|
شناسه خبر: 5897

«صبح‌نو» گزینه‌های مطرح برای تصدی نخست‌وزیری عراق را بررسی کرد

«حیدرالعبادی» و «نوری المالکی» در صدر

شانس «حیدرالعبادی» و «نوری المالکی» برای تصدی سمت نخست‌وزیری بیش از دیگر گزینه‌های مطرح‌شده عرصه سیاسی عراق است؛ بااین‌حال و براساس ماهیت و متغیرات سیاسی عراق باید منتظر ماند که در پایان چه گزینه‌ای برای نخست‌وزیری معرفی می‌شود. مواضع امروز گروه‌های سیاسی عراق گویای این نکته است که شانس «حیدرالعبادی» و «نوری المالکی» برای عهده‌دار شدن سمت نخست‌وزیری بیش از دیگر گزینه‌هاست؛ بااین‌حال و براساس ماهیت و متغیرات سیاسی عراق باید منتظر ماند که در پایان چه گزینه‌ای برای تصدی نخست‌وزیری معرفی می‌شود.

پس از نتایج انتخابات پارلمانی عراق که مدتی است به‌صورت نهایی و قطعی اعلام شده است، در وضعیت کنونی تشکیل کابینه جدید دولت و البته پیش از آن مشخص شدن رؤسای قوای سه‌گانه به مساله اصلی عراق تبدیل شده است. همانند تمامی مقاطع گذشته به نظر می‌رسد همچنان موضوع برکناری سیاست‌مداران مستقر بر منطقه سبز بغداد حکم‌فرماست و رؤسای قوای سه‌گانه‌ای که پیش‌تر مناسب دولتی را در اختیار داشته‌اند، برای ریاست قوای سه‌گانه در دولت جدید برگزیده نخواهند شد؛ موضوعی که در چند وقت اخیر به‌طور مکرر ازسوی سه جناح اصلی قدرت یعنی شیعیان، اهل سنت و کردها تکرار شده است. چارچوب هماهنگی شیعیان یا همان بیت شیعی با صراحت اعلام کرده‌اند که «مصطفی الکاظمی» از شانسی حداقلی برای ریاست مجدد بر کابینه برخوردار است. اهل سنت نیز که در چارچوب دولت ائتلافی به‌صورت سنتی کرسی ریاست قوه مقننه را در اختیار دارند، مخالفت خود را با برگزیده شدن مجدد «محمد الحلبوسی» به‌عنوان رییس پارلمان اعلام کرده‌اند. در جبهه کردها نیز داستان به همین منوال بوده و اکثر جناح‌های سیاسی به‌ویژه حزب دموکرات کردستان عراق، به‌عنوان جریان پیروز انتخابات در میان کردها، مخالفت خود را با باقی ماندن
 «برهم احمدصالح» در منصب ریاست‌جمهوری عراق اعلام کرده‌اند. در همین چارچوب نیز «رسول راضی»، عضو ائتلاف دولت قانون عراق اعلام کرده که رؤسای کنونی قوای سه‌گانه این کشور در دوره جدید انتخاب نخواهند شد؛ بنابراین، شخصیت‌های جدیدی در پست‌های ریاست‌جمهوری، نخست‌وزیری و ریاست پارلمان قرار می‌گیرند. با این اوصاف، اکنون رایزنی‌ها و پیش‌بینی‌ها پیرامون در ارتباط با گزینه‌های مطرح برای ریاست قوای سه‌گانه به‌شکل جدی درحال مطرح‌شدن هستند.
  
