|
شناسه خبر: 127

رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی گفت:

تشریح فرایند تولید کتاب‌های درسی و اقدامات انجام شده

رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزش چگونگی فرایند تولید کتاب های درسی را تشریح کرد و در خصوص حذف تصویر قرآن از نگاره کتاب اول دبستان و تغییرات جلد ریاضی پایه سوم توضیحاتی ارائه داد.

صبح امروز نشست خبری حسن ملکی معاون وزیر و رییس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با موضوع «اهم اقدامات و چگونگی فرآیند تولید کتابهای درسی» برگزار شد و وی به توضیح تحولات در این حوزه و برخی حواشی پیش آمده درباره تغییرات جلد کتاب‌های درسی پرداخت.

وی گفت: ساختار سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی بازآرایی شده و تا بهمن ماه بسته‌های یادگیری و تربیتی نیز در همه ۱۱ حوزه یادگیری تدوین می‌شود و همه اینها در راستای سند تحول بنیادین است. اساس تمام فعالیت‌های ما سند تحول است و سومین مساله در این راستا شناسایی و جذب نیروی مومن و انقلابی است تا با یک دگردیسی جدی کار خود را ادامه دهیم.

وی ادامه داد: آموزش کارشناسان نیز در راستای تحول در دست داریم با رویکرد فطرت گرایی توحیدی که رویکرد برنامه‌ریزی آموزشی ماست. معارف انقلاب اسلامی در کتاب‌های درسی نیز با جدیت دنبال می‌شود. ما معتقدیم کشور نیاز به دانش آموزان مبتکر و روحیه انقلابی دارند.

ملکی بیان کرد: قریب ۳۰ عنوان کتاب درسی ما در بخش نظری و فنی و حرفه‌ای محتوای انقلاب اسلامی را در بر می‌گیرد. پیشرفتهای کشور و قهرمانان دینی و ملی را در کتاب‌های درسی معرفی کردیم. همچنین معرفی جنایت‌ها و خیانت‌های آمریکا و صهیونیست در کتاب‌ها آمده است. از کارشناسان و روان شناسان برای درج این موارد در کتاب‌های درسی کمک گرفتیم.

رییس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی گفت: مساله چاپ سپاری کتاب‌های درسی گفت: به طور طبیعی یکی از کارهای اصلی سازمان آماده سازی و چاپ سپاری کتاب‌های درسی است. امسال تعداد عناوینی که چاپ شده در دوره ابتدایی ۵۱ عنوان، در متوسطه اول ۵۶ عنوان، در متوسطه دوم‌نظری ۱۳۷ عنوان، در متوسطه دوم شاخه فنی و حرفه‌ای ۳۶۳ عنوان و در متوسطه دوم شاخه کاردانش نیز ۱۳۹ عنوان و در حوزه کودکان استثنایی نیز ۲۴۶ عنوان چاپ شده است که در مجموع ۹۹۲ عنوان می‌شود.

وی بیان کرد: در تیراژ ۱۴ میلیون دانش‌آموز چاپ شده است. در یک چنین حجمی از کارها که در هر مرحله تدوین و تولید و چاپ ده‌ها ضرورت و چالش را به همراه دارد باید هشیار باشیم. در چنین کار عظیمی ممکن است اشتباهاتی صورت بگیرد. شاید در هر مرحله تصمیماتی اتخاذ شود که نباید اتخاذ می‌شد.

تعداد محدودی دانش آموزی ثبت کتاب درسی را انجام نداده‌اند

حسن ملکی رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در ادامه نشست در پاسخ به سوال خبرنگاران پاسخ داد. وی در مورد آخرین آمار دانش آموزانی که برای ثبت کتاب درسی اقدام نکرده‌اند گفت: ابتدا بگویم که توزیع کتاب درسی سال کاملاً اینترنتی بوده و برای چاپ نیز ارسال استان به منطقه و منطقه به مدرسه صورت گرفته است.

امسال در همه دوره‌ها شیوه سیستم توزیع به همین صورت بوده است. تا دو هفته قبل اعلام شده بود حدود ۵۰۰ هزار نفر هنوز ثبت کتاب درسی را انجام نداده‌اند اما با پیگیری‌های صورت گرفته و اطلاع از روش‌های مختلف تعداد کمی از این آمار باقی مانده که در حال پیگیری هستیم.

