|
شناسه خبر: 2011

ترامپ در روزهای پایانی همچنان به دنبال باج‌خواهی از کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس

شکست ریاض

در آستانه خروج دونالد ترامپ از کاخ‌سفید، «محمد بن‌سلمان» شاهزاده سعودی که از حمایت‌‌‌های واشنگتن برای پیشبرد توطئه‌‌‌های منطقه‌‌ای خود بهره می‌‌برد، در حال عقب‌نشینی از سیاست‌‌‌های شکست‌خورده‌اش است.

در آستانه خروج دونالد ترامپ از کاخ‌سفید، «محمد بن‌سلمان» شاهزاده سعودی که از حمایت‌‌‌های واشنگتن برای پیشبرد توطئه‌‌‌های منطقه‌‌ای خود بهره می‌‌برد، در حال عقب‌نشینی از سیاست‌‌‌های شکست‌خورده‌اش است که می‌‌توان به تغییر رویکرد آل‌سعود در قبال قطر اشاره کرد که با میانجیگری کویت و آمریکا مدتی است در تلاش است تا رابطه آنها به حالت سابق برگردد؛ اقداماتی که می‌‌توان شکست و چه‌بسا عدم‌دستیابی شاهزاده سعودی به صندلی قدرت را متصور شد چراکه «جو بایدن» رییس‌جمهور منتخب آمریکا، سیاست‌‌هایی متفاوت‌تر در قبال ریاض در سر دارد؛ راهبردی شکست‌خورده که می‌‌توان آن را در اجلاس ریاض که از عصر دیروز، سه‌شنبه بدون حضور شاه بحرین و شاه عمان و دیگر سران برگزار شد نیز دید؛ اجلاسی که با گنده‌گویی بن‌سلمان درباره برنامه‌‌‌های موشکی و هسته‌‌ای ایران همراه شد تا مگر بتواند بار دیگر توجه کاخ‌سفید را به توطئه‌‌‌های منطقه‌‌ای خود جلب کند.

