|
شناسه خبر: 5959

با هدف هم‌افزایی بین دولت و مجلس و صرفه‌جویی در وقت؛

روش بررسی بودجه تغییر کرد

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نشست علنی روز گذشته (یکشنبه 5دی‌ماه) مجلس شورای اسلامی در جریان رسیدگی به طرح دوفوریتی اصلاح ماده182 قانون آیین‌نامه داخلی مجلس با کلیات طرح اصلاح سازوکار بررسی لایحه بودجه موافقت کردند. این طرح با 176رأی موافق، 62رأی مخالف و هفت رأی ممتنع از مجموع 256نماینده حاضر به تصویب رسید. مصوبه نمایندگان مجلس با هدف صرفه‌جویی در وقت و هزینه به‌صورت دوشوری بوده و بررسی لایحه بودجه بر همین اساس صورت خواهد گرفت.

طبق روند هرساله بررسی بودجه در مجلس شورای اسلامی، ابتدا کمیسیون تلفیق تمام اجزای بودجه را اعم از کلیات و جزئیات بررسی می‌کرد و پس از حدود یک‌ماه، گزارش آن به صحن می‌آمد و گاهی کلیات لایحه رد می‌شد و به دولت بازمی‌گشت مانند بودجه1400.  حالا روز گذشته نمایندگان مجلس قانونی برای اصلاح این روند به تصویب رساندند. براساس این طرح، کمیسیون تلفیق ابتدا کلیات را بررسی می‌کند و پس از آنکه به کلیات رأی داد گزارش کلیات را به صحن می‌آورد و اگر نمایندگان به آن کلیات رأی مثبت دادند، کمیسیون تلفیق وارد جزئیات شده که درنهایت با موافقت نمایندگان این طرح تصویب می‌شود.
البته برخی نمایندگان نیز به این شیوه انتقاد داشتند و آن را چک سفیدامضای صحن به کمیسیون تلفیق تلقی کردند. در همین زمینه، محمدرضا صباغیان، نماینده مجلس، در صحن علنی گفت: براساس این ماده در شور دوم برای اصل مواد مذاکره‌ای به عمل نمی‌آید و تمامی موارد بررسی‌شده در کمیسیون تلفیق باید به رأی گذاشته شود. این یعنی مجلس را خلع سلاح و ماشین امضا می‌کنیم، همانند بررسی مواد اعاده‌شده از شورای نگهبان. مخالفان عقیده داشتند در طول چهار دهه گذشته چندین بار مصوبه کمیسیون تلفیق در صحن علنی رد شده، حال چرا باید این اختیار را از خودمان سلب کنیم. عبدالحسین روح‌الامینی، نماینده مردم تهران هم اعتقاد داشت اگر بودجه به این شکل بررسی و در پستوی تلفیق به تصویب برسد، فرصتی برای ارائه پیشنهادات از جانب نمایندگان وجود نخواهد داشت لذا حق نمایندگان ذبح خواهد شد.
 
محفوظ بودن حق نمایندگان برای ارائه پیشنهاد
 تذکری که با واکنش رییس مجلس مواجه شد و محمدباقر قالیباف در پاسخ به تذکر روح‌الامینی گفت: با توجه به اینکه بودجه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است در مبحث ششم آیین‌نامه به‌طورویژه به موضوع بررسی لایحه بودجه پرداخته شده است. رییس مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: اینکه می‌فرمایید براساس ماده150 نمی‌توان پیشنهادی ارائه کرد، این مساله مختص طرح‌ها و لوایح بوده و شامل لایحه بودجه نمی‌شود به اضافه اینکه در ماده‌149 نیز اشاره شده در لوایحی که ماده واحده است، آن لایحه یا طرح شامل ماده152 نمی‌شود. قالیباف اضافه کرد: نمایندگان باید بدانند که با این تغییر آیین‌نامه در تمامی زمان‌ها اعم از بررسی لایحه بودجه در صحن و کمیسیون‌ها می‌توانند پیشنهاد خود را داشته باشند و نکته آقای روح‌الامینی نکته درستی نیست و ما براساس مبحث ششم آیین‌نامه هیچ حقی از نمایندگان را ضایع نخواهیم کرد.
جواب موافقان آن است که اصلاح روند بررسی لایحه بودجه منجر به تغییر فرایند بودجه‌نویسی نمی‌شود و هیچ حقی از نمایندگان برای ارائه پیشنهادات سلب نمی‌کند. در شرایطی که در جنگ اقتصادی و تحریم قرار داریم باید بودجه به‌صورت تخصصی بررسی شود؛ زیرا بودجه بر شاخص‌های اقتصادی و نرخ ارزش و پول ملی ما تاثیرگذار بوده و مطالبه رهبر معظم انقلاب از مجلس و دولت اصلاح ساختار و بودجه است؛ بنابراین باید تمرکز بیشتری روی لایحه بودجه داشت و این قانون مجلس چنین فرصتی را فراهم می‌سازد.
 
