|
شناسه خبر: 5788

نشست همکاری‌های منطقه‌ای ٣+٣ در مسکو برگزار شد

ابتکار اقتصادی قفقاز

روزهای پایانی هفته بود که نشست همکاری‌های منطقه‌ای موسوم به فرمت ٣+٣ در مسکو برگزار شد؛ نشستی که کشورهای قفقاز جنوبی همچون آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و سه کشور همسایه با این منطقه شامل روسیه، ترکیه و ایران در سطح معاونان وزرای خارجه این کشورها به بررسی همکاری‌های منطقه‌ای پرداختند. ابتکاری که به ایجاد یک سازوکار منطقه‌ای برای تقویت صلح، ثبات و توسعه اقتصادی منجر می‌شود. همکاری‌های منطقه‌ای که به گفته «محسن پاک‌آیین»، دیپلمات سابق کشورمان در گفت‌وگو با روزنامه «صبح‌نو» ایران با همه این کشورها رابطه سیاسی و سفارت و سفیر دارد و می‌تواند در تقویت بیشتر همکاری‌های منطقه‌ای موثر واقع شود. همکاری منطقه‌ای ٣+٣ درواقع نشان‌دهنده خاتمه جنگ قفقاز و تقویت مناسبات اقتصادی در منطقه است.

روسیه برای نخستین‌بار میزبان نشست همکاری‌های منطقه‌ای موسوم به فرمت ٣+٣ در مسکو شد؛ نشستی که «حسین امیرعبداللهیان»، وزیر امورخارجه نیز چندی پیش در گفت‌وگویی با یک شبکه روسی ‌درباره فرمت ۳+۳ گفته بود: فرمت‌های متعددی برای حل مناقشات مطرح‌شده، یکی از این فرمت‌‌ها ۳+۳ است که از زمان اوج‌گیری بحران در قره‌باغ مطرح شد. ما فکر می‌کنیم از مسیر گفت‌وگو می‌شود سوءتفاهمات را برطرف کرد و تمامیت ارضی کشورها در گفت‌وگوها می‌تواند مورد تاکید قرار بگیرد، نتیجه آن را هم می‌توانیم روی زمین پیاده کنیم. پیش از این نیز، محمدجواد ظریف، وزیر سابق امورخارجه جمهوری اسلامی ایران، بهمن‌ماه یک‌سال پیش در سفر به پنج کشور منطقه و در دیدار با مقامات این کشورها ضمن گفت‌وگو درباره مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه، درخصوص همکاری‌های منطقه‌ای ۶جانبه به رایزنی پرداخت. ظریف در دیدار با الهام علی‌اف ضمن استقبال از طرح پیشنهادی رییس‌جمهور آذربایجان تحت عنوان ابتکار همکاری‌های منطقه‌ای ۶جانبه، آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای کمک و همکاری در همه زمینه‌هایی را که به برقراری صلح، ثبات و آرامش در منطقه کمک کند اعلام کرد.
 
استقرار صلح و ثبات پایدار در منطقه قفقاز
 نخستین نشست همکاری‌های منطقه‌ای موسوم به فرمت ٣+٣ متشکل از سه کشور قفقاز جنوبی (آذربایجان، ارمنستان و گرجستان) و سه کشور همسایه با این منطقه شامل روسیه، ترکیه و جمهوری اسلامی ایران در سطح معاونان وزرای خارجه این کشورها در مسکو برگزار شد. «علیرضا حقیقیان»، دستیار وزیر امورخارجه و مدیرکل اوراسیا که به نمایندگی از کشورمان در این نشست شرکت کرده بود ،در سخنرانی خود ضمن حمایت از همکاری‌های منطقه‌ای به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی، تجاری و حمل و ترانزیت و همچنین همکاری کشورها در قالب ابتکار ٣+٣ اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران یکی از مبتکران و پیشنهاددهندگان تشکیل فرمت ٣+٣ است. حقیقیان افزود: این فرمت در راستای سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران مبتنی‌بر حل مشکلات و چالش‌‌ها و اختلافات درون‌منطقه‌ای ازسوی کشورهای منطقه است. دستیار وزیر امورخارجه و مدیرکل اوراسیا همکاری‌های منطقه‌ای به‌ویژه در حوزه‌های تجاری، اقتصادی، حمل‌ونقل و ترانزیت را کمک قابل‌توجهی به رشد و توسعه و شکوفایی منطقه و نیز استقرار صلح و ثبات پایدار در منطقه خواند.
 
