|
شناسه خبر: 5480

مقامات سه کشور ایران، روسیه و چین طی یک نشست مجازی بر تقویت همکاری های دیپلماتیک درباره برجام تاکید کردند

پیش نمایش وین

در آستانه آغاز مذاکرات وین در تاریخ 8آذر کنش‌های دیپلماتیک مقامات کشورمان طی هفته سپری‌شده به اوج خود رسید؛ ازجمله طی دو روز گذشته که رییس‌جمهوری و معاون سیاسی وزیر امورخارجه کشورمان در گفت‌وگوهای تلفنی و تصویری با مقامات مسکو و پکن، بر لزوم لغو تحریم‌ها و امکان اعتبارسنجی الغای تحریم‌ها تاکید و تصریح کردند. نکته مهم در این میان، افتراق سیاسی هدفمندی است که مقامات کشورمان میان مسکو و پکن(به‌عنوان متحدین تهران) با سه کشور اروپای غربی یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان ایجاد کرده‌اند تا از این طریق، منافع کشورمان بیشتر از قبل تامین شود.

بنابر آنچه چندی پیش، علی باقری، معاون سیاسی وزیر امورخارجه کشورمان اعلام کرد قرار است مذاکرات جدید میان ایران و گروه1+4 برای لغو تحریم‌ها از تاریخ 8آذرماه در شهر وین آغاز شود و بر همین اساس، چند روزی می‌شود که رفت‌وآمدها و رایزنی‌های دیپلماتیک مقامات تهران با سران کشورهای عضو در توافق برجام وارد مرحله تازه و مهمی شده است. در همین راستا، روز گذشته، سیدابراهیم رئیسی، رییس‌جمهوری کشورمان روز گذشته(سه‌شنبه) در تماس تلفنی ولادیمیر پوتین، همتای روسی‌اش، با قدردانی از مواضع مسکو در دفاع از حقوق هسته‌ای و لزوم لغو همه تحریم‌ها علیه ملت ایران، گفت: جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات کاملا جدی است و به همین میزان در تامین حقوق ملت‌مان مبنی بر لغو تحریم‌ها هم جدیت داریم. درمقابل ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه نیز با تاکید بر اینکه تهران و مسکو از مواضع و همگرایی مشترکی در بسیاری از موضوعات برخوردار هستند، گفت: مسکو از پیشنهادات تهران در تدوین سند جدید همکاری بلندمدت دو کشور حمایت می‌کند و مصمم هستیم هرچه سریع‌تر نهایی و اجرایی شود. رییس‌جمهوری روسیه همچنین با حمایت از حقوق ملت ایران در موضوع هسته‌ای ابراز امیدواری کرد در مذاکرات آینده طرف‌ها، اراده سیاسی کافی برای خروج از شرایط فعلی را داشته باشند.
 
