|
شناسه خبر: 8554

آموزش و پرورش نیاز به اصلاحات عمیق دارد

همه علیه قیچی زن

بازگشایی مدارس پس از تعطیلی دوساله کرونایی در شرایطی اتفاق افتاد که این سوال مطرح است مدارس با طی کردن تجربه دوران کرونا و اقتضائات خاص آموزش مجازی در دوران پساکرونا چه ویژگی‌ها و تفاوت‌هایی خواهند داشت؟

حالا اما 10روز پس از بازگشایی مدارس اوضاع خوشایندی مشاهده نمی‌شود و در همین مدت کوتاه اخباری از اعمال قلدری با دانش‌آموزان و حتی ضرب و شتم آن‌ها به گوش می‌رسد. چند روز گذشته ویدیویی در فضای مجازی منتشر شد که نشان می‌دهد یکی از کارکنان مدرسه درحالی‌که دانش‌آموزان در صف ایستاده‌اند با قیچی به کوتاه کردن موی آن‌ها اقدام می‌کند، پیش‌تر نیز خبری از شکستن سر دانش‌آموز پایه چهارم دبستان ازسوی معلمی در شهرستان اشنویه منتشر شده بود اما ویدیوی کوتاه کردن موی دانش‌آموزان با واکنش‌های منفی بسیاری در فضای مجازی مواجه شده است. بیشتر کاربران این اقدام معلم را مصداق بارز کودک‌آزاری سیستماتیک و تحقیر دانش‌آموزان ازسوی مسوولان مدرسه دانسته‌اند. برخی کاربران نیز به خاطرات تلخی که خودشان از چنین رفتارها و تحقیرهایی در مدارس تجربه کردند، اشاره می‌کنند و از اینکه هنوز فضای مدارس همانند گذشته باقی مانده است، متعجب‌اند. یکی از کاربران دراین‌باره نوشته است: «فیلم کوتاه کردن موهای بچه‌ها را دیدید؟ من لااقل سه‌بار این اتفاق را در دوران دبستان شخصا تجربه کرده‌ام.»

در شرایطی که تمام افکار و توان این روزهای آموزش‌وپرورش معطوف به مقوله رتبه‌بندی معلمان است و بیشتر اخبار نیز پیرامون این موضوع است، واکنش آموزش‌وپرورش به موضوع اعمال خشونت و قلدری علیه دانش‌آموزان عجیب بود. تنها واکنش آموزش‌وپرورش به این موضوع ازسوی صادق ستاری‌فرد، سخنگوی وزارتخانه آن هم در صفحه شخصی او در توییتر است. او نوشته است: «ولقد کرمنا بنی‌آدم و ما فرزندان آدم را بسیار گرامی داشتیم. رفتار فرد خاطی با دانش‌آموزان عزیز (قیچی کردن مو) طبق ماده8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری «اعمال و رفتار خلاف شئون اداری یا شغلی است» که از طریق هیات رسیدگی به تخلفات اداری و مجازات و تنبیهات مقرر در این قانون رسیدگی می‌شود.»
بااین‌حال سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش تا دیروز به‌طور دقیق مشخص نکرده بود این اتفاق مربوط به کدام مدرسه و کدام استان است و با فرد خاطی به‌طور دقیق چه برخوردی انجام شده است تا اینکه دیروز ازسوی سخنگوی دولت اعلام شد: «مدیر و ناظم مدرسه‌ متخلف در تراشیدن موی سر دانش‌‌آموزان استعفا دادند.» علی بهادری‌جهرمی در حساب کاربری خود در توییتر نوشت: «متخلفی که کرامت دانش‌آموزان را حفظ نکرده بود به هیات رسیدگی به تخلفات اداری معرفی شد، مدیر و معاون ‎مدرسه نیز استعفا دادند. 
سوء رفتارهای شخصی و خارج از ضابطه قابل انتساب به جامعه خدوم فرهنگیان نیست.»
 چارچوب پوشش دانش‌‌آموزان تغییر کند
کارشناسان بر این باورند برخورد صورت‌گرفته با معلمانی که به تنبیه بدنی و تحقیر دانش‌آموزان اقدام می‌کنند بازدارنده نیست و صرفا به یک تذکر یا کسب رضایت از خانواده دانش‌‌آموز منجر می‌شود.
 از سوی دیگر، دوره‌های آموزشی برای افراد مرتکب این تخلف و سنجش سلامت روان معلمان اعمال نمی‌شود.
باید توجه داشت، قلدری موضوعی است که در مدارس به آن توجه نمی‌شود و در برخی مواقع مدارس خود، زمینه‌ساز شکل‌گیری و تقویت قلدری می‌شوند. وقتی دانش‌آموز تحت قلدری قرار می‌گیرد، این موضوع روی تمام ابعاد زندگی او و حتی دلزدگی در مدرسه یا ترک تحصیل تاثیر می‌گذارد. محمدرضا نیک‌نژاد، معلم و کارشناس آموزشی دراین‌باره به «صبح‌نو» می‌گوید: فضای مجازی یک فرصت و ویژگی را دارد که سبب شده اینگونه رفتارها دیده شود و نکته‌ای که وجود دارد این است که انتقادها را متوجه ارکان سیاست‌گذاری می‌داند؛ درنتیجه نیاز است که مبنای برخی رویه‌ها تغییر کند، اگرنه این رفتارها همیشه بوده است. موهای من را دوم دبیرستان با رفتار بسیار خشنی کوتاه کردند. آستین کوتاه اصلا نمی‌توانستیم بپوشیم یا حتی جوراب سفید.
او ادامه می‌دهد: این رفتار همان زمان هم مورداعتراض بود اما فضایی نبود که این اعتراض به نتیجه برسد. نمی‌گوییم بچه با شلوارک به مدرسه بیاید و حتما باید پوشش چارچوب داشته باشد اما این برخورد نیز با بچه‌ها درست نیست.

