|
شناسه خبر: 8502

ورود گرد و غبار به پای ثابت‌های آلودگی آسمان کشور و تاثیر منفی بر سلامت جامعه

گرد وغبار تا مردادماه مهمان ماست

این روزها انواع آلاینده‌ها بیش از پیش در هوای بسیاری از استان‌های کشور ازجمله تهران جولان داده و می‌دهند و تا اعماق وجودمان نفوذ کرده‌اند؛ آلاینده‌هایی مانند ذرات معلق کمتر از 2.5میکرون، کمتر از ۱۰میکرون و نیتروژن دی‌اکسید هرکدام ویژگی‌های خاص خود را دارند ولی همه تاثیر مشترکی بر ما دارند و در نهایت سلامت ما را به خطر می‌اندازند.

این آلودگی که با رشد تصاعدی شاخص آلاینده‌های هوای تهران می‌شود سبب شد تا در روزهای جمعه و شنبه شاخص آلودگی هوای پایتخت در برخی نقاط روی عدد ۵۰۰ نیز قرار بگیرد؛ عددی که شاید در بهترین حالت در فیلم‌های آخرالزمانی می‌توان آن‌ها را مشاهده کرد. با وجود اینکه شاخص‌ترین آلاینده در جریان هجوم گردوغبار در روزهای گذشته ذرات معلق کمتر از ۱۰میکرون بوده، دو آلاینده معیار دیگر یعنی نیتروژن دی‌اکسید و ذرات معلق کمتر از 2.5میکرون نیز افزایش چشمگیری را تجربه کرده‌اند. هرکدام از این آلاینده‌ها ویژگی خاص خود را دارند و به‌شکل خاصی به محیط‌زیست و سلامت موجودات زنده آسیب می‌زنند. براساس اطلاعات سایت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران ذرات معلق کوچک‌تر از ۱۰میکرون در روزهای اخیر آلاینده شاخص هوای تهران بوده است. این آلاینده ذرات جامد یا مایع موجود در هوا هستند که دارای قطری کمتر از ۱۰میکرون هستند و بر اثر سوزاندن چوب، احتراق ناقص در ترکیبات هیدروکربنی، احتراق سوخت موتورهای دیزل و…، واحدهای صنعتی، کشاورزی‌، جاده‌های آسفالت‌نشده و فعالیت‌های ساختمان‌سازی و آلاینده‌های غیرگازی ایجاد و منتشر می‌شوند. این ذرات به علت ابعاد ریز خود می‌توانند از سیستم دفاعی مجاری تنفسی عبور کنند.

بیماری‌های قلبی و ریوی، کاهش سیستم ایمنی بدن در مقابل بیماری‌ها، ازبین‌رفتن بافت‌های ریه، آسم کودکان، مرگ‌ومیر زودرس، سرطان و خاک‌گرفتگی بخشی از تاثیرات منفی این آلاینده‌ها هستند که به‌عنوان آلاینده اصلی در گردوغبار روزهای گذشته تهران شناخته می‌شوند. چه بسا به گفته خالدی، سخنگوی اورژانس کشور میزان مراجعه بیماران قلبی و تنفسی به مراکز درمانی ۲۳درصد رشد داشته است. براساس آمارها، مراجعه بیماران قلبی در ١٩ و ٢٠فروردین ١١هزار و ٣۶٠مورد بوده که در مقایسه با روز مشابه فروردین ١۴٠٠ این عدد ۳/۱۹درصد و آمار مراجعه بیماران تنفسی با ١٣هزار و ۴٢٣مورد، ۲۶/۳درصد نسبت به پارسال افزایش داشته است. با اینکه محیط‌زیست خواستار لغو فوری مصوبه هیات‌وزیران درخصوص تعویق استانداردهای آلایندگی وسایل نقلیه شد اما تا لحظه نگارش این گزارش هنوز خبری از وضعیت لغو آن نشده است. در شرایطی که چهار روز گذشته تهران با میزبانی از این سه آلاینده، پرسروصدا گذشت و در برخی ساعات هوای تهران در وضعیت خطرناک گزارش شد، به اضافه اینکه دیروز و امروز نیز هوای تهران میزبان این آلایندگی است اما کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران رأی به تعطیلی مدارس و ادارات شهر نداد تا مردم به‌ویژه گروه‌های حساس مانند کودکان و بیماران قلبی- تنفسی بیشتر در معرض خطرات این آلاینده‌ها قرار گیرند.
 نقش ضعیف مسوولان در مهار آلودگی
 یوسف رشیدی، کارشناس محیط‌زیست نیز درباره راهکارهای مقابله با آلودگی هوا به «صبح‌نو» می‌گوید: این روزها محققان محیط‌زیست در اقصی‌نقاط جهان از آلودگی هوا جلوگیری می‌کنند و درخصوص آن برنامه‌های دارند، چراکه منشأ اصلی ریزگردها طبیعی است؛ بنابراین اگر به کارشناسان محیط‌زیست اجازه داده می‌شد، قطعا تاکنون آلودگی و ریزگردها را کنترل می‌کردند یا حداقل نقش موثری در مقابله با آن داشتند. بااین‌حال سازمان حفاظت از محیط‌زیست که دفتر رسیدگی به گرد و غبار دارد، وظیفه‌اش شناسایی کانون‌های گردوغبار در سراسر کشور است و زمانی که کانون گردوغبار شناسایی شد، باید خاک آن منطقه را تفکیک کند. اگر سازمان محیط‌زیست همین کار کوچک را انجام می‌داد این روزها شاهد شاخص کیفیت هوای ۵۰۰ نبودیم. اینکه برخی مسوولان علل وقوع ریزگردها را به گردن سدسازی‌های ترکیه می‌اندازند اشتباه است؛ زیرا مقدار ریزگردهای موجود در پروژه سدسازی ترکیه قابل تامل نیست؛ بنابراین پاسکاری اشتباهات مسوولان به منشأ خارجی و غیرطبیعی امری بیهوده است.
 او درباره تداوم آلودگی هوا تا مردادماه اظهار می‌کند: به نظرم نمی‌توان درخصوص تداوم آلودگی هوا پیش‌بینی کرد؛ زیرا میزان شدت باد تاثیر بسزایی در شرایط آب‌وهوایی دارد. 