وی ادامه داد: ما برای همه رشته‌ها مجموعه راهنماهای آموزشی را تهیه کردیم که تقدیم آموزش و پرورش شده و در حال حاضر آموزش و پرورش قرار گرفته است علاوه بر موارد مکتوب مجموعه راهنماهای الکترونیکی نیز تهیه شده است که برای معلمان و دانش آموزان و یادگیری مؤثر در اختیار مدارس است. آنچه سازمان دراین مدت تولید کرده نیز مورد توجه وزارتخانه قرار گرفته است هر چند معتقدیم برای مواجه با این وضعیت باید مطالب دقیق‌تری آماده کنیم اما امسال هر چه در توان داشتیم را خرج کردیم.

وی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه شبکه ملی رشد در چه وضعیتی است گفت: ما به طور کامل این شبکه را آماده ارائه خدمات کرده‌ایم و در دسترس همگان است.

فرایند چاپ سپاری کتاب‌های درسی امسال از ۸ ماه پیش آغاز شده است

ملکی همچنین در پاسخ به پرسشی در خصوص حذف تصویر کتاب قرآن از یکی از نگاره‌های کتاب درسی پایه اول دبستان و همچنین حذف دختران دانش‌آموز از جلد کتاب ریاضی پایه سوم توضیحاتی ارائه داد و گفت: در دو هفته اخیر این دو کتاب یک فضایی را در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کردند و ما با انتقادات زیادی مواجه شدیم که بسیاری از آنها دلسوزانه ارائه شده بود. درباره هر کدام توضیحاتی ارائه خواهم داد اما پیش از آن باید بدانیم کتاب‌های درسی فرایند چاپ سپاری شان ۷ تا ۸ ماه تا زمان چاپ کتاب انجام می‌شود یعنی برای چاپ کتاب درسی سال ۱۴۰۰ ما از حالا اقدام کرده‌ایم. چرا که اگر اینگونه عمل نکنیم در انتها با تأخیر با چاپ کتاب درسی مواجه می‌شویم. مسئولیت بنده در سازمان پژوهش از ۲۹ اردیبهشت ماه آغاز شده و هر اتفاقی که در این حوزه رخ داده قبل از حضور بنده بوده اما به عنوان رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی این موارد را پیگیری کردم.

نگاره فارسی اول و جلد ریاضی سوم دبستان سال ۱۴۰۰ اصلاح می‌شود

وی ادامه داد: در فارسی اول ابتدایی در محتوای کتاب و در قالب اشعار و قصه‌ها و تصویر کتاب قرآن و آموزه‌های آن معرفی شده است. در نگاره مورد نظر تصویر کتاب قرآن بالای یک میز و زیر تلویزیون نمایش داده شده بود که برخی کارشناسان میان خودشان گفتگو کرده بودند و به این نتیجه رسیده بودند که جای کتاب مناسب نیست و برای اینکه قداست قرآن را حفظ کنند به این جمع بندی رسیدند که با توجه به اینکه در این کتاب آموزه‌های قرآن به شکل متعدد وجود دارد آن را حذف کنند. البته من شخصاً این موضوع را تأیید نمی‌کنم و می‌توان به حساب سهل انگاری‌ها گذاشت و بنا داریم برای سال آینده این نگاره را اصلاح کنیم.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ادامه داد: در مورد کتاب ریاضی سوم دبستان هم صادقانه می‌خواهم بگویم موضوع فکری بنده سازمان و آموزش و پرورش به هیچ عنوان کم بها دادن به نقش زنان و دختران نیست. در نگاه دینی ما نیز گاهی تعریفی از جایگاه زنان شده که به مراتب بالاتر از مردان است. ما معتقدیم اگر زنان جامعه متعادل تربیت شوند و حقوق شأن رعایت شود و مستقل بار بیایند روی مردان هم اثر می‌گذارد. طبیعتاً این اتفاق قبل از بنده رخ داده اما من از منتقدان خواهش می‌کنم همزمان با نگاه به کتاب ریاضی پایه سوم به کتاب‌های دیگر این پایه نگاه کنند دانش آموزشی که کتاب ریاضی را در دست دارد کتاب پایه سوم علوم را می‌خوانند که همه آنها دختر هستند چرا در اینجا مدافعان مردان نگفتند چرا نشانه‌ای از پسران در تصویر نیست؟ یعنی اگر موضعی درباره دختران باشد حتماً باید همه جا تکرار شود. در حالی که ما نگاه متعادل و متوازن را در کلیت جلد کتاب‌های درسی می‌بینیم.