 زمانی که من فضای آرامی ایجاد نکنم، تحصیل نیز با مانع روبه‌رو می‌شود. وقتی نتوانید این فضا را آماده کنید، بچه‌ها گریزان هستند، چه گریزان فیزیکی و چه گریزان فکری.
نیک‌نژاد تاکید می‌کند: باید برای مثال بگوییم موی پسران از سه سانت بیشتر نباشد، مدل مو تا حدی دست خود بچه‌ها باشد اما باید در عین فراهم آوردن چارچوب، تا حدی نیز آزادی عمل به آن‌ها داده شود. اگر چارچوب نباشد دیگر فضا قابل کنترل نیست. برای رفع اشکال در دوران کرونا، یکبار سرکلاس رفتم و با بچه‌ای روبه‌رو شدم که موهایش را از پشت بسته بود! نباید رفتار خشن با این بچه‌ها بشود که تاثیر روانی بدی درون آن‌ها گذاشته و خشم فروخورده نسبت‌به سیستم آموزشی داشته باشند اما نباید با چنین مواردی نیز روبه‌رو شویم.
این کارشناس آموزشی به ضرورت آموزش رفتاری به معلمان نیز اشاره کرده و می‌گوید: در کلیپ یک‌قسمتی، ناظم یا معلم، وقتی یک بچه خودش را عقب می‌کشد با مو بچه را به جلو می‌آورد و مویش را قیچی می‌کند. من هرچند از رفتار با همه بچه‌ها ناراحت شدم اما طرز برخورد با این دانش‌آموز بدتر از همه بود. معتقدم این رفتار بین همه معلمان عمومیت ندارد، به اضافه اینکه برخی از این برخوردها از معلمان خواسته می‌شود.
 
