|
شناسه خبر: 4214

موانع تشکیل خانواده و ازدواج برای جوانان؛

سنگ‌های پیش پای زندگی

«ازدواج» همین اتفاق عادی و ساده بشری حالا به کلاف سردرگم جامعه و جوانان تبدیل شده است.

روزنامه «صبح نو» نوشت: «ازدواج» همین اتفاق عادی و ساده بشری حالا به کلاف سردرگم جامعه و جوانان تبدیل شده است؛ موضوعی که تهدید سبک زندگی مدرن یا غربی، هنجارهای فرهنگی و از سوی دیگر دشواری‌های اقتصادی به دیوارها و موانع آن تبدیل شده و امر ازدواج را سخت‌تر از گذشته کرده است. شاید اگر در دهه۳۰ یا ۴۰ متولد شده بودیم راحت‌تر به خانه بخت می‌رفتیم و به یک اتاق کوچک و وسایل اولیه زندگی اکتفا می‌کردیم، اما حال زندگی در قرن معاصر، تمام معادلات و آداب و رسوم دهه‌های پیشین را تغییر داده و شروع زندگی را سخت‌تر از این حرف‌ها کرده است. در جامعه کنونی فارغ از تاثیر دیدگاه‌های فرهنگی و سبک زندگی برای ازدواج، موضوعات اقتصادی نیز بخش مهمی از مقوله تشکیل خانواده را تشکیل می‌دهد. این روزها اقتصاد به موضوع مهمی برای ازدواج تبدیل شده و از مسکن گرفته تا شغل، جهیزیه، سرویس طلا و هزاران موضوع ریز و درشت دیگر اهمیت پیدا کرده است. با توجه به اینکه درحال‌حاضر جمعیت ایران در بازه سنی جوان قرار دارد و بخش اعظمی از مردم کشور را جوانان در سن ازدواج تشکیل می‌دهند، فراهم کردن شرایط ازدواج این قشر از جامعه، از رسالت‌های دولت و حتی نظام محسوب می‌شود. کارشناسان معتقدند با ادامه افزایش سن ازدواج، بسیارى از جوانان تا چندین سال و حتى تا آخر عمر از نعمت داشتن همسر و خانواده بى‌بهره می‌مانند؛ به‌طوری‌که اگر این روند متوقف نشود آسیب‌هاى متعدد روحى، روانى، جسمى، اعتقادى و اجتماعى برای فرد و جامعه به همراه دارد.

ازدواج، علاوه‌بر پاسخگویی به نیازهای عاطفی فرد، روابط اقتصادی، ارتباطات اجتماعی و فرهنگی او را تنظیم می‌کند اما اگر این موضوع در زمان مناسب اتفاق نیفتد، مشکلات بسیاری برای افراد و جامعه به وجود می‌آورد. در این عصر شاهد آن هستیم که آثار سستی باورها، به بهانه‌های مختلف و در جلوه‌های گوناگون خود را نشان می‌دهد. برخی تحصیل را مقدمه شغل و شغل را مقدمه روزی می‌دانند و بهترین مقطع زندگی (جوانی) را فدای مقدمات روزی می‌سازند و پس از خزان جوانی تصمیم به ازدواج می‌گیرند؛ به‌طوری‌که این مساله‌ در سال‌های اخیر به یکی از مشکلات و بلکه معضلات جامعه ایرانی تبدیل شده است. این در حالی است اگر نگاهی به وضعیت فرهنگ ازدواج در ایران و اروپا بیندازیم یقینا تعجب خواهیم کرد که چگونه چنین تفاوت فاحشی در آداب و رسوم میان این دو جریان فرهنگی وجود دارد. اروپایی که در مدگرایی و تجملات سرآمد است در مراسم ازدواج آنقدر ساده و بی‌آلایش برخورد می‌کند که واقعا غیرقابل باور است. از سوی دیگر، در ایران که داعیه اسلامی و شرقی بودن دارد و تا همین دو دهه پیش عروسی‌ها در مساجد هم برگزار می‌شد، چنان تشریفات وحشتناکی برای ازدواج درنظر گرفته می‌شود که هوش از سر می‌پراند.

صاحبنظران معتقدند با ادامه وضع فعلى، بسیارى از جوانان تا چندین سال آتى -و حتى عده‌ای تا آخر عمر- از نعمت داشتن همسر و خانواده بى‌بهره خواهند ماند. علاوه بر اینکه آسیب‌هاى متعدد روحى، روانى، جسمى، اعتقادى و اجتماعى به گروهى از آن‌ها یا خانواده‌شان وارد می‌آید که متاسفانه در بعضى موارد غیرقابل جبران است اما از سوی دیگر برخی صاحبنظران بر این باورند که قطعا یکی از مواردی که به کاهش سن ازدواج در کشور منجر می‌شود آسان گرفتن ازدواج و بهنگام بودن آن همراه با آگاهی است که متاسفانه امروزه بعضی خانواده‌ها با سختگیری‌های بی‌مورد موجب تاخیر در ازدواج دو جوان می‌شوند که نتیجه آن به وجود آمدن مشکلاتی برای دختر و پسر از لحاظ روحی، عاطفی و... می‌شود.«زینب رمضانعلی» روانشناس بالینی و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو» با اشاره به «موانع ازدواج از دید دختران و پسران» بیان کرد: مطالعات ملی نشان می‌دهد «نداشتن ثبات شغلی»، پس از «بیکاری» از مشکلات و موانع اصلی ازدواج پسران از منظر جوانان است. «آزاد نبودن در انتخاب همسر دلخواه» پس از «پیدا نکردن فردی که به‌عنوان همسر دارای خصوصیات دلخواه باشد» نیز مهم‌ترین مانع ازدواج دختران جوان به شمار می‌رود.