آمادگی ایران برای میزبانی رؤسای جمهور 6کشور منطقه
 نشست همکاری‌های منطقه‌ای موسوم به فرمت ٣+٣ درحالی روزهای پایانی هفته گذشته در مسکو برگزار شد که دستیار وزیر امورخارجه ایران در نخستین نشست همکاری‌های منطقه‌ای موسوم به فرمت ٣+۳ ضمن حمایت از همکاری‌ها در چارچوب این فرمت، بر لزوم احترام به تمامیت ارضی کشورها و اجتناب از هرگونه تغییرات ژئوپلیتیک در منطقه تاکید کرد. حقیقیان در این نشست ضمن حمایت از همکاری‌ها در قالب فرمت مذکور، بر لزوم احترام به تمامیت ارضی کشورها و اجتناب از هرگونه تغییرات ژئوپلیتیک در منطقه تاکید کرد. چندی پیش «آندری رودنکو»، معاون وزیر امورخارجه روسیه و «سدات اونال»، همتای ترکیه‌ای وی بر اهمیت آغاز سریع سازوکار مذاکرات ۳+۳ (ایران، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، روسیه، ترکیه) برای قفقازجنوبی تاکید کرده بودند. «سیدعباس موسوی»، سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان (باکو) تیرماه سال جاری در توییتی نوشت: ایران از ابتکار ایجاد یک سازوکار منطقه‌ای برای تقویت صلح، ثبات و توسعه در منطقه حمایت می‌کند.
 سه کشور قفقاز جنوبی (جمهوری آذربایجان، ارمنستان و گرجستان) به‌اضافه سه کشور بزرگ همسایه (ایران، ترکیه و روسیه) می‌توانند به نفع منطقه همکاری کنند. وی همچنین در اظهارات دیگری از آمادگی ایران‌ برای میزبانی نخستین نشست رؤسای جمهور یا وزرای ۶کشور خبر داده بود.
 
