|
شناسه خبر: 3816

«صبح‌نو» از مذاکرات برجامی با ۱+۴ گزارش می‌دهد

محرمانه‌های وین

مذاکرات وین در قالب کمیسیون مشترک برجام پس از پنج دوره حالا در انتظار ادامه برگزاری از 20خرداد است؛ مذاکراتی که اگرچه بارها مقامات ایرانی بر عدم فرسایشی بودن آن تاکید کردند اما حالا شواهد امر، بیانگر افتادن در دام تکرار است.

مذاکرات وین در قالب کمیسیون مشترک برجام پس از پنج دوره حالا در انتظار ادامه برگزاری از 20خرداد است؛ مذاکراتی که اگرچه بارها مقامات ایرانی بر عدم فرسایشی بودن آن تاکید کردند اما حالا شواهد امر، بیانگر افتادن در دام تکرار است. با توقف دور پنجم این مذاکرات در 12خرداد و بازگشت هیات‌ها به کشورهای‌شان باید به این موضوع دقت کرد که چه شرایط جدیدی در روند مذاکرات ایجاد شده است. خبرهای رسیده به خبرنگار صبح‌نو حکایت از زیاده خواهی‌های آمریکایی‌ها در وین دارد.

اگرچه تاکید بر زمانبر بودن و درخواست‌های واهی طرف غربی، مانع عمده‌ای بر سر راه مذاکرات وین به حساب می‌آید اما از این موضوع نیز نباید غفلت کرد که برخی صداهای ناهمسو، پالس‌هایی را به آمریکایی‌ها برای زیاده‌خواهی و امتیاز بیشتر، ارسال کرده است. سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر خارجه کشورمان و رییس هیات ایرانی شرکت‌کننده در مذاکرات وین در گفت‌وگویی با خبرگزاری صداوسیما درباره دور پنجم مذاکرات با 1+4، اظهار داشت: خیلی از هیات‌ها امید داشتند که این دور آخر مذاکرات باشد. همانطور که قبلا گفته بودم، حدس می‌زدم که ما هنوز با نقطه‌ای که یک توافق را جمع‌بندی کنیم، فاصله داریم، البته دور هم نیستیم. تصمیم بر این گرفته شد که چند روزی، حداکثر یک هفته فرصت داده شود و مشورت‌ها در پایتخت‌ها صورت بگیرد و مجدد به مذاکرات برگردیم. در حقیقت این دور از مذاکرات متوقف نشده، بلکه چند روزی حالت تنفس خواهد داشت تا بشود به جمع‌بندی بهتری درباره مسائلی که هنوز مورد اختلاف است و راه‌حل‌هایی که پیشنهاد شده، بپردازیم. رییس هیات ایرانی شرکت‌کننده در مذاکرات وین بیان کرد: متونی که مربوط به بخش‌های مختلف مذاکرات است، الان نوشته شده و کامل است و تقریبا در اکثر متون به پیشرفت برای رسیدن به متون واحد، نزدیک شدیم. از این جهت پیشرفت داشتیم ولی چند موضوع کلیدی است که باید درباره آن تصمیم‌گیری شود. راه‌حل‌هایی درباره هر کدام پیشنهاد و بحث شده ولی تصمیم‌گیری آن‌ها به سطوح بالاتر نیاز دارد. اصرار بر ادامه «تحریم تسلیحاتی» اظهارات عراقچی نشان‌دهنده طرح مباحث جدید و زیاده‌خواهی‌های فرابرجامی از سوی طرف غربی و به‌ویژه آمریکایی‌هاست. «تحریم تسلیحاتی» ازجمله موارد مورد مناقشه بین ایران و آمریکا بوده است که گویا آمریکا از موضع خود عدول نکرده و بر ادامه آن تاکید دارد؛ موضوعی که مانعی جدی در وین ایجاد کرده است. با تحقق خواست آمریکا، «امنیت ملی» نیز تحت شعاع قرار گرفته و برخلاف برجام که منافع ملی را با چالش مواجه کرد، ملت ایران را به سختی‌های بیشتری خواهد انداخت. البته این تمام ماجرا نیست و اظهارات ضدونقیض مقامات آمریکایی واکنش ظریف را هم در پی داشت. وی در توییتر نوشت: هنوز مشخص نیست آیا رییس‌جمهور آمریکا و بلینکن آماده‌اند سیاست «فشار حداکثری» ترامپ و پمپئو را کنار گذاشته و استفاده از تروریسم اقتصادی به‌عنوان اهرم فشار برای چانه‌زنی را متوقف کنند یا خیر. ایران به برجام پایبند است. کافی است بند۳۶ را مطالعه کنید. زمان تغییر مسیر است. تعهدات بیشتر هسته‌ای مدت‌هاست که لقلقه زبان مقامات غربی است و شنیده‌ها حاکی از آن است که توقعات فرابرجامی در بحث هسته‌ای، حالا