گزینه‌های مطرح برای تصدی نخست‌وزیری
 گزارش‌ها و شواهد حاکی از آن است که رهبر جریان صدر، به‌عنوان جریان پیروز انتخابات  اکتبر، به این نتیجه رسیده که در صورت عدم اجماع جناح‌های سیاسی بر سر تمدید نخست‌وزیری «مصطفی الکاظمی»، او این منصب را به «حیدر العبادی»، نخست‌وزیر سابق عراق پیشنهاد کرده است. بدون تردید، مهم‌ترین مخالفان العبادی، کردها و اهل سنت خواهند بود؛ زیرا هیچ‌یک از آن‌ها از دوران زمامداری او در مدیریت پایان دادن به خلافت خودخوانده داعش رضایت ندارند. علاوه‌بر العبادی، دیگر گزینه مطرح را می‌توان اجماع بر سر «نوری المالکی»، نخست‌وزیر سابق و رهبر چارچوب هماهنگی شیعیان ارزیابی کرد؛ البته انتخاب مجدد المالکی به‌دلیل اختلافات او با «مقتدی صدر» تا حدود زیادی بسیار دشوار خواهد بود. تنها احتمال ممکن این است که المالکی با پذیرش شروط ویژه 
مقتدی صدر بار دیگر منصب نخست‌وزیری را عهده‌دار شود که البته چنین توافقی دور از ذهن به نظر می‌رسد.
دیگر گزینه‌های مطرح را می‎توان «محمد شیاع السودانی» و «اسعد العیدانی» دانست که از شانس کمتری برای تشکیل دولت برخوردارند. «محمد شیاع السودانی» متولد ۱۹۷۰در شهر بغداد و استاندار سابق میسان است. او همچنین وزیر کار و امور اجتماعی در دولت حیدر العبادی، نخست‌وزیر سابق عراق (2017 - 2014) و وزیر امور صنفی از سال۲۰۱۶ بوده است. همچنین، «محمد شیاع» مدتی نیز در سمت وزیر بازرگانی فعالیت کرده بود. وی مقام استانداری میسان را از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ برعهده داشت.همچنین، «اسعد العیدانی»  پیش‌ازاین سمت‌های وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت صنعت، وزارت تجارت، وزارت حقوق بشر و همچنین شهرداری میسان عراق را به عهده داشته است. العیدانی در دورانی که بحث جایگزین برای «عادل عبدالمهدی» نیز مطرح بود، یکی از گزینه‌های اصلی به‌شمار می‌رفت. با این اوصاف، احتمال اینکه نام اشخاصی جدید نیز مطرح شود، همچنان وجود دارد.
 
گزینه‌های مطرح برای تصدی منصب ریاست‌‌جمهوری در میان کردها
 در میان کردها نیز برای تصدی ریاست کاخ السلام نیز گزینه‌هایی فارغ از «برهم احمد صالح»، رییس‌جمهور مستقر مطرح است. هرچند برهم صالح را می‌توان همچنان یکی از گزینه‌های اصلی مورد ارزیابی قرار داد اما حزب دموکرات کردستان عراق و برخی احزاب شیعه به‌شدت مخالف او بوده و همین امر شانس ریاست‌جمهوری مجدد برهم را کاهش داده است. منصب ریاست‌جمهوری عراق به‌طور سنتی از دوران «جلال طالبانی» از سال2006 تاکنون در اختیار حزب اتحادیه میهنی کردستان بوده و این حزب برای جایگزینی برهم صالح نام‌هایی را ارائه داد که مهم‌ترین آن‌ها را می‌توان «عدنان مفتی» و «ملا بختیار» دانست. «عدنان مفتی»، یکی از رهبران حزب اتحادیه میهنی کردستان و رییس سابق پارلمان اقلیم کردستان عراق است. همچنین، «حکمت محمد کریم»، معروف به «ملابختیار»، رییس دفتر سیاسی اتحادیه میهنی کردستان و دفتر سازماندهی دموکراتیک اتحادیه میهنی کردستان را برعهده‌ دارد. علاوه بر این دو رهبر سیاسی، احتمال اینکه حزب اتحادیه میهنی افراد جدیدی را برای ریاست کاخ السلام معرفی کند، محتمل است.
اما در کنار نامزدهای حزب اتحادیه میهنی کردستان، حزب دموکرات کردستان عراق به نظر می‌رسد همانند سال2018 تلاش خواهد کرد منصب ریاست‌جمهوری عراق را برای خود قبضه کند. در مقطع کنونی «فواد حسین»، وزیر امورخارجه کنونی عراق که گزینه رقابت حزب دموکرات با برهم صالح در سال2018 نیز بود، همچنان یکی از گزینه‌های اصلی به شمار می‌رود. علاوه‌بر «فواد حسین»، مهم‌ترین و برجسته‌ترین گزینه حزب دموکرات کردستان عراق برای تصدی منصب ریاست‌جمهوری را می‌توان «نچیروان بارزانی»، رییس فعلی اقلیم کردستان دانست. نچیروان بدون تردید، در صورت اتخاذ تصمیم برای نامزد شدن بیشترین شانس را برای ریاست بر کاخ السلام خواهد داشت اما عدم تسلط کامل او بر سخن راندن به زبان عربی به‌صورت فصیح می‌تواند مهم‌ترین مشکل او باشد. نچیروان، زبان‌های انگلیسی، فارسی و کردی را کاملا مسلط است اما تسلط او بر زبان عربی بیشتر در حالت شنیداری است. همین امر می‌تواند مهم‌ترین مانع او برای تصدی منصب ریاست‌جمهوری باشد. از دیگر گزینه‌های حزب دموکرات کردستان می‌توان به «هوشیار زیباری»، سیاستمدار نام‌آشنای کرد که پیش‌تر سمت‌های وزیر دارایی و وزیر امورخارجه عراق را عهده‌دار بوده، اشاره کرد.
 