تقویت و هماهنگی تهران، مسکو و چین در برجام
 علاوه‌بر تماس تلفنی دیروز پوتین با رئیسی و براساس آنچه وزارت امورخارجه چین در بیانیه‌ای اعلام کرد، علی باقری، معاون سیاسی وزیر امورخارجه کشورمان نیز روز 24آبان‌ماه در تماسی تصویری با «ما ژائوژو» و «سرگئی ریابکوف»، همتایان روسی و چینی خود رایزنی‌هایی داشت. براساس این بیانیه منتشر شده معاونان وزیر خارجه سه کشور ایران، چین و روسیه درباره موضوع هسته‌ای ایران به تبادل‌نظر عمیق پرداختند و در این خصوص به اجماع گسترده رسیدند. وزارت امورخارجه چین درباره برجام که یکی از محورهای گفت‌وگوهای سه‌جانبه نمایندگان پکن، تهران و مسکو بود، تصریح کرد: «چین، روسیه و ایران همچنان به تقویت هماهنگی و همکاری ادامه می‌دهند تا اطمینان حاصل کنند که مذاکرات درباره ازسرگیری پایبندی به برجام در مسیر درست قرار دارد و برای رسیدن به نتایج مثبت در اسرع وقت تلاش خواهند کرد». پیش از این نیز علی باقری شامگاه دوشنبه(24آبان) در پیامی که در صفحه توییتر منتشر کرد، درباره نشست مجازی با همتایان چینی و روس خود نوشته بود: «امروز نشست مجازی مفیدی با شرکای چینی و روسی داشتم؛ با تاکید بر همسویی سه کشور در مقابله با یکجانبه‌گرایی و تقویت همگرایی در مذاکرات
 پیش رو مجددا تصریح شد آمریکا باید همه تحریم‌های غیرقانونی را لغو کند». مضاف بر این، «چانگ هوا»، سفیر چین در ایران نیز در پیامی توییتری درباره محور دیدار سه‌جانبه اخیر نوشت: «چین، روسیه و ایران بر تقویت همکاری و هماهنگی در برجام تاکید کردند».معاون سیاسی وزیر امورخارجه کشورمان دراین‌ارتباط ویدیویی با اشاره به روابط ایران، روسیه و چین و همسویی مواضع سه کشور در موضوعات مختلف بین‌المللی، سیاست اصولی سه کشور در ترویج چندجانبه‌گرایی، مقابله با یکجانبه‌گرایی را مورد تاکید 
قرار داد و اظهار داشت: «تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران، هزینه مقابله با یکجانبه‌گرایی است». باقری همچنین ضرورت لغو همه تحریم‌های مغایر با برجام و اقدامات متناقض با قطعنامه2231 به‌صورت قابل راستی‌آزمایی و در راستای انتفاع اقتصادی ایران از عادی‌سازی روابط اقتصادی و تجاری ایران را شرط لازم موفقیت مذاکرات پیش رو برشمرد.
 
سفرهای باقری به چهار کشور اروپایی
 پیش از رایزنی‌های مجازی اخیر میان مقامات تهران و مسکو و پکن، علی باقری، معاون سیاسی وزیر امورخارجه هفته گذشته طی سفر به چهار شهر اروپایی ضمن رایزنی درباره مناسبات دوجانبه، درباره دور آتی مذاکرات در وین به گفت‌وگو پرداخت و بر لغو تحریم‌های آمریکا تاکید کرد. باقری پیش از این نیز به بروکسل و مسکو سفر و ضمن رایزنی با انریکه مورا، هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام و ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، با همتای چینی تلفنی گفت‌وگو کرده بود.
 
سیاست جدید  ایران در قبال 1+4
 با مشاهده نوع اقدامات دیپلماتیک دولت جدید به‌ویژه ترکیب تازه وزارت امورخارجه متوجه یک تفاوت عمده با قبل می‌شویم و آن، خط افتراق سیاسی هدفمندی است که مقامات کشورمان میان مسکو و پکن(به‌عنوان متحدین تهران) با سه کشور اروپای غربی یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان ایجاد کرده‌اند تا از این طریق، همگرایی ناخواسته 1+4 و احتمالا موضع هماهنگ ایشان در قبال ایران شکسته شود. به نظر می‌رسد تیم جدید وزارت امورخارجه کشورمان قصد دارد موضع سیاسی متحدین سنتی تهران یعنی روسیه و چین را تقویت کند و با این کار در واقع اجازه ندهد این دو کشور در ترکیب اعضای باقی‌مانده در برجام مستحیل شوند و مواضع‌شان به‌طور ناخواسته در قبال بدعهدی‌های لندن، پاریس و برلین تعدیل یابد. برای همین، رایزنی‌های ایران با اعضای باقی‌مانده در برجام جداگانه و به روسیه و چین از یک طرف و انگلیس و فرانسه و آلمان از سوی دیگر تبدیل شده است.از آن‌سو نیز رایزنی‌های ایران با سه کشور اروپای غربی، یکپارچه و براساس فهم معمول از روابط قدرت در اتحادیه اروپا نیست و ایران با فاصله‌گذاری میان لندن، پاریس و برلین، بهره‌برداری بیشتر از مذاکرات آتی و بنابراین تامین منافع ملی را هدف‌گذاری کرده است؛ به بیان بهتر، ایران روابط سه واحد سیاسی مزبور را پس از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، بازیابی‌شده و واگرایانه می‌بیند و درصدد است با مانور روی گسل ایجادشده، منافع ملی خود را بیشینه سازد. شاید براساس همین فهم از روابط قدرت در اروپا باشد که در نوشته‌ها و اظهارات افرادی نظیر علی باقری دیگر مفاهیمی نظیر تروئیکا(اشاره به وحدت انگلیس، فرانسه و آلمان) دیده نمی‌شود و باقری اخیرا به‌جای دیدار با اروپایی‌ها در یک شهر واحد، جداگانه با هرکدام در پایتخت‌های آن‌ها دیدار داشت. اما ایران از مذاکرات آتی در وین به دنبال چیست؟
   
