|
شناسه خبر: 5555

ضرر سهامداران خرد چگونه جبران می‌شود؟

روزهای ناپایدار بورس

بورس در هفته‌های گذشته افت‌وخیز زیادی داشته است. این مساله با خروج پول سهام‌داران حقیقی در حال تبدیل‌شدن به یک معضل برای بازار سرمایه است که باید مسوولان سازمان بورس برای آن چاره‌اندیشی کنند.

در ماه‌های گذشته، بورس دچار نوسان‌های متعددی شده‌است. درصورتی‌که این روند ادامه داشته باشد، بازار سرمایه با مشکل نقدینگی مواجه می‌شود. خروج پول از بازار سهام شدت گرفته است و هر روز سهامداران بیشتری از بازار خارج می‌شوند. درحال‌حاضر کمبود تقاضا و نبود نقدینگی در بازار سرمایه به‌شدت حس می‌شود و می‌توان گفت این مساله در وضعیت فعلی به یک پاشنه آشیل برای بورس تبدیل شده است.
عملیات بازار باز که دولت در سه‌ماه گذشته در بازار سرمایه انجام داده، این مشکل را تشدید کرده است. کاهش حجم معاملات و معاملات خرد نشان‌دهنده پایین بودن تمایل سهامداران به انجام معامله در بورس است.
به عقیده کارشناسان، سیاست‌های انقباضی دولت جهت جبران کسری بودجه، کنترل تورم و کاهش نرخ دلار در بازار آزاد ازجمله دلایل ریزش بورس در هفته‌های گذشته بوده‌اند. در هفته چهارم آبان‌ماه نیز روند بورس یک حرکت نوسانی بود که نشان از رویگردانی سهامداران از سهم‌های شاخص‌ساز داشت. بازدهی منفی نمادهای کوچک بازار که خود را در شاخص کل هم‌وزن نشان می‌دهد نسبت‌به بازدهی شاخص کل هم‌وزن بسیار کمتر بوده است. به‌عبارت‌دیگر، در هفته گذشته بازار سرمایه روند نزولی داشت و کمترین بازدهی هفتگی شاخص کل بورس در پنج هفته اخیر ثبت شد. شاخص کل در هفته چهارم آبان‌ماه، اگرچه با بازدهی منفی روبه‌رو شد اما به نظر می‌رسد شاخص در نقطه مقاومت شکل گرفته در کانال 1.4میلیون واحد راحت‌تر می‌تواند مسیر صعودی را دنبال کند.
 
رشد صف‌های فروش و کاهش صف‌های خرید
 میانگین ارزش صف‌های فروش در هفته چهارم آبان‌ماه، 231میلیارد تومان بود که از میانگین هفته‌ پیشین 96میلیارد تومان بیشتر بود و رشد 71درصدی داشته است. بالاترین رقم هفته 462میلیارد تومان بود که در روز ‌شنبه ثبت شد و پایین‌ترین رقم به روز ‌‌‌‌چهارشنبه برمی‌گردد که 62میلیارد تومان بود. میانگین ارزش صف‌های خرید در هفته گذشته، 254میلیارد تومان بود که از میانگین هفته گذشته 147میلیارد تومان کمتر بود. در این هفته، میانگین ارزش صف‌های خرید 37درصد کاهش یافته است. درمجموع در کل هفته هزار و 208میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شد و میانگین روزانه خروج پول حقیقی 246میلیارد تومان بود که نسبت‌به هفته پیشین رشد 623درصدی داشته است؛ به‌عبارت‌دیگر، خروج سرمایه 6.5برابر بیشتر شده و در هفته چهارم آبان نسبت‌به هفته پیش از آن هزار میلیارد تومان پول بیشتر از بازار سرمایه خارج شده است. بیشترین رقم خروج پول حقیقی به روز دوشنبه برمی‌گردد که 534میلیارد تومان نقدینگی حقیقی از بازار سهام خارج شد.
اعتراض سهامداران از تداوم روند اصلاحی قیمت‌ها در بازار سرمایه شکلی عمومی‌تر به خود گرفته است و سهامداران از نمایندگان در مجلس و دولت درخواست ورود به بازار را کرده‌اند. در یک‌ماه گذشته بورس‌بازان شاهد جلسات متعدد برای حمایت از بازار بوده‌اند اما همچنان روند بازار تغییری نکرده است.
 
وام ۱۰۰میلیونی به سهامداران!
در همین زمینه، محمد خدابخشی، نایب‌رییس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس دیروز درباره طرح وام به متضرران بورسی خبر داد. وی دراین‌باره گفت: با توجه به ضرر سهامداران حقیقی خرد در بازار سرمایه، در جلسه با رییس سازمان بورس پیشنهاد شد تا در قبال ارزش تابلو سهامی به‌عنوان وثیقه لحاظ شود، تا وام قرض‌الحسنه‌ای بین ۵۰ تا ۱۰۰میلیون تومان به سهامداران متضرر پرداخت شود. خدابخشی افزود: این وام با بازپرداخت سه تا پنج‌ساله می‌تواند، بخشی از ضرر این افراد را جبران و به این سهامداران خرد کمک کند و در مقابل از سهام این افراد می‌توان به‌عنوان وثیقه استفاده کرد.
البته به نظر می‌رسد با افت شاخص کل بورس و کاهش ارزش پرتفوی سهامداران بورسی بیشتر افراد مشمول این وام شوند. هنوز جزئیات بیشتری از این طرح منتشر نشده اما مساله اینجاست که با چه سازوکاری مبلغ وام برای هر نفر مشخص می‌شود؟ و منبع تخصیص این تسهیلات از کجا خواهد بود؟
به نظر می‌رسد، بورس درحال‌حاضر بیش از حمایت، نیاز به اصلاح برخی زیرساخت‌ها و قوانین محدودکننده‌ای دارد که در یک بازه زمانی قیمت‌‌‌ سهام را حبابی می‌کند و در دوره‌ای دیگر اصلاح را طولانی و فرسایشی. ازجمله این قوانین می‌توان به حجم مبنا و دامنه نوسان اشاره کرد.
به‌هرحال بازار سرمایه در وضعیت فعلی از نظر نقدینگی و سیاستی نیازمند توجه جدی ازسوی وزارت اقتصاد است. درصورتی‌که این توجه انجام نشود یا بازار به حال خود رها شود، نمی‌توان امیدی داشت بازار یک روند صعودی و متعادل را به دست بیاورد.
 
