|
شناسه خبر: 9848

روسیه، میزبان انصارالله یمن شد

تلنگر مسکو به ریاض

برقراری آتش‌بس چندماهه آرامش نسبی در یمن، انصارالله سعی دارند تا از فرصت به‌وجودآمده برای ارتقای جایگاه بین‌المللی خود نیز استفاده کنند و هیاتی از این جنبش به دعوت روسیه به مسکو سفر کرده است تا درباره تحولات منطقه و یمن با مقامات روسی گفت‌وگو کنند.

مسکو نیز از نزدیک‌شدن به انصارالله در پی افزایش نفوذ خود در منطقه و هماهنگ‌کردن سیاست‌های خود با تهران است تا طرح‌های ضدروسی آمریکا و متحدانش را خنثی کند. این نوع دیدارها را می‌توان تلنگر یا هشداری ازسوی روسیه به عربستان‌سعودی در بحران انرژی جهان دانست.
مدت‌هاست پوتین رویای بازگرداندن عظمت و قدرت دوران اتحاد جماهیر شوروی را در سر می‌پروراند؛ دورانی که روسیه در بخش وسیعی از جهان نفوذ و نقش‌آفرینی داشت و ردپای آن در هر واقعه مهم بین‌المللی دیده می‌شد. بخشی از این نفوذ ازدست‌رفته مسکو متعلق به خاورمیانه و جهان عرب است که اکنون پوتین آرام‌آرام و محتاطانه برای احیای آن گام می‌بردارد.
یمن که در گذشته یکی از حوزه‌های ژئوپلیتیکی رقابت میان بلوک غرب و شرق در تحولات خاورمیانه محسوب می‌شد، ازجمله مناطقی است که در ماه‌های اخیر مسکو برای افزایش نقش‌آفرینی در تحولات این کشور جنگ‌زده تمایل نشان می‌دهد. در همین راستا، در روزهای اخیر، دولت روسیه از مقامات جنبش انصارالله برای سفر به این کشور دعوت کرده بود و هیاتی از یمن به ریاست محمد عبدالسلام هفته گذشته با میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه دیدار و گفت‌وگو کرد.
مقامات یمنی درمورد محتوای مذاکرات هیات نمایندگی این کشور با روس‌ها گفته‌اند که یمن و روسیه نقطه مشترکی به نام مقابله با پروژه آمریکا دارند که بسیاری از کشورهای جهان از این پروژه متضرر شده‌اند. یمنی‌ها دعوت روسیه را نشانه تغییر موضع در سیاست‌های این کشور عنوان کرده و گفته‌اند که برای مقابله با طرح‌های واشنگتن، قصد دارند با روسیه و چین متحد شوند. این درحالی است که تنش‌ها بین آمریکا با روسیه و چین بر سر بحران اوکراین و تایوان در ماه‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته است و همین رقابت قدرت‌ها فرصتی برای یمنی‌ها فراهم کرده تا با نزدیک شدن به بلوک شرق، توطئه‌های آمریکا و عمال منطقه‌ای آن را خنثی کنند.
 حمایت قدرت‌هایی مانند روسیه و چین که از حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل برخوردارند می‌تواند از بعد سیاسی وزن سیاسی انصارالله را در برابر ائتلاف متجاوزان تقویت کند.
 اهداف روسیه در یمن   
 هرچند دولت نجات ملی یمن تلاش می‌کند از تحولات بین‌المللی، به نفع خود بهره‌برداری کرده و با برخی قدرت‌های بزرگ مراودات خود را افزایش دهد اما روسیه نیز از همکاری با انصارالله، برای خود اهداف کلانی را در بعد منطقه‌ای و جهانی در نظر دارد. روسیه با دعوت از انصارالله به مسکو، می‌خواهد مشروعیت بین‌المللی به دولت نجات ملی یمن بدهد و این مساله می‌تواند موضع انصارالله در برابر عربستان را تقویت کند. باتوجه‌به اینکه روسیه از زمان شروع جنگ اوکراین و تنش با غرب در پی احیای جایگاه جهانی خود است، لذا حضور در مناطق مهم و پرمناقشه با غرب را در دستورکار قرار داده و یمن نیز یکی از کشورهایی است که برای روس‌ها اهمیت خاصی پیدا کرده است. 
در زمانی که یمن به دو کشور شمالی و جنوبی تقسیم شده بود، بخش جنوبی آن که در اختیار سوسیالیست‌ها بود، تحت حمایت شوروی سابق قرار داشت ولی با اتحاد یمن شمالی و جنوبی و متعاقب آن فروپاشی شوروی، روسیه برای سه دهه عملا از نقش‌آفرینی در یمن دور مانده بود ولی اکنون شرایط جهانی تغییر پیدا کرده و مسکو سعی دارد بار دیگر قدرت سابق خود را در مناطقی که شوروی در آن‌ها نفوذ گسترده‌ای داشت دوباره احیا کند. 
گسترش تعاملات با جهان عرب که پس از بحران اوکراین، به‌شدت ازسوی روس‌ها دنبال می‌شود و سفرهای مکرر مقامات کرملین به کشورهای عربی هم حاکی از این است، تلاش برای احیای روابط تضعیف‌شده در دهه‌های قبل است و یمن هم به‌دلیل اینکه چند سالی است به مناقشه‌ای در جهان عرب تبدیل شده است، روس‌ها را به بازنگری در سیاست‌های خود واداشته تا با حل بحران این کشور بتوانند نظر مساعد کشورهای عربی را جلب کنند. دوری روسیه از جهان عرب، سبب شد تا این کشورها به‌سمت روابط گسترده‌تر با غرب پیش بروند و اکنون بسیاری از شیخ‌نشین‌های خلیج‌فارس به‌عنوان پیاده‌نظام آمریکا در منطقه عمل می‌کنند و به همین دلیل روس‌ها تلاش می‌کنند اعراب را به اردوگاه خود وارد کنند و در رقابت جهانی با غرب از حضور این کشورها استفاده کنند.
از سوی دیگر، یمن به‌دلیل داشتن منابع غنی انرژی و قرارگرفتن در منطقه ژئوپلیتیکی، اهمیت بسزایی برای روسیه دارد. روسیه درصدد است تا در دریای سرخ و خلیج‌فارس که رقابت بین عربستان‌سعودی، آمریکا، رژیم‌صهیونیستی و امارات از یک طرف و ایران از طرف دیگر وجود دارد، نفوذ داشته باشد و بتواند در این رقابت سهمی برای خود دست و پا کند. برخی کارشناسان بر این باورند که روسیه امیدوار است با ثبات نسبی در یمن بتواند یک پایگاه نظامی دریایی در سواحل این کشور تاسیس کند تا از این طریق به دریای سرخ و تنگه باب‌المندب دسترسی پیدا کند.
 