اگر وزش باد در نقاطی که مستعد تولید گردوغبارند بیشتر بوزد، قاعدتا این آلودگی هوا ادامه خواهد داشت؛ بنابراین کارشناس‌ها تنها تا ۷۲ساعت درخصوص تداوم و شدت آلودگی هوا پیش‌بینی می‌کنند. از سوی دیگر، آلودگی هوا که مسوولان، ساده از این موضوع مهم گذر می‌کنند و توجهی به سلامت مردم ندارند آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به دنبال دارد؛ از تشدید بیماری بیماران گرفته تا سلامتی مادران باردار و کودکان.
 
تنفس کثیف
 همزمان دکتر مسعود احتشام، فوق‌تخصص ریه، آسم و آلرژی با اشاره به اینکه تنفس در چنین هوایی منجر به افزایش ۲۰درصدی سرطان ریه در جامعه می‌شود، به «صبح‌نو» می‌گوید: این روزها تنفس در آلودگی هوای تهران و برخی کلانشهرها علاوه‌بر تشدید بیماری‌های مزمن تنفسی همانند آسم و انسداد مزمن ریوی، محرک سرطان ریه نیز است. اگر فرد ریسک فاکتورهایی همانند استعمال دخانیات، موادمخدر، چاقی و سابقه ژنتیکی در خانواده داشته باشد و در این هوای آلوده نفس بکشد، دچار سرطان ریه زودرس می‌شود. همچنین بیماری بدخیم سرطان ریه را در افراد تشدید می‌کند. او اضافه می‌کند: از سویی مواد آلاینده‌ای که در هوا وجود دارد، باعث انواع و اقسام درگیری بافت ریه، مجاری ریه، برونشیت، پنومونیت و التهاب در بافت فوقانی شش‌ها می‌شود. علائم آن سرفه‌های مکرر در افراد است؛ البته اگر مجاری تحتانی شش‌ها درگیر شود، فرد دچار تنگی‌نفس و کاهش اکسیژن خون می‌شود. از طرفی، کودکان و افراد مسن دو طیف سنی هستند که بیشترین تاثیر را از آلاینده‌ها می‌گیرند. زنان باردار هم با توجه به اینکه سیستم ایمنی آن‌ها تحت‌تاثیر عوامل هورمونی‌ است، بیشتر از مابقی افراد دچار بیماری‌های عفونی و التهابی می‌شوند و اگر بیماری‌های زمینه‌ای همانند آسم داشته باشند، ممکن است زمانی که هوا آلوده است دچار تنگی‌نفس شوند. دکتر احتشام درمورد راهکار‌های جلوگیری از بیماری‌های ریوی تاکید می‌کند: بهترین راه برای مقابله با آلودگی هوا، اقدام‌های پیشگیرانه است که شامل نرفتن به اماکن شلوغ و نواحی پرتردد و پر از وسایل نقلیه و خارج نشدن از منزل در روزهایی که آلودگی بالایی دارند و استفاده از ماسک‌های فیلتردار که کاملا نواحی ورودی هوا به بدن (یعنی دهان و بینی) را بپوشاند، می‌شود. بیماران ریوی و مزمن در شرایط آلودگی هوا و افزایش گردوخاک در صورت سرفه‌های مکرر یا تنگی‌نفس باید با مشورت آنلاین از پزشکان مصرف اسپری‌ آن‌ها تغییر کند.
 