«دونالد ترامپ» رییس‌جمهور شکست‌خورده آمریکا درحالی این روزها با ذلت و خواری تمام از کاخ‌سفید بیرون می‌‌رود که علاوه بر شکست در امور داخلی ایالات متحده، در عرصه سیاست خارجی هم دستاورد قابل اشاره‌‌ای از خود بر جای نگذاشت؛ او نتوانست در برابر اتحادیه اروپا، چین، روسیه و حتی کره‌شمالی به یک دستاورد و راهبرد موفق سیاسی، نظامی یا اقتصادی دست یابد. تنها مساله‌ای که ترامپ به آن دست یافت، طرح دروغین سازش بود که یک طرف آن عرب‌‌‌های سرسپرده در برابر آمریکا بودند؛ هرچند حتی روند سازش و عادی‌‌‌سازی روابط برخی کشورهای عربی منطقه( امارات و بحرین) با رژیم صهیونیستی هم نتوانست به دستاورد قابل اشاره‌‌ای برای عرصه سیاست خارجی ترامپ تبدیل شود و شانسی برای رفتن دوباره به کاخ‌سفید پیدا کند. ولیعهد خام و بی‌تجربه سعودی که بوی قدرت و رسیدن به صندلی پادشاهی آل‌سعود کورش کرده بود، با این اندیشه که با حمایت دونالد ترامپ می‌‌تواند به اهدافش در سوریه، عراق، یمن یا قطر دست یابد، حامی توطئه‌ها و سیاست‌‌‌های آمریکایی صهیونیستی در منطقه شد و با صرف هزینه‌‌‌های گزاف و بستن قراردادهای بزرگ نظامی، پول‌‌‌های سعودی را روانه کارگاه‌های ساخت سلاح و مهمات در ایالات متحده کرد و از پنج سال پیش با اتکا به حمایت‌‌‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی اقدام به تشکیل ائتلافی نظامی کرد و تهاجم و جنگی نابرابر علیه مردم مظلوم یمن به راه انداخت؛ جنگی که سال‌ها و ماه‌هاست از سوی آل‌سعود هنوز ادامه دارد و به باتلاقی بزرگ برای ریاض و متحدان عربی و عبری آن تبدیل شده است. اما این پایانی بر شکست بن‌سلمان یا حامی آن ترامپ نیست؛ ولیعهد سعودی حتی در راهبردی که خرداد 96 دربرابر قطر اتخاذ کرده بود هم با شکست روبه‌رو شده است. آل‌سعود و متحدانش با متهم‌‌کردن قطر به حمایت از تروریسم و قطع روابط، مرزهای زمینی، دریایی و هوایی خود را به روی دوحه بستند؛ آنها ۱۳ شرط برای ازسرگیری روابط با قطر گذاشتند که دوحه شروط تعیین‌شده را ناقض حق حاکمیت خود دانسته و با آن مخالفت کرده بود. مشخص نیست که آیا قطر با شروط عربستان موافقت کرده یا کشورهای مصر، امارات، بحرین از موضع خود در قبال دوحه کوتاه آمده‌اند! روابط چهار کشور عربی (عربستان‌سعودی، مصر، امارات و بحرین) با قطر به دنبال اولین سفر خارجی «دونالد ترامپ»، رییس‌جمهور آمریکا در سال ۱۳۹۶ (۵ ژوئن ۲۰۱۷) به ریاض و اتهام‌های چهار کشور یادشده علیه دوحه، قطع شد و تلاش‌های آل‌سعود برای تسلیم‌شدن قطر به نتیجه‌‌ای نرسید. با رفتن دونالد ترامپ از کاخ‌سفید و شکست او در انتخابات آمریکا، «محمد بن‌سلمان» سیاست دیگری را در منطقه و کشورهای همجوار خود به کار گرفته است تا در نبود آمریکا، سایه امنی برای خود برقرار كند. از این رو مدتی است که کویت را به‌عنوان میانجی و برقراری روابط دوباره با قطر مامور کرده؛ اقدامی که رسانه‌‌‌های منطقه از آن به‌عنوان عقب‌نشینی ریاض در قبال قطر یاد ‌کردند؛ سیاستی که ریاض با صرف میلیاردها دلار و باج‌‌‌های متعدد نفتی یا قراردادهای سنگین نظامی با آمریکا نتوانست آن را دنبال کند. اکنون که آل‌سعود دریافته است با شکست انتخاباتی ترامپ، دیگر کسی حرف‌های ولیعهد خام و بی‌تجربه سعودی را خریدار نیست، تصمیم به برگزاری اجلاس شورای همکاری کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس(اجلاس آشتی) در ریاض گرفته است؛ اجلاسی که از عصر دیروز، سه‌شنبه به منظور پایان‌یافتن اختلافات کشورهای یادشده با قطر در عربستان‌سعودی در حال برگزاری است. عقب‌نشینی آشکار آل‌سعود نشان از توطئه‌‌‌های منطقه‌‌ای دارد که بن‌سلمان درصدد است با برگزاری اجلاس آشتی امنیت خاطری از کشورهای همجوار خود در دوران پساترامپ برای خویش ایجاد كند؛ اما باید به این نکته اشاره كرد که اجلاس ریاض با استقبال سران کشورهای عربی خلیج‌فارس همراه نشده و شاه بحرین و شاه عمان حضور نیافتند و نمایندگان و هیات‌‌هایی برای حضور در این اجلاس اعزام ‌کردند. همزمان با اجلاس آشتی کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس که ترامپ سعی می‌‌کند آن را به اسم خود تمام کند، ائتلاف متجاوز سعودی‌-آمریکایی همچنان به تجاوزات وحشیانه خود به یمن ادامه می‌‌دهند. این امر صنعا را در آستانه آغاز عملیات «الوجع الکبیر» (مرحله درد بزرگ) برای تقویت بازدارندگی و توقف تجاوزات قرار داده است و می‌‌توان شاهد اقدامات موفق نیروهای یمنی علیه ائتلاف سعودی همچون گذشته بود. از آغاز بحران قطر که موجب تحریم این کشور از سوی عربستان، امارات، بحرین و مصر شده بود، کویت نقش میانجی برای حل اختلافات را بازی کرده و کاخ سفید هم با سفرهای دونالد ترامپ به ریاض و دوحه، درصدد است تا آشتی این کشورها را محصول اقدامات دستگاه سیاست خارجی خود بداند و بدین منظور دست به باج‌گیری‌‌‌های زیادی از این کشورها زده است؛ اما نکته اینجاست که امارات، بحرین و مصر برای عادی‌‌‌سازی روابط‌شان با قطر هنوز به توافق یا جمع‌بندی کاملی با عربستان‌سعودی دست نیافته‌اند چراکه آنها هم نگران آمدن جو بایدن و کنش‌‌‌های او در قبال ریاض هستند که مبادا آتش آن، دامن آنها را نیز بگیرد. با وجود این، باید منتظر شد و نتایج نشست ریاض را که بدون حضور سران کشورهای عربی منطقه و با چهره بزک‌شده «محمد بن‌سلمان» در حال برگزاری است، دید.

ارسال نظر