آیین‌نامه درباره وظایف دانش‌آموزان چه می‌گوید؟
طبق ماده۶۸، دانش‌‌آموزان‌ در دوران‌ تحصیل‌ موظف‌اند موازین‌ اسلامی‌ و مقررات‌ آموزش‌‌وپرورش‌ ازجمله شعائر دینی‌، ادب‌ و احترام‌ نسبت‌‌به‌ مدیر، معاون‌، معلمان‌، مربیان‌ و دیگر کارکنان‌ مدرسه‌، حسن‌ رفتار و اخلاق‌ و همکاری‌ با سایر دانش‌‌آموزان‌، سعی‌ شایسته‌ در تحصیل‌، رعایت‌ مقررات‌ آموزشی‌ و تربیتی‌، انجام‌ فرایض‌ دینی‌ و مشارکت‌ در فعالیت‌های‌ اجتماعی‌ مدرسه‌، حضور به‌موقع‌ در مدرسه‌ و خروج‌ از آن‌ در پایان‌ ساعات‌ مقرر، حضور مرتب‌ در مدرسه‌ و کلاس‌ درس‌ در تمام‌ مدتی‌ که‌ مدرسه‌ رسما دایر است‌، بهداشت‌ و نظافت‌ فردی‌ و همکاری‌ با دانش‌‌آموزان‌ دیگر و مسوولان‌ مربوط در پاکیزه‌‌نگه‌داشتن‌ فضای‌ مدرسه‌، استفاده‌ از لباس‌، کفش‌، جوراب‌ ساده‌ و مناسب‌ و اصلاح‌ موی‌ سر متناسب‌ با شئون‌ دانش‌آموزی‌ برای‌ پسران‌ و رعایت‌ حجاب‌ مناسب‌ برای‌ دختران‌، خودداری‌ از به‌کاربردن‌ وسایل‌ تجملی‌ و آرایشی‌ و پرهیز از همراه‌ آوردن‌ اشیای گرانبها و وسایل‌ غیرمرتبط با امور تحصیلی‌ به‌ مدرسه‌، خودداری‌ از خرید و فروش‌ در مدرسه‌ به‌ غیر از مواردی‌ که‌ در آیین‌نامه‌ شرکت‌ تعاونی‌ دانش‌‌آموزی‌ پیش‌بینی‌ شده‌ است‌ و مراقبت‌ از وسایل‌ شخصی‌ و اهتمام‌ در حفظ و نگهداری‌ اموال‌، تجهیزات‌ و ساختمان‌ مدرسه‌ را رعایت کنند.
در باب تخلف دانش‌آموزان نیز ماده‌‌۷۴ این آیین‌نامه می‌گوید: «قصور و سهل‌انگاری‌ دانش‌‌آموزان‌ نسبت‌‌به‌ انجام‌ وظایف‌ خود تخلف‌ محسوب ‌می‌شود. مدیر، شورای‌ مدرسه‌، معاونان‌ و مربیان‌ موظف‌اند قبل‌ از اعمال‌ هرگونه‌ تنبیه‌ از وضع‌ و موقعیت‌ محصل‌ آگاهی‌ یابند و در جست‌وجوی‌ انگیزه‌ و علت‌ تخلف‌ برآیند و نسبت‌‌به‌ رفع‌ آن‌ اقدام‌ کنند.»
اما طبق ماده‌‌۷۵، تنبیه‌ باید توجه‌ دانش‌آموز را به‌ اشتباه‌ خود جلب‌ و زمینه‌ مناسب‌ را برای‌ ایجاد رفتار مطلوب‌ در وی‌ فراهم‌ کند؛ لذا اعمال‌ تنبیه‌ باید متکی‌ به‌ یافته‌های‌ علمی‌ و استفاده‌ از الگوهای‌ مناسب تغییر رفتار باشد تا موجب‌ تجری‌ دانش‌آموز و اصرار وی‌ بر تکرار اشتباه‌ نشود.
ماده‌۷۷ نیز به صراحت اعلام کرده است: «اعمال‌ هرگونه‌ تنبیه‌ دیگر از قبیل‌ اهانت‌، تنبیه‌ بدنی‌ و تعیین‌ تکالیف‌ درسی‌ جهت‌ تنبیه‌ ممنوع‌ است‌ و در اعمال‌ تنبیهات‌ نباید بین‌ دانش‌‌آموزان‌ تبعیض‌ و استثنایی‌ قائل‌ شد.»
حتی اطلاع تخلف به والدین دانش‌آموزان نیز آنقدر اهمیت داشته که تبصره‌ ماده۷۹ می‌گوید: «در مواردی‌ که‌ لازم‌ است‌ ولی‌ دانش‌آموز در جریان‌ تخلف‌ فرزندش‌ قرار گیرد، باید قبلا حساسیت‌های‌ ولی‌ بررسی‌ شود و آنگاه‌ با روش‌ مناسب‌ او را در جریان‌ رفتار فرزندش‌ قرار داد.»
قیچی‌کردن موی سر دانش‌آموزان به شکلی که در ویدیو نمایش داده می‌شود با هیچ‌کدام از موازین مقرر در آیین‌نامه اجرایی مدارس سازگار نبوده و واکنش دولت نشان داد که بساط این قبیل اقدامات تحقیرآمیز که زحمات کادر شریف و زحمتکش آموزشی کشور را زیر سوال می‌برد، باید جمع شود.

 

ارسال نظر