کاهش نگران‌کننده ازدواج جوانان

رمضانعلی‌پور، با بیان اینکه ازدواج به‌عنوان یکی از رویدادهای مهم مرحله انتقال به بزرگسالی مقوله‌ای بسیار پیچیده است، از کاهش تمایل به ازدواج در جوانان ابراز نگرانی کرد و گفت: «آمارها حاکی از آن است که تمایل به ازدواج میان جوانان کشور روز‌به‌روز کمتر شده است؛ زیرا روش‌های سنتی در حوزه ازدواج دیگر پاسخگوی نیازهای این قشر از جامعه نیست و باید با اتخاذ روش‌های نو برای فرهنگ‌سازی ازدواج موفق گام برداشت.»

وی با تاکید بر اینکه باید برای تشکیل زندگی مشترک و ازدواج بدون تشریفات فرهنگ‌سازی شود، ادامه داد: «با توجه به اینکه غالب جمعیت کشورمان را جوانان تشکیل می‌دهند، بر همین اساس باید برای زندگی جوانان سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی موثرتری شود. گسترش مراکز مشاوره، تحکیم، تشکیل و تقویت خانواده، راه‌اندازی کمپین مشاوره ازدواج در زمینه بهره‌گیری از ظرفیت متخصصان این امر، راهکاری موثر در زمینه ترویج فرهنگ ازدواج به شمار می‌رود که باید با حمایت از جوانان زمینه ازدواج آن‌ها فراهم شود.» این متخصص روانشناسی سلامت معتقد است که حمایت در راستای اشتغال جوانان و تضمین معیشت آنان، تسریع و افزایش در مقدار و پرداخت وام و تسهیلات ازدواج می‌تواند موجب رشد و توسعه ازدواج این قشر در جامعه شود. در حوزه تسهیل ازدواج جوانان باید مشکلات و مسائل ریشه‌ای حل شود تا به‌طور کامل اهداف موردنظر محقق شوند. صداوسیما نیز در فرهنگ‌سازی ازدواج آسان می‌تواند با کمک گرفتن از متخصصان این حوزه نقش موثری داشته باشد و موجب ترویج این فرهنگ در جامعه ‌شود.»

وجود ملاک‌های سختگیرانه خانواده در ازدواج

رمضانعلی‌پور در ادامه به «موانع ازدواج دختران و پسران» از دید جوانان اشاره کرد و گفت: «مطالعات ملی نشان می‌دهد «نداشتن ثبات شغلی»، پس از «بیکاری» از مشکلات و موانع اصلی ازدواج پسران از منظر جوانان است. «آزاد نبودن در انتخاب همسر دلخواه» پس از «پیدا نکردن فردی که به‌عنوان همسر دارای خصوصیات دلخواه باشد» نیز مهم‌ترین مانع ازدواج دختران جوان به شمار می‌رود. به‌طورکلی نیز جوانان «نبود حس مسوولیت‌پذیری در فرد» را مانع ازدواج برای دختران و «نداشتن توان مالی کافی» برای پسران می‌دانند و پس از آن پسران «پیدا نکردن فردی که به‌عنوان همسر دارای خصوصیات دلخواه باشد» را دارای اهمیت دانسته‌اند.» این عضو انجمن علمی روانشناسی بالینی ایران ادامه داد: «پس از این عامل درحالی‌که «عدم امکان تهیه مسکن مناسب» به‌عنوان یکی از مشکلات پسران برای ازدواج است، «بی‌برنامگی در زندگی» برای دختران از مشکلات اصلی ازدواج مطرح می‌شود. همچنین «وجود ملاک‌های سختگیرانه خانواده در ازدواج» برای دختران، بیش از پسران تبدیل به معضل شده است.»بنابر اظهارات وی، به‌طور‌کلی از منظر پسران جوان کشور، «شرط و شروط خانواده دختر» و از منظر دختران «سختگیر بودن در انتخاب همسر» در رتبه بالایی از موانع ازدواج قرار دارد، چراکه چشم و هم‌چشمی‌ها و ظواهر فریبنده فضای مجازی در برگزاری مراسم‌های باشکوه و مجلل تاثیر خود را روی خانواده‌ها می‌گذارد و معمولا با تاثیرگرفتن از این فضاهای مجازی در خواسته‌های غیرمعقول همانند برگزاری مراسم مجلل، تهیه جهیزیه با شکوه، از طرف خانواده‌های پسران و دختران باعث شکل‌گیری کدورت‌های بعد از ازدواج و در آغاز زندگی جوانان خواهد شد که نتایج آن مشاجره، سردی در روابط زناشویی و بالطبع پیشروی به سمت‌وسوی جدایی و طلاق زوجین خواهد بود. با توصیف این شرایط و موانع، تعویق در ازدواج نقش موثری در عدم امنیت روانی و سلامت جامعه خواهد داشت.»

ارسال نظر