|
شناسه خبر: 9853

‌ چگونه از شر ترافیک تهران خلاص شویم؟

شهاب‌الدین کرمانشاهی کارشناس برنامه‌ریزی شهری

ترافیک این روزهای تهران برای رانندگان کلافه‌کننده شده است. در ساعات صبح و بدتر از آن عصر، تقریبا هیچ راه فراری از ترافیک وجود ندارد. مشکل به اتوبان‌ها یا محدوده طرح ترافیک هم محدود نمی‌شود و اکثر معابر شریانی درجه‌یک شهر، حداقل 6تا 8 ساعت در روز درگیر ترافیک هستند. کرونا باعث شده عادت ناگزیر به استفاده از ماشین شخصی گسترش یابد و دستگاه‌های ذی‌ربط نیز از قبل فکری به حال این وضعیت نکرده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این روزها نسبت‌به روزهای مشابه دوسال‌ونیم قبل، حجم تردد خودروها در معابر تحت‌کنترل دوربین‌ها از ۲۰ تا ۵۰درصد افزایش را به خود می‌بیند؛ اگر تردد دانش‌آموزان، معلمان، دانشجویان و خانواده آن‌ها در مهرماه به این ترافیک اضافه شود، خدا می‌داند شاهد چه وضعی در خیابان‌ها خواهیم بود. با سرمای هوا هم که همیشه استفاده از ماشین شخصی را افزایش می‌دهد، نیاز به پیشگویی نیست که بدانیم زمستان امسال به طرزی احتمالا بی‌سابقه، شلوغ و آلوده خواهد شد. این مشکل هیچ راه‌حل قطعی و دائمی ندارد، مگر اینکه شهر از این حالت خودرومحور خارج شود، ظرفیت حمل‌ونقل عمومی گسترش یابد و با آنلاین‌شدن خدمات و ارتباطات، نیاز به این میزان تردد در معابر کاهش یابد. شهرداری‌ها از سال‌های قبل برای این هدف‌ها تلاش کرده اما به دلایل مختلف، کار بسیار کند پیش رفته است. دولت هم حمایت چندانی نکرده و تامین واگن و اتوبوس برای تهران عملا به منابع شهرداری محدود شده است که قطعا کافی نیست. اگر کسی این روزها وعده بدهد که به‌زودی تعداد درخور توجهی اتوبوس وارد تهران می‌شود یا حتی در دو، سه سال آینده واگن به متروی تهران اضافه می‌شود، وعده واهی و چک بی‌محل داده است. این کارها جز با برنامه‌ریزی بلندمدت، تامین منابع مالی موردنیاز و رفع موانع خرید و تامین کالا ازجمله تحریم‌های خارجی و قوانین خودتحریم گر داخلی ممکن نیست. پس فعلا امکانی برای مدیریت‌کردن تولید ترافیک نداریم و صرفا می‌توانیم توزیع ترافیک را مدیریت کنیم. اکثر راه‌حل‌های کوتاه‌مدت نیز عملا کم‌تاثیر و بی‌فایده هستند. راه‌حل‌هایی مثل تغییر ساعت طرح ترافیک، حداکثر تاثیرات موضعی، مقطعی و محدود به معابر مرکزی شهر خواهند داشت. با چند‌صد اتوبوسی که در یکی، دو سال گذشته خریداری شد و به‌تدریج وارد شبکه شده‌اند یا می‌شوند نیز مشکلی حل نمی‌شود. محدودکردن کسب‌وکارها یا حضوری‌نشدن آموزش هم دیگر ممکن نیست. درواقع ما برای مدیریت توزیع ترافیک نیز ظرفیت و منابع چندانی در اختیار نداریم؛ چه در حوزه زیرساخت‌های معابر، چه زیرساخت‌های دسترسی و چه زیرساخت‌های تجهیزات. تنها چیزی که در دسترس ماست و می‌توانیم مدیریتش کنیم، «زمان» است؛ فقط شاید بتوانیم توزیع را در طول شبانه‌روز بیشتر کنیم تا ترافیک کمتر شود. به این ترتیب تنها راه‌حلی که برای کوتاه‌مدت باقی می‌ماند و البته اجرای آن نیاز به جسارت مدیریتی دارد، دستکاری ساعات فعالیت‌های مختلف به‌منظور جابه‌جا‌کردن ترافیک آموزشی، اداری و تجاری است. این راه‌حل به‌طور مشخص یعنی اقداماتی از نوع شناورسازی ساعت کار ادارات، تغییر زمان فعالیت مدارس، اجازه فعالیت دیرهنگام و شبانه به کسبه، ایجاد جاذبه برای انتقال ترافیک صبحگاهی و عصرگاهی به ظهر و شب. به‌هرحال، راه‌حل کوتاه‌مدتی که برای ترافیک ماه‌های پیش‌رو می‌توان پیشنهاد کرد، این است که اولا ساعات کار بخشی از ادارات به صبح زود یا بعدازظهر جابه‌جا شود یا ادارات دو شیفت شوند. «کما اینکه ساعت کار ادارات درحال‌حاضر به دلیل مدیریت مصرف برق به صبح بسیار زود منتقل شده است.» ثانیا شبیه همین برنامه برای مدارس اجرا شود و اصرار به شروع به کار از ساعت هشت صبح کنار گذاشته شود یا آنکه آمدورفت دانش‌آموزان مقاطع مختلف در ساعات متفاوتی انجام گیرد. ثالثا اقدامات جدی برای احیای زیست شبانه یا به تعبیری «شهر شب‌بیدار» انجام گیرد تا بخشی از نیازهای عبور و مرور شهروندان به ساعات تاریکی شب منتقل شود. واضح است که رسیدن به چنین تصمیماتی سخت و اجرای آن‌ها سخت‌تر است؛ هم دانش و درایت می‌خواهد و هم شجاعت و مدیریت. اما اگر بناست گرهی از کار شهر و شهروندان در ماه‌های آینده باز شود، راه‌حل همین‌هاست؛ و اگر نه، بدانیم که روزهای سختی در پیش است.

ارسال نظر