خطر سقط جنین
سوزان پیروان، متخصص و عضو انجمن زنان و مامایی ایران نیز تنفس در این هوا را برای زنان باردار ممنوع می‌داند و می‌گوید: تاثیر آلودگی هوا بر زنان باردار بسیار خطرناک است، چراکه احتمال تولد نوزاد کم‌وزن و زایمان زودرس را دوچندان می‌کند. همچنین احتمال رشد ناقص جنین در رحم مادر بیشتر است. علت این اتفاقات هم اثراتی است که این ذرات ریز آلاینده که از جفت می‌توانند رد شوند روی خون‌رسانی به جنین می‌گذارند یعنی اکسیژن به‌اندازه کافی به جنین نمی‌رسد. عضو انجمن زنان و مامایی ایران با تاکید بر اینکه این آلاینده‌ها همچنین در دیواره عروق ایجاد التهاب می‌کنند، تاکید می‌کند: با التهاب دیواره عروق، انتقال اکسیژن به‌خوبی انجام نمی‌شود، درنتیجه احتمال سقط جنین را بالا می‌برد. آلاینده‌های ریز معلق در هوا می‌توانند از سطح خونی به مغز جنین برسند و روی رشد ذهنی، عملکردی و هوشی او اثر داشته باشند. وی افزود: احتمال اینکه مادر باردار دچار افزایش فشارخون یا مسمومیت حاملگی شود، وجود دارد؛ البته اگر مادر بارداری مشکل زمینه‌ای داشته باشد آلودگی هوا باعث تشدید این مشکل زمینه‌ای می‌شود.
 
تداوم کیفیت بد هوا، پنج‌شنبه بارندگی داریم
فریبا گودرزی، کارشناس سازمان هواشناسی کشور اما درباره آخرین وضعیت حرکت گردوغبار در آسمان پایتخت می‌گوید: از دیروز بعدازظهر بار دیگر گردوغبار وارد آسمان تهران شده است و تا آخرین ساعات امروز ادامه پیدا خواهد کرد. امروز شاخص کیفیت هوای تهران از روز گذشته به ناسالم برای همه گروه‌ها خواهد رسید و این شاخص ممکن است بالاتر و حتی به مرز خطرناک هم برسد.
او اضافه می‌کند: اما از روز پنج‌شنبه و جمعه همراه با بارش‌های پراکنده، میزان گردوغبار هم کاهش پیدا خواهد کرد. تا روز جمعه (۲۶فروردین) به سبب گذر امواج تراز میانی در برخی نقاط استان‌های واقع در زاگرس مرکزی، البرز مرکزی و بخش‌هایی از مرکز کشور به‌ویژه در ساعات بعدازظهر و اوایل شنبه(۲۷فروردین) رگبار باران، گاهی رعدوبرق و وزش باد شدید موقت پیش‌بینی می‌شود. روز شنبه این شرایط در شمال‌غرب، سواحل شمالی، مرکز و شرق و دامنه‌های زاگرس مرکزی پیش‌بینی می‌شود.
به گفته گودرزی اما میزان آلایندگی گردوغبار با آلایندگی ناشی از تردد خودروها یا آلایندگی صنایع تفاوتی با یکدیگر ندارند و هر دو با یک اندازه بر سلامت انسان تاثیر خواهند داشت.
همچنین به گفته رییس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا؛ طی امروز در نیمه‌غربی کشور، نواحی مرکزی و استان‌های واقع در دامنه‌های جنوبی البرز وزش باد شدید و در برخی نقاط گردوخاک پیش‌بینی می‌شود. به گفته ضیاییان، سه‌شنبه افزایش محسوس دما در استان‌های ساحلی خزر و اردبیل همراه با وزش باد شدید جنوبی و چهارشنبه کاهش دما در این نواحی رخ خواهد داد.
رییس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا درباره وضعیت جوی تهران طی امروز و فردا گفت که آسمان تهران امروز قسمتی ابری تا نیمه ابری همراه با وزش باد شدید و گاهی باد و گرد و خاک با حداقل دمای ۱۶ و حداکثر دمای ۲۹درجه سانتیگراد و طی ‌روز  پنج‌شنبه (۲۵فروردین) نیمه‌ابری در بعضی ساعات ابری و وزش باد با حداقل دمای ۱۵ و حداکثر دمای ۲۹درجه سانتیگراد پیش‌بینی می‌شود.

 

ارسال نظر