درخواست‌های مشروع از ایران، بی‌تعهدی از آمریکا
 دولت جو بایدن رییس‌جمهور ایالات‌متحده مدعی است قصد دارد از طریق مذاکرات جاری در شهر وین، پایتخت اتریش زمینه‌های لازم برای بازگشت کشورش به توافق هسته‌ای برجام را فراهم کند؛ این چیزی است که مشخصا کاملا هریس، معاون بایدن اظهار کرد. یکی از زمینه‌های اختلاف در این مذاکرات، اصرار آمریکا بر حفظ برخی از تحریم‌هایی ترامپ، رییس‌جمهور سابق آمریکاست که بعد از خروج از برجام علیه ایران اعمال کرده است. مضاف بر این، دولت بایدن اعلام کرده هیچ‌گونه ضمانتی نمی‌تواند درباره عدم خروج دوباره دولت‌های بعدی آمریکا از برجام بدهد. جمهوری اسلامی ایران نیز تاکید کرده با توجه به اینکه آمریکا طرفی بوده که توافق را نقض کرده این واشنگتن است که باید با رفع تحریم‌ها به توافق بازگردد و لازم است اجرای تعهدات آمریکا مورد راستی‌آزمایی قرار گیرد. تهران البته تاکید کرده اصرار یا عجله‌ای برای بازگشت آمریکا به توافق ندارد. علی‌رغم اذعان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به پایبندی ایران به‌تمامی تعهداتش، دولت آمریکا در اردیبهشت‌ماه سال1397 به‌صورت یکجانبه از این توافق خارج شد.
جمهوری اسلامی ایران تا یک‌سال بعد از خروج آمریکا از برجام به‌تمامی تعهداتش ذیل این توافق عمل کرد تا به کشورهای اروپایی که وعده می‌دادند آثار خروج واشنگتن از توافق را جبران می‌کنند فرصت دهد برای تحقق این وعده تلاش کنند. بعد از گذشت یک‌سال از خروج آمریکا از برجام، تهران اعلام کرد با توجه به اینکه کشورهای اروپایی به وعده‌های‌شان عمل نکرده‌اند در چند گام تعهداتش ذیل برجام را کاهش خواهد داد. کاهش تعهدات ایران ذیل مفاد توافق هسته‌ای برجام صورت می‌گرفت. جمهوری اسلامی ایران، بعد از برداشتن پنج گام برای کاهش تعهدات، سرانجام 15دی‌ماه 1398 اعلام کرد دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی‌سازی، درصد غنی‌سازی، میزان مواد غنی‌شده، و تحقیق و توسعه) مواجه نیست. کشورهای غربی به رهبری آمریکا و رژیم‌صهیونیستی در سال‌های گذشته ایران را به پیگیری اهداف نظامی در برنامه هسته‌ای این کشور متهم کرده‌اند. ایران قویا این ادعاها را رد کرده است.

با مشاهده نوع اقدامات دیپلماتیک دولت جدید به ویژه ترکیب تازه وزارت امور خارجه متوجه یک تفاوت عمده با قبل می‌شویم و آن، خط افتراق سیاسی هدفمندی است که مقامات کشورمان میان مسکو و پکن(به عنوان متحدین تهران) با سه کشور اروپای غربی یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان ایجاد کرده‌اند تا از این طریق، همگرایی ناخواسته 1+4 و احتمالا موضع هماهنگ ایشان در قبال ایران شکسته شود.

 

ارسال نظر