پاک‌آیین: همکاری منطقه‌ای ٣+٣ نشان‌دهنده خاتمه جنگ قفقاز و تقویت مناسبات اقتصادی در منطقه است
 «محسن پاک‌آیین»، کارشناس مسائل قفقاز در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه «صبح‌نو» با اشاره به نشست همکاری‌های منطقه‌ای موسوم به فرمت ٣+٣ در مسکو، عنوان کرد: همکاری‌های سه کشور قفقاز جنوبی یعنی جمهوری آذربایجان، ارمنستان و گرجستان اکنون با همسایه مطرح خود یعنی روسیه، ایران و ترکیه بر آن شدند تا  به یک همکاری منطقه‌ای در موضوعات اقتصادی دست یابند. همکاری‌هایی که موجب شده است تا شاهد کاهش تنش میان ترکیه، آذربایجان و ارمنستان با یکدیگر باشیم و همچنین اکنون اختلافات روسیه و گرجستان به یک مرحله‌ای رسیده است که طرفین آماده همکاری با یکدیگر هستند. این اتفاق در منطقه قفقاز و کشورهای پیرامونی خود افزایش توسعه اقتصادی را به‌دنبال دارد و می‌توان به روایتی گفت که با پیشرفت چنین همکاری‌ها و نشست‌هایی، مساله جنگ در این مناطق دیگر وجود ندارد و خاتمه یافته است. سفیر سابق ایران در آذربایجان تصریح کرد: با برگزاری چنین نشست‌های همکاری، اختلافات ارمنستان و آذربایجان پایان می‌یابد و بهبود روابط در منطقه بالا رفته است. این همکاری‌ها موجبات افزایش امنیت به نفع کشورهای حاضر در این نشست است. درواقع درجایی که سرمایه و تحرک در رفت‌وآمد است، امنیت بالا و ثبات و آرامش است که می‌تواند موفقیت‌های اقتصادی تجاری را افزایش دهد و با وجود ثبات و آرامش است که همکاری‌هایی که اکنون شاهد هستیم افزایش یافته است.
  مزیت‌های نشست منطقه‌ای ۳+۳ برای ایران
 این دیپلمات سابق کشورمان با اشاره به نقش ایران در نشست منطقه‌ای ۳+۳ یادآور شد: ایران برای اینکه این مساله تحقق یابد دارای مزیت‌های زیادی است ایران با تمام این کشورها رابطه دارد؛ مثلا روسیه با گرجستان رابطه ندارد یا ترکیه با ارمنستان اما ایران با همه این کشورها رابطه دارد و می‌تواند به‌دلیل داشتن رابطه سیاسی و سفارت و سفیر در همه این کشورها به تقویت بیشتر همکاری‌ها موثر واقع شود. ایران این مزیت را دارد که با رایزنی دیپلماتیک و در مسیر تحقق استقرار صلح و امنیت در منطقه موجبات تقویت همکاری را رقم زند.این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به نقش روسیه به‌عنوان میزبان نخستین این نشست، تاکید کرد: هرچند اینگونه روسیه با دنبال کردن همکاری‌های منطقه‌ای، در کنار تقویت اقتصادی، مانع از این خواهد شد که حرکات امنیتی به‌سوی شرق سرعت یابد. هرچند ممکن است در صورت اختلاف و مناقشه ناتو حضور ترکیه یا آذربایجان در آن را متصور شویم اما تحقق اینگونه همکاری‌های منطقه‌ای می‌تواند به جلوگیری از هرگونه حرکت ناتو به‌سمت شرق شود. افزون بر این این‌گونه نشست‌ها و همکاری‌ها در منطقه قفقاز برای ترکیه این مزیت را دارد که اختلاف چندین ساله خودش سر مساله کشتار ارامنه را که از سال1915 با ارمنستان دارد حل کند. همچنین برای آذربایجان و ارمنستان هم این فرصت شکل می‌گیرد که به اختلافات خود پایان دهند. درمجموع می‌توان این‌گونه متصور شد که در فرمت ٣+٣ غیر از مزیت‌هایی که برای ایران دارد باقی کشورهای حاضر در فرمت ٣+٣  نیز به منافعی اقتصادی یا راهبردی دست می‌یابند.
 
احیای راه‌های مواصلاتی در منطقه قفقاز
  از سویی دیگر و با گذشت بیش از یک‌سال از آتش‌بس میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، پس از یک دور 44روزه درگیری میان دو کشور در منطقه قره‌باغ، در چند وقت اخیر تشدید درگیری میان طرفین احتمال وقوع دور جدیدی از درگیری‌ها را افزایش داد. متعاقب این روند، بلافاصله با وساطت مجدد روسیه، مساله تاکید بر اجرایی شدن مفاد آتش‌بس موردتوجه قرار گرفت. در همین راستا شاهد هستیم که اخیرا با حضور «ولادیمیر پوتین» رییس‌جمهور روسیه، «الهام علی‌اف» رییس‌جمهور آذربایجان و «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان، در شهر سوچی نشست سه‌جانبه برگزار شد. بعد از برگزاری این نشست، بیانیه مشترکی نیز منتشر شد که در آن بر سر اقدامات لازم برای تشکیل کمیسیون دوجانبه برای تعیین مرزها توافق شد. توافق جدید سوچی میان باکو و ایروان که با وساطت مسکو شکل گرفت، هم‌راستای منافع ایران است. هرچند، اجرایی شدن توافق آتش‌بس؛ هدف اصلی نشست سه‌جانبه سوچی است. می‌توان تصمیمات روسیه در نشست سوچی را درمجموع به نفع امنیت کلی منطقه و نیز هم‌راستای با منافع ایران ارزیابی کرد. روسیه طرفین را به احیای راه‌های مواصلاتی گذشته ترغیب کرد که چنین رخدادی به نفع تهران نیز خواهد بود.

 

ارسال نظر