به مطالبه جدی طرف غربی تبدیل شده است که خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران را به چالش می‌کشد. از سوی دیگر، لیست‌بندی تحریم‌ها و نامگذاری آن به زرد، قرمز و سبز نیز می‌تواند چالش دیگری باشد که مذاکرات را با مانعی جدی مواجه کند. یک بام و دوهوای آمریکایی‌ها درخواست ایران خروج 150نفر از لیست قرمزی است که آن‌ها طراحی کرده‌اند اما گویا طرف آمریکایی با آن موافقت نکرده و بر موضع خود پافشاری می‌کند. تضمین برای عدم خروج از برجام نیز محور دیگری است که گویا طرف آمریکایی زیر بار آن نمی‌رود. ترامپ با خارج شدن از برجام نشان داد که حتی ذیل قطعنامه‌های شورای امنیت هم نمی‌توان به اجرای تعهدات آمریکا امیدوار بود. آمریکا با دادن تضمین باید راه طی‌شده در گذشته را مسدود کند. ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در کنفرانس خبری خود گفت که بعد از پنج دور گفت‌وگو در وین موانع همچنان باقی است. او گفت آمریکا نه به مذاکرات خوش‌بین است و نه بدبین. پرایس گفت: پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که دورهای دیگری هم در کار خواهد بود. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: صرف‌نظر از پیشرفت‌های حاصل‌شده در دور پنجم، چالش‌ها کماکان پابرجا هستند. تاکید پرایس بر پابرجا بودن چالش‌ها، نشان از عزم آمریکایی‌ها بر ادامه زیاده‌خواهی‌ها دارد. دسترسی ایران به چرخه دلار نیز موضوع دیگری است که حالا مذاکرات وین را به چالش کشیده است. تا قبل از سال۲۰۰۸ بانک‌های ایرانی با واسطه بانک‌های خارجی (مانند بانک‌های سوییسی) از چرخه دلار استفاده می‌کردند. این نوع همکاری در نظام بانکی با عنوان U-Turn شناخته می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، بانک‌های ایرانی بدون داشتن ارتباط مستقیم با سیستم بانکی آمریکا و با استفاده از بانک‌های دیگر از خدمات دلاری بهره می‌بردند. چراکه هرگونه استفاده از دلار در نظام بانکی در هرکجای جهان نیازمند اخذ مجوز لازم از نظام بانکی آمریکاست. خبرها حکایت از مخالفت آمریکایی‌ها با دسترسی ایران به چرخه دلار دارد که این موضوع نیز هیات‌های حاضر در وین را با مانع مواجه کرده است. چالش مذموم دوقطبی توافق - عدم توافق تحریم‌های موسوم به «کاتسا» نیز از دیگر محورهای اختلافی بین ایران و آمریکاست و گویا آمریکایی‌ها اراده‌ای برای توقف کاتسا و برداشتن تحریم‌ها، علیه سپاه پاسداران ندارد. اگرچه ممکن است دولت با برنداشتن تحریم‌های سپاه موافق باشد اما مسائل دیگر قابل حل نیست و باید آمریکایی‌ها را وادار به انجام تعهدات خود ذیل برجام کرد. کمیته مشترک دولت و مجلس با هدایت مذاکرات، باید در راستای منافع و امنیت ملی حرکت کرده و از فرصت‌ها، نهایت بهره‌برداری را داشته باشد. شرایط ایران در زمان آغاز مذاکرات وین به‌گونه‌ای بود که اخذ امتیازات بیشتر را برای ایران ممکن می‌کرد. روند مذاکرات وین بیانگر وجود چالش‌هایی جدی است که در بالا به پاره‌ای از آن‌ها اشاره شد؛ پذیرش توافق بد، وضعیت را بدتر خواهد کرد. این شرایط نباید به ایجاد دوقطبی توافق یا عدم توافق در کشور بینجامد. گره زدن اقتصاد کشور به سیاست خارجی و توافق با غربی‌ها دامی خطرناک است که مردم و مسوولان باید مراقب آن باشند. در این شرایط و با توجه به زیاده‌خواهی‌های طرف غربی، هر توافقی می‌تواند بدتر از برجام باشد. نپذیرفتن یک توافق بد و پرداختن به ظرفیت‌های داخلی و حل مشکلات مردم، شرایط نابسامان کنونی را آرام خواهد کرد و آمریکایی‌ها و غربی‌ها را وادار به رفتار درست و قاعده‌مند خواهد کرد.

ارسال نظر