تاثیرپذیری بازار سرمایه از سایر بازارها
از سوی دیگر، تاثیرپذیری بازار سرمایه از سایر مولفه‌های بنیادی را می‌توان نقطه‌ضعف این بازار در شرایط مختلف دانست. هر نوع تغییر هرچند کوچک در سایر مولفه‌های بنیادی مانند، قیمت ارز، نرخ بهره بین‌بانکی، اخبار پیرامون صنایع مختلف، تغییر قیمت کامودیتی‌ها و شایعات و مطالب منتشرشده در فضای مجازی، توانسته است بر بازار سرمایه تاثیر قابل‌توجهی داشته باشد. همچنان که با 
مشخص شدن زمان مذاکرات ایران با کشورهای اروپایی در وین و اخبار منتشرشده درخصوص آزادسازی بخشی از پول‌های بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور، قیمت دلار در بازار آزاد وارد کانال 26هزارتومانی شد. همین مساله سبب شد، نمادهای دلاری در بورس نیز به‌سمت کاهش قیمت حرکت کنند.
 
بیم‌ها و امیدهای بورس در دولت سیزدهم
هرچند بسیاری از کارشناسان اقدامات وزارت اقتصاد و سازمان بورس در دولت گذشته را عامل کاهش شدید اعتماد به سیاست‌های دولت در این حوزه می‌دانند. اما با روی‌کارآمدن دولت سیزدهم و پیروزی آیت‌الله رئیسی در انتخابات، به‌دلیل وعده‌های رییس‌جمهور منتخب و بازگشت اعتماد، بورس روند صعودی به خود گرفت اما امروز همین کارشناسان روند فعلی بازار سرمایه 
مشخص نبودن سیاست دولت در حوزه بورس را عامل اصلی وضعیت فعلی بازار سرمایه می‌دانند. یکی از موضوعاتی که باعث ریزش بورس در هفته‌های گذشته شده است، به بحث ریزش شاخص‌سازها یا همان سهام‌های دولتی برمی‌گردد. مشخص نبودن برنامه دولت درمورد بورس، نوسانی بودن قیمت دلار،‌ برنامه جدی دولت درخصوص کنترل کسری بودجه و تورم و... ازجمله دلایل ریزش بورس از نظر بنیادی بوده است. از ابتدای شهریورماه و از روزهایی که شاخص کل به بالاترین میزان خود در سال1400 رسیده تا روز 17آبان سال جاری بورس 
چند ‌رتبه روند خود را تغییر داده است. اما درمجموع شاخص کل بازار سرمایه از ابتدای شهریور تاکنون کاهش 105هزار واحدی را تجربه کرده است.
 
جلسه عشقی با فعالان بازار سرمایه
 برهمین اساس، جلسه هم‌اندیشی با سهامداران و فعالان بازار سرمایه با حضور رییس سازمان بورس و اوراق بهادار روز یکشنبه با هدف ارائه راهکارهای پیشنهادی جهت عمق‌بخشی به بازار سرمایه و ارتقای ساختار و روندهای نظارتی برگزار شد. همچنین در این جلسه پیشنهاداتی از قبیل ارتقای سامانه‌های نظارتی، پشتیبانی‌های حقوقی، راه‌های حفظ منافع سهامداران، تلاش برای حذف مداخلات و قیمت‌گذاری دستوری از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان بود که موردتایید عشقی نیز قرار گرفت. همچنین تلاش سازمان بورس برای حذف مداخلات و قیمت‌گذاری دستوری و همسو شدن بدنه دولت و معاونت اول ریاست‌جمهور با این روند از دیگر خبرهای عشقی برای سهامداران و نمایندگان ایشان و تمرکز بر ارتقای ابزارهای بازار سرمایه و موافقت کمیته فقهی با کلیات خریدوفروش تعهدی نیز از دیگر خبرهای خوش این جلسه بود. درنهایت مقرر شد جلسات مشابه با فعالان بازار و سهامداران به‌صورت ادواری ادامه‌دار شود.
اما علاوه‌بر دولت مجلس نیز باید با نظارت مستمر از حقوق سهامداران صیانت کند. یکی از وظایف مجلس شورای اسلامی در قبال بازارهای مالی، بحث نظارت است. در همین راستا، مجلس به‌صورت مرتب باید از دولت گزارش بگیرد و مشکلات این حوزه را پیگیری و درمورد آن از دولت سوال کند تا با همکاری دولت و مجلس ثبات در بورس ایجاد شود. درست است که بورس به‌صورت بخشنامه‌ای و دستوری اداره نمی‌شود اما ازآنجایی‌که صیانت از سرمایه مردم در بورس وظیفه دولت است، لذا تعریف برنامه و چارچوب‌هایی برای آن ضروری است.

 

ارسال نظر