 اهمیت داشتن پایگاه در این منطقه برای منافع ژئوپلیتیک روسیه درحال افزایش است
مسکو، جنوب یمن را دروازه‌ای برای نفوذ گسترده در شاخ آفریقا می‌داند و این مساله در زمانی که مرزهای اروپا به‌سمت روسیه برای انتقال کالاها بسته شده است، اهمیت دریای سرخ دوچندان می‌شود. از طرفی، کاهش نفوذ آمریکا در یمن و افزایش اختلافات امارات و عربستان در این کشور، زمینه را برای بازگشت قدرتمندانه روسیه به منطقه را فراهم کرده است و روس‌ها قدر این فرصت را به‌خوبی درک کرده‌اند. روسیه از دیرباز در آرزوی رسیدن به خلیج‌فارس و آب‌های آزاد بوده است و اکنون این شرایط فراهم شده تا روس‌ها بتوانند به رویای دیرینه خود جامه عمل بپوشانند.
نکته مهم دیگر این است که روسیه در ماه‌های اخیر روابط خود با ایران را توسعه داده و تا مرز اتحاد استراتژیک پیش رفته است و به همین منظور مسکو سعی دارد تا در خلیج‌فارس نیز سیاست‌های خود را با تهران هماهنگ کند. مسکو و تهران در بحران سوریه نشان دادند که با اتحاد استراتژیک می‌توانند اجرای طرح‌های غرب و عمال آن را به شکست بکشانند و در یمن نیز اگر دو طرف با هم در یک جبهه قرار بگیرند، می‌توانند زمینه‌ساز پایان یکی دیگر عمیق‌ترین و طولانی‌ترین بحران‌های جهان در قرن حاضر شوند.
 
تلنگر به ریاض
 یکی از دلایل اصلی روسیه برای حضور و نقش فعالانه در یمن در ماه‌های اخیر به سیاست‌های جهانی این کشور پس از بحران اوکراین ارتباط پیدا می‌کند. باتوجه‌به اینکه مقامات کاخ‌سفید تلاش می‌کنند تا برای رفع بحران انرژی در جهان که ناشی از جنگ اوکراین است، عربستان‌سعودی را به افزایش تولیدات نفی خود وادار کنند؛ بنابراین، این برخلاف خواست روس‌هاست. روسیه از نزدیکی بیش‌ازحد عربستان به آمریکا به‌ویژه در همکاری در عرصه انرژی نگران است و به همین منظور سعی دارد با تاثیرگذاری در تحولات یمن و حمایت از انصارالله، این هشدار را به سعودی‌ها بدهد که در صورت خوش‌رقصی بیش از اندازه برای غربی‌ها، موضع مسکو نیز درمورد تحولات یمن می‌تواند به زیان ریاض دستخوش تغییر شود؛ زیرا روسیه تلاش دارد از بحران انرژی برای تنبیه غربی‌ها استفاده کند و اگر عربستان بخواهد در این زمینه خللی ایجاد کند، بدون شک با واکنش روسیه مواجه خواهد شد.
سیاست روسیه به توقف جنگ در یمن و برقراری ثبات و امنیت در این کشور استوار است تا بتواند با توسعه روابط خود با همه جناح‌های سیاسی در این کشور، جای پای خود را در دریای سرخ و باب‌المندب تحکیم بخشیده و با کاهش نفوذ آمریکا، زمینه توسعه نفوذ و نقش‌آفرینی خود در منطقه را فراهم کند.

اخبار مرتبط

ارسال نظر