|
شناسه خبر: 5942

نگاهی به برنامه موشک‌های بالستیک عربستان‌سعودی

چین به‌دنبال بازارهای دفاعی سودآور

ریاض در طول دهه‌های گذشته با اتکا به استراتژی خرید سلاح در راستای خرید امنیت، در تلاش برای بی‌ثبات کردن منطقه و جنگ‌افروزی و همچنین کسب برتری نظامی در رقابت با رقبای منطقه‌ای خود بوده است.

بااین‌حال طی تغییراتی در هیات حاکمه عربستان و ظهور نسل جدید نخبگان سیاسی در خاندان سعودی با محوریت «محمدبن‌سلمان»، ریاض در تدوین چشم‌اندازهای برنامه‌های نظامی برای آینده، کاهش وابستگی‌های نظامی و امنیتی به خارج و حرکت در مسیر خودکفایی دفاعی را هدف‌گذاری کرده است. جنگ یمن و توان موشکی و پهپادی مقاومت انصارالله و رقبای منطقه‌ای همچون ایران هر دو این عرصه‌ها ضعف دفاعی عربستان را  نمایان کرده است، تااندازه‌ای که عطش آل‌سعود را برای انعقاد قراردادهای بزرگ تسلیحاتی با آمریکا در زمان «دونالد ترامپ» به اوج خود رسید و چه‌بسا اکنون با «جو بایدن» این توافقات را ادامه می‌دهد، آل‌سعود اکنون هم با چین و برخی دیگر از قدرت‌های جهان به‌دنبال توسعه راهبردی موشک‌های خود است.هرساله با اعلام فهرست بزرگ‌ترین خریداران سلاح‌ و تجهیزات نظامی ازسوی موسسات تحقیقاتی نام کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس به‌عنوان مشتریان پروپاقرص این بازار بزرگ بین‌المللی پای ثابت چنین رتبه‌بندی‌هایی است. در این میان، عربستان‌سعودی به‌عنوان بزرگ‌ترین دارنده ذخایر نفتی جهان و از تولیدکنندگان و فروشندگان اصلی این کالای استراتژیک سهم مهمی از این چرخه در خلیج‌فارس را به خود اختصاص داده است.
 
تقویت هزینه‌های نظامی ریاض با اختصاص 50درصد از بودجه
 بر این اساس، عربستان در اوایل سال جاری اعلام کرد که قصد دارد تا در یک دهه آتی و به‌عنوان بخشی از برنامه‌هایش برای تقویت هزینه‌های نظامی بیش از 20میلیارد دلار در صنعت نظامی داخلی این کشور سرمایه‌گذاری کند و به‌دنبال توسعه و ساخت تسلیحات بیشتر و سیستم‌های نظامی داخلی است و می‌خواهد تا سال2030، 50درصد از بودجه نظامی را به‌صورت داخلی هزینه کند. اداره صنایع نظامی این کشور نیز در سال2017 در همین راستا تاسیس شد. در همین راستا نیز عربستان تحت رهبری «محمدبن‌سلمان» در سال‌های اخیر همکاری‌های نظامی مختلفی را با دیگر کشورهای جهان را برای تولید بخشی از نیازمندی‌های تسلیحاتی این کشور کلید زده است.
  
افشای رسانه‌های آمریکا از ساخت موشک‌های بالستیک در عربستان
 دراین‌بین، روز گذشته شبکه سی‌ان‌ان آمریکا در استناد به تصاویر ماهواره‌ای مدعی همکاری عربستان و چین در زمینه ساخت موشک‌های بالستیک شد. در این گزارش، سی‌ان‌ان به نقل از منابع مختلفی اعلام کرده که برخی از قانون‌گذاران در چندماه گذشته درباره اطلاعات جدید در انتقال فن‌آوری موشک‌های بالستیک بین عربستان و چین مطلع شده‌اند. تصاویر ماهواره‌ای که در ابتدا ازسوی واشنگتن‌پست در ژانویه2019 منتشر شد، وجود یک کارخانه موشک‌های بالستیک در الدوادمی، در غرب ریاض، پایتخت عربستان‌سعودی را نشان می‌داد.  تحلیلگران در آن زمان هم بر این اعتقاد بودند که براساس آنچه در تصاویر نشان داده شده است به نظر می‌رسد این کارخانه با فناوری چین مطابقت دارد.