ملکی گفت: البته از نظر بنده تغییرات روی جلد این کتاب رویداد خوبی نبوده اما حالا که اتفاق افتاده باید تصاویر و طرح‌ها را کنار هم داوری کنیم. در هر صورت نظر بنده این است که تصاویر این دو دختر نباید برداشته می‌شد و کار دقیق کارشناسی باید به وقوع بپیوندد و اصل کار را نمی‌پسندیم. متأسفم که این کار باعث تالم خاطر برخی افراد جامعه شده است و امیدواریم با اصلاح این طراحی در سال آینده از شرمندگی قشری از والدین و دانش آموزان دربیاییم.

کتاب‌های درسی باید عمری ۵ ساله داشته باشند

ملکی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه کتاب‌های درسی به صورت استاندارد چند درصد تغییر می‌کنند و این تغییرات در ایران چقدر است بیان کرد: تغییرات کتاب‌های درسی بر اساس ارزشیابی‌های هر ساله انجام می‌شود و تصادفی و خود به خودی رخ نمی‌دهد امسال به صورت تقریبی می‌توانم بگویم در ۴۰ درصد محتواها در کل کتاب‌های درسی تغییر ایجاد شده کتاب‌های درسی در سطح جهان به طور متوسط عمری ۵ ساله دارند در این عمر ۵ ساله نباید تغییرات اساسی رخ بدهد. ما هم بنا داریم به سمتی حرکت کنیم که به پایداری کتاب‌های درسی اضافه کنیم.

در آموزش و پرورش هیچ گرایشی به سند ۲۰۳۰ نیست

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه معتقدید چقدر سند ۲۰۲۰ در آموزش و پرورش و کتاب‌های درسی رخنه دارد گفت: ما به طور کاملاً جدی با سند ۲۰۲۰ موضع مان مخالف است و اعتقاد داریم یک سند سکولاریسمی است و با اسناد سکولاریسمی نسبتی نداریم. مضاف بر اینکه ما سند تحول بنیادین را داریم. بنده در زمان مسئولیت ام نکته‌ای ندیدم که به این نتیجه برسم که در آموزش و پرورش به سند ۲۰۲۰ گرایشی وجود دارد.

گروه برنامه‌ریزی درسی پیش دبستانی فعال شده است

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی در پاسخ به پرسشی در خصوص اینکه در محتوای دوره پیش دبسانی چه اقدامی صورت گرفته گفت: بر اساس قانون تهیه محتوا برای مهدها و پیش دبستانی‌ها به آموزش و پرورش و سازمان پژوهش سپرده شده اخیراً نیز مقام معظم رهبری به درستی توصیه‌هایی در این خصوص داشتند. ما گروه برنامه‌ریزی درسی پیش دبستانی را فعال‌تر کردیم و قصد داریم برنامه درسی لازم را برای این مقطع انجام دهیم اما نمی‌خواهیم محتواها را خودمان به صورت مستقیم تولید کنیم بلکه آن را به بخش خصوصی واگذار می‌کنیم. به احتمال زیاد برای سال ۱۴۰۰ این محتواها را خواهیم داشت باید دقت کنیم هر قدر سن یادگیرنده پایین باشد ظرافت کارشناسی بالاتری می‌طلبد یکی از چالش‌های ما این است که در این حوزه کارشناس تربیت شده کافی نداریم.

