارد، چاره‌ای جز این ندارد باید خرج و مخارج زندگی را تامین کند. امسال به نسبت سال گذشته مراحل برنجکاری شامل کاشت و برداشت، هزینه‌های زیادی را بر ما تحمیل کرده است و اگر همراه خانواده در کنار سایر کارگران کار نمی‌کردیم از فروش برنج چیزی برای‌مان باقی نمی‌ماند.»

این شالیکار می‌افزاید: «سال گذشته هر کیسه کود را ۵۰هزار تومان می‌خریدم اما امسال ۵۰۰هزار تومان خریداری کردم و همین قیمت چند برابری را نمی‌توانم در محصول نهایی بازگردانم؛ البته هزینه‌های کارگر برای کاشت و برداشت برنج بسیار بالا رفته است، برای هر کارگر در نشاء دستی ۲۰۰ تا ۲۵۰هزار تومان و در برداشت ۳۰۰هزار تومان پرداخت کردم، ضمن اینکه هزینه‌های جانبی همچون غذا و حمل‌ونقل را نیز باید به آن اضافه کنیم؛ البته موارد گفته‌شده تنها بخشی از هزینه‌های برنجکاری شالیکاران است اما درنهایت بهره‌ای از مشقت برنجکاری نمی‌بریم و به‌ناچار باید در ابتدا با قیمت تعیین‌شده بازار «عرضه و تقاضا» محصول را به فروش برسانیم.»

«رضا نقی‌پور» یکی دیگر از کشاورزان شهرستان املش است که به خبرنگار «صبح‌نو» می‌گوید: «اگر علاقه به این کار نداشتم زمین‌هایم را می‌فروختم. پس از چندین ماه رنج و زحمت در گرمای سوزان تابستان اراضی شالیزاری را آباد می‌کنیم اما درنهایت از کاشت محصول برنج سودی نمی‌بریم حتی خرج سالانه ما تامین نمی‌شود و باز بدهی‌های زمستانه و فصل کشاورزی روی دست‌مان می‌ماند.»

این شالیکار با بیان اینکه هزینه‌ها برای کاشت و برداشت برنج امسال بسیار بالا رفته می‌افزاید: «دستمزد ۱۰۰هزارتومانی سال گذشته به ۳۰۰ تا ۴۰۰هزار تومان سال جاری افزایش یافته ضمن اینکه قیمت هر گونی خالی برنج از ۶۰۰تومان پارسال به چهارهزار تومان برای امسال رسیده است. سال گذشته نشاء برنج با دستگاه در یک هکتار ۶۰۰ تا ۷۰۰تومان هزینه داشت اما امسال به یک‌میلیون تومان رسیده است.»

به گفته او، کشاورز به حمایت نیاز دارد تا محصول خود را به قیمت مناسب در بازار بفروشد، با این هزینه‌ها اگر هر کیلو برنج را ۶۰هزار تومان هم به فروش برسانیم باز هم سودی برای کشاورز ندارد. به‌دلیل مشکلات اقتصادی بسیاری از کشاورزان هنگام برنجکاری برای کاشت و برداشت محصول، اقدام به قرض پول می‌کنند که این قرض باید در پایان فصل برداشت تسویه شود، به همین دلیل به محض برداشت محصول برای پرداخت مبلغ، به‌ناچار نسبت‌به فروش محصول‌شان اقدام می‌کنند.»

کاهش تولید برنج داخلی و افزایش قیمت

 «سیدجواد ساداتی‌نژاد» وزیر جهاد با بیان اینکه تمام تلاش وزارت جهاد کشاورزی این است که به کمک انجمن‌ها و تشکل‌های بخش کشاورزی بتواند بازار را مدیریت کند، برنج یکی دیگر از کالاهای اساسی مهم برای مردم است. در صورت نیاز همچنان عرضه برنج خارجی ازسوی شرکت بازرگانی دولتی را استمرار خواهیم داد تا قیمت برنج در بازار کنترل شود. وزیر جهاد کشاورزی یادآور شد: البته به‌دلیل خشکسالی‌ها در تولید برنج ایرانی ۱۸درصد کاهش تولید را شاهد خواهیم بود که طبیعتا قیمت برنج به‌دلیل وضعیت عرضه و تقاضا افزایش داشته است اما قیمت برنج خارجی را در بازار کنترل خواهیم کرد.

«احمد موسویان»، یکی از فعالان بازار غلات با بیان افزایش قیمت برنج گفت: تنها سیلاب و پیش از آن کم‌آبی، عامل گرانی برنج نیست. قیمت تمام‌شده تولید همچون قیمت نهاده‌ها، گازوئیل و دستمزد کارگران بالا رفته است و همین عوامل باعث شده کشاورزان محموله‌های جدید برنج را به بنکداران با قیمت ۴۲ تا ۴۵هزار تومان بفروشند. او افزود: سال گذشته بنکداران هر کیلو برنج ایرانی را از کشاورزان ۲۸هزار تومان می‌خریدند این در حالی است که امسال قیمت برنج با ۶۱درصد افزایش قرار است کیلویی ۴۵هزار تومان فروخته شود. البته امسال ممکن است کسی تمایل به فروش برنج نداشته باشد. همین کاهش عرضه به افزایش بیشتر قیمت برنج دامن می‌زند. حالا زمزمه‌‌های بازاریان هم از افزایش چشمگیر قیمت برنج حکایت دارد. این موضوع در حالی رخ می‌دهد که فعالان بازار از کاهش ۵۰درصدی مصرف برنج می‌گویند و واردات برنج خارجی هم درحال‌حاضر ممنوع است. گلایه شالیکاران از سود حاصل از فروش برنج و قیمت آن در حالی است که مصرف‌کنندگان نیز از افزایش قیمت برنج در بازار عمومی گلایه دارند و این نشان می‌دهد برنج عرضه‌شده در چرخه توزیع و رسیدن به بازار مصرف فرایندی را طی می‌کند که تفاوتی درخور بین قیمت عرضه ازسوی برنج‌کار و ارائه به مشتری را نشان می‌دهد اما در این میان موضوع مغفول‌مانده در چرخه توزیع مصرف و صحبت‌های وزیر جهاد کشاورزی حمایت از کشاورز است.

ارسال نظر