  استراتژی حضور چین در بازار تسلیحاتی عربستان
 شالوده همکاری چین و عربستان انرژی سوختی و نفت است و دلیلش هم می‌تواند این باشد، چراکه عربستان‌سعودی بزرگ‌ترین صادرکننده نفت در جهان است و چین بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان است؛ بنابراین تعجب‌آور نیست که دو کشور علاقه‌مند به تعمیق همکاری‌ها با یکدیگر تحت طرح کلی استراتژی «یک کمربند، یک جاده» (BRI) با ابتکار رییس‌جمهور چین، شی جین پینگ و برنامه «چشم‌انداز 2030» ارائه‌شده ازسوی شاهزاده محمدبن‌سلمان هستند.چین همچنین به‌دنبال ارتقای جایگاه خود در منطقه غرب آسیا و حوزه استراتژیک خلیج‌فارس است؛ ازاین‌رو درحالی‌که، درحال‌حاضر تمرکز اصلی چین بر بستن قراردادهای سرمایه‌گذاری اقتصادی عمده مرتبط با «BRI»، عمدتا پروژه‌های زیرساختی و مواصلاتی است، به نظر می‌رسد توجه پکن به بازارهای دفاعی سودآور منطقه نیز جلب شده است. به نظر می‌رسد ژئوپلیتیک درحال‌توسعه در منطقه و همچنین سیاست‌های نامشخص ایالات‌متحده که نگرانی‌های امنیتی متحدان منطقه‌ای آن در خلیج‌فارس را 
در پی داشته، چین را بر آن داشته تا استراتژی‌های گذشته خود را درمورد تکیه صرف بر همکاری‌های اقتصادی تغییر دهد. در همین راستا، پکن فرصت مناسبی برای تقویت روابط نظامی-امنیتی با برخی از کشورهای خاورمیانه (به‌ویژه کشورهای ثروتمند خلیج‌فارس) می‌بیند و تجارت اسلحه در چند مورد به‌عنوان یک بعد مهم ظاهر می‌شود.
 
سیاست عربی چین
 انتشار سند استراتژیک «سیاست عربی چین» در ژانویه2016، درست یک هفته قبل از سفر رییس‌جمهور «شی جین پینگ» به عربستان‌سعودی، مصر و ایران، به‌طور خاص بر لزوم تشدید همکاری نظامی چین با کشورهای عربی و همچنین «تعمیق همکاری در زمینه تسلیحات، تجهیزات و فناوری‌های تخصصی مختلف و انجام تمرین‌های نظامی مشترک» اشاره دارد. در این سند آمده است که چین به حمایت از توسعه دفاع ملی و نیروهای نظامی کشورهای عربی برای حفظ صلح و امنیت منطقه ادامه خواهد داد؛ ازاین‌رو، کاملا واضح است که چین علاقه زیادی به گنجاندن همکاری‌های نظامی-امنیتی، به‌ویژه معاملات تسلیحاتی و تولید مشترک تسلیحات، به‌عنوان یکی از ابعاد استراتژی کلی خود در خاورمیانه دارد. آنچه بر مزیت آن افزوده است، پیشرفت تکنولوژیکی چین در تحقیق و توسعه دفاعی (R&D) به‌ویژه در حوزه موشکی و پهپادی است.این در حالی است که عربستان‌سعودی نیز با نگرانی از شواهد کاهش اهمیت حضور مستقیم نظامی در منطقه در استراتژی نظامی و سیاسی آمریکا در سال‌های اخیر، در تلاش است تا از شرط‌بندی‌های خود در دنیای چندقطبی جلوگیری کند، به‌ویژه زمانی که به نظر می‌رسد ایالات‌متحده تمایل کمتری به ایفای نقش ضامن امنیتی عربستان‌سعودی دارد.
  
سابقه همکاری موشکی- پهپادی پکن و ریاض
توجه ویژه رسانه‌های غربی به خبر همکاری نظامی چین و عربستان در بخش موشکی، هرگز به معنای جدید بودن همکاری‌های نظامی میان دو کشور نیست و شروع مبادلات تسلیحاتی پکن-ریاض به دهه‌ها قبل بازمی‌گردد. قدمت نیروی موشکی استراتژیک عربستان به دهه1980 می‌رسد، زمانی که شاهزاده «خالدبن‌سلطان» -فرمانده وقت نیروی دفاع هوایی- برای خرید موشک‌های DF-3 به چین سفر کرد. دانگ‌فنگ3 یا «باد شرقی3» موشک بالستیک میان‌برد (برد سه تا چهارهزار کیلومتر) تک‌‌مرحله‌‌ای با سوخت مایع و دقت پایین (بین هزار تا چهارهزار متر خطای اصابت) است که قابلیت حمل سلاح هسته‌‌ای را نیز دارد.همچنین احتمال می‌رود که عربستان موشک‌های پیشرفته‌تر DF-21 را نیز که در هر دو نوع متعارف و هسته‌ای عرضه می‌شود، از چین خریداری کرده باشد.دانگ‌‌فنگ۲۱ موشک بالستیک دومرحله‌ای با سوخت جامد است که بیش از ۱۷۰۰کیلومتر برد دارد و دارای دقت بسیار بالاتری نسبت‌به دانگ‌‌فنگ۳ است (انواع مختلفی دارد که خطای اصابت آن‌ها متفاوت است و از ۷۰۰تا ۱۰متر را شامل می‌‌شود). موشک‌‌های دانگ‌فنگ۲۱ نیز قابلیت حمل کلاهک‌‌های هسته‌‌ای را دارند اما ظاهرا این نوع موشک‌‌ها نیز پس از اصلاح و اطمینان از اینکه تنها قابلیت حمل کلاهک‌‌های متعارف را دارند، به سعودی‌‌ها تحویل شده است. درمورد فروش موشک‌‌های دانگ‌‌فنگ۳ به عربستان‌سعودی، آمریکایی‌‌ها ابتدا باخبر نشدند و براساس گزارش‌‌ها وقتی به این موضوع پی بردند، بسیار نگران و عصبانی شدند.

 

ارسال نظر