نظام برنامه‌ریزی درسی باید متناسب با شرایط کرونا تغییر کند

ملکی در ادامه در خصوص کاهش حجم کتاب‌های درسی برای سال تحصیلی کرونایی گفت: ما هم معتقدیم آموزش‌ها وقتی از حالت حضوری صرف به وضع ترکیبی تبدیل می‌شود نظام برنامه ریزی درسی باید متفاوت شود بنا داریم محتوای الکترونیکی متناسب با اوضاع را درست کنیم. مطالعاتی انجام شده هر چند برای امسال محدودیت‌هایی داشتیم و باید متناسب با زمان اقدام می‌کردیم. اما برای سال ۱۴۰۰ آماده‌تر هستیم در همین امسال نیز بخشی از کتاب‌ها را خودخوان انتخاب کردیم که در راستای پاسخ به همین نیاز است.

مولفان کتاب‌های درسی حق مالکیت معنوی بر کتاب‌ها ندارند

وی همچنین درباره اینکه آیا مؤلفان کتاب‌های درسی حق مالکیت معنوی بر این کتاب‌ها دارند گفت: مؤلفان کتاب‌های درسی چه یک نفر باشند چه چند نفر مالکیت معنوی ر آن کتاب ندارند و این در قراردادشان تصریح شده است سازمان پژوهش این حق را دارد که متناسب با اهداف و شرایط علمی فرهنگی و اجتماعی و مصلحت کشور در محتواها تغییر ایجاد کند اما بهتر آن است که این کار با همفکری و مشورت و تبادل نظر مؤلفان صورت بگیرد.

متناسب سازی کتاب‌های درسی عشایری انجام می‌شود

وی همچنین درباره کوتاهی در خصوص متناسب سازی کتاب‌های درسی برای دانش آموزان عشایری نیز با قبول این کم کاری گفت: در این خصوص ما متناسب سازی مناسبی صورت ندادیم و امروز یکی از بحث‌های ما همین موضوع است و امسال تعیین تکلیف اساسی‌تری در خصوص محتوای کتاب‌های درسی عشایری انجام خواهیم داد.

تربیت، مساله مهم بسته‌های تربیت و یادگیری است

ملکی همچنین درباره اینکه چرا بحث‌های پرورشی و تربیتی در بسته‌های یادگیری و کتاب‌های درسی در حاشیه قرار دارد در حالی که به نظر می‌رسد یکی از کارکردهای مهم تعلیم و تربیت پرورش است، گفت: ما هم به همین مساله معتقد هستیم و اگر به اسناد تحولی توجه کنیم مساله تربیت در رأس است ما در نظام تربیتی خودمان و در اندیشه اسلامی می‌بینیم تربیت تقدم مرتبتی بر تعلیم دارد و می‌گوید اگر انسان‌ها را تربیت کنید به دنبال علم آموزی می‌روند و بهتر می‌توانند زندگی خودشان را اداره کنند و به جامعه یاری برسانند. حتماً بیش از سال‌های گذشته دنبال این خواهیم بود که کتاب درسی را مثل یک رسانه ببینیم نه صرفاً وسیله آموزش یادگیری که مجموعه داده‌ها و اطلاعات باشد. برای همین است که به سمت بسته‌های تربیت یادگیری در حال حرکت هستیم کتاب درسی مهم است اما اگر تبدیل به تنها محتوای درسی شود اقدام مؤثری نیست. در بسته‌های تربیت یادگیری کتاب درسی یکی از اجزای این بسته هاست واقعیت هم این است که کتاب درسی فضای محدودی دارد و مانور تربیتی در آن سخت است. اما بسته‌های تربیتی محیطی فراخ دارند.

به شبکه نیازهای کودکان نیاز داریم

وی در پاسخ به این پرسش که به نظر می‌رسد تولید محتوای دروس پیش دبستانی صرفاً به عنوان یک پیش نیاز برای پایه اول دبستان صورت گرفته نیز گفت: مابه شبکه نیازهای کودکان باید دسترسی داشته باشیم و این شبکه باید تعیین شود تا معلوم شود کودک ۵ و ۶ ساله چه نیاز تربیتی دارد هنوز این شبکه نیازها تعیین نشده است و یک تیم روی آن دارد کار می‌کند.

منبع: خبرگزاری مهر

ارسال نظر