گزینه‌های مطرح برای تصدی منصب ریاست پارلمان در میان اهل سنت
 همانند شیعیان و کردها، در میان اهل سنت نیز بر سر باقی ماندن «محمد الحلبوسی» به‌عنوان نماینده آن‌ها در ریاست پارلمان اجماع وجود ندارد. همین امر موجب شده که در میان آن‌ها نیز هفت گزینه به‌عنوان نامزدهای احتمالی تصدی ریاست قوه مقننه مطرح شوند که عبارتند از: «علی فرحان» استاندار الانبار، «محمد تمیم» وزیر تربیت اسبق عراق، «یحیی المحمدی» سخنگوی ائتلاف تقدم، «فلاح زیدان» وزیر کشاورزی، «خالد العبیدی»، «ثابت العباسی» و «محمود المشهدانی» رییس سابق پارلمان.
 
غماس: «حیدر العبادی» و «نوری المالکی» از شانس بیشتری برای تشکیل دولت برخوردارند
 «ماجد غماس»، نماینده مجلس اعلای اسلامی عراق در تهران نیز در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه «صبح‌نو» با اشاره به آخرین مواضع گروه‌های سیاسی عراق گفت: هرچند در شرایط کنونی، برخی خواهان آن هستند که انتخاب نخست‌وزیر عراق با هر بهانه‌ای از دست شیعیان خارج شود اما صحبت بیشتر بر سر ائتلاف است که اخیرا شاهد نشست‌های متعدد آن‌ها در عراق بودیم. نباید فراموش کرد، عراق جزئی از محور مقاومت است و عنصر مقاومت اسلامی در تمامی فرایندهای سیاسی عراق حضور دارد و برای تشکیل دولت، لحاظ می‌شود. اکنون شاهد فشار حداکثری آمریکا بر گروه‌های عراقی برای دور کردن این کشور از محور مقاومت و نزدیکی به ایران هستیم.وی ادامه داد: بااین‌حال باید منتظر ماند و دید که آیا 
«حیدر العبادی» و «نوری المالکی» می‌توانند رأی اکثریت در ائتلاف بزرگ عراق را کسب کنند. چهره‌هایی که سابقه حاکمیتی و تشکیل دولت در بغداد را تجربه کردند. این احتمال وجود دارد که این دو گزینه در صدر انتخاب نخست‌وزیری عراق باشند اما باید منتظر بود و دید که نظر نهایی گروه‌های ائتلافی و بیت شیعی در عراق چیست و به چه نتیجه‌ای خواهد رسید. آیا گزینه‌های دیگری را مدنظر قرار می‌دهند یا یکی از این افراد را مامور تشکیل دولت می‌کنند.
 
عزیزی: احتمال انتخاب مجدد «الکاظمی» برای نخست‌وزیری وجود دارد
 البته «مهدی عزیزی»، کارشناس مسائل عراق در گفت‌وگو با روزنامه «صبح‌نو»، برخلاف دیگر تحلیل‌های رسانه‌ای، معتقد است: هرچند موضوع برکناری قوای سه‌گانه مستقر بر منطقه سبز بغداد حکم‌فرماست و جریان‌های سیاسی عراق بر احتمال دستیابی «حیدر العبادی و نوری المالکی» به قدرت تاکید دارند اما برخلاف تحلیلگران باید گفت، این احتمال وجود دارد که «مصطفی الکاظمی» بار دیگر به‌عنوان نخست‌وزیر عراق انتخاب شود؛ چراکه «مصطفی الکاظمی» در طول یک‌سال اخیر مسیر را به‌گونه‌ای مهندسی کرده که چاره‌ای جز انتخاب خودش در حاکمیت عراق باقی نگذاشته است. وی تصریح کرد: در یک سال اخیر میزبان چندین نشست منطقه‌ای و بین‌المللی در بغداد بود و با سفرهای منطقه‌ای که داشت، توانست نظر دیگر دولتمردان منطقه و حتی کشورهای غربی را به‌سوی خود معطوف سازد. این اقدامات او می‌تواند نشانه‌ای برای علاقه‌مندی و چه‌بسا انتخاب مجددش در قدرت باشد. الکاظمی در طول 
یک سال اخیر به‌جای ایجاد وابستگی، با کف جامعه عراق ارتباط برقرار کرد. اقدامات داخلی و منطقه‌ای او نشان از این دارد که احتمال بقای او در قدرت بیشتر به ذهن تداعی می‌شود تا دیگر گزینه‌ها. البته نباید از قدرت کلامی و نفوذ سیاسی «نوری المالکی» و «حیدرالعبادی» هم غافل بود؛ چراکه گزینه‌هایی هستند که بیت شیعی و ائتلاف بزرگ عراق بر تشکیل دولت ازسوی آن‌ها نیز وجود دارد و چه‌بسا یکی از این گزینه‌ها مامور تشکیل دولت جدید در عراق شود.

 

ارسال نظر