افزایش بهره‌وری مجلس در بررسی بودجه
 در همین زمینه، حسین‌زاده بحرینی با اشاره به تصویب طرح دوفوریتی اصلاح ماده182 قانون آیین‌نامه داخلی مجلس درباره نحوه رسیدگی به لایحه بودجه در مجلس گفت: مجلس در اقدامی هوشمندانه کمیسیون تلفیق لایحه بودجه را موظف کرد، بعد از بررسی و تصویب کلیات لایحه بودجه در پنج روز اول، گزارش آن را به صحن علنی برای اعلام رأی نمایندگان ارائه کند. اگر نمایندگان در صحن علنی کلیات لایحه بودجه را تایید کردند آنگاه کمیسیون تلفیق می‌تواند به بررسی جزئیات بودجه بپردازد. پیش از این مصوبه گاهی بعد از یک‌ماه بررسی جزئیات لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق و ارائه گزارش آن به صحن علنی مجلس، کلیات لایحه بودجه ازسوی نمایندگان رد می‌شد و این گونه مجلس و به‌عبارتی کشور به‌مدت یک‌ماه معطل می‌شد. نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس اظهار کرد: اکنون مجلس با تصویب این طرح دوفوریتی تصمیم گرفت، اگر می‌خواهد کلیات لایحه بودجه را رد کند در همان ابتدا تصمیم گرفته و به دولت اعلام کند تا دولت در زمان کافی لایحه را اصلاح کند؛ بنابراین روند و فرایند رسیدگی به لایحه بودجه در مجلس تغییری نکرده اما زمان‌بندی آن را نمایندگان به‌گونه‌ای تغییر داده‌اند که بهره‌وری مجلس در رسیدگی به لایحه بودجه افزایش پیدا کند. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با خانه‌ملت، در پاسخ به این سوال که آیا مردم آثار این مصوبه را در قانون بودجه چگونه خواهند دید، اظهار کرد: این قانون ناظر بر فرایند داخلی مجلس برای بررسی لایحه بودجه است و تاثیری بر محتوای آن ندارد و روند بررسی لایحه بودجه را تسریع می‌کند. تنها اثر بیرونی آن، این است که اصطکاک‌های احتمالی میان دولت و مجلس درمورد بررسی لایحه بودجه را کاهش خواهد داد. حسین‌زاده بحرینی بیان کرد: سال‌های گذشته به‌ویژه لوایح بودجه سال‌های 1399 و 1400 محل اختلاف میان دولت و مجلس شد و امروز با این مصوبه اختلاف‌ها به حداقل خواهد رسید یعنی اگر مجلس با کلیات لایحه بودجه سال 1401 کل کشور مخالف باشد، همان ابتدا نظر خود را اعلام می‌کند و دیگر یک‌ماه زمان نمی‌گذرد تا اعلام مخالفت شود.
 
حل مشکلات مردم مهم‌ترین خروجی بودجه
 اما آنچه مهم است خروجی لایحه بودجه است که باید برای حل مشکلات مردم باشد و هدف‌گذاری‌های آن را در رشد اقتصادی هشت درصدی و کنترل تورم محقق سازد. همچنان‌که نمایندگان گفته‌اند بودجه دولت برای رسیدن به این اهداف نیازمند اصلاح است و این توقع از دولت و مجلس وجود دارد که با همکاری هم، بودجه‌ای با کمترین کسری که دخل و خرج مردم را سامان دهد تنظیم کنند. برای تحقق این اهداف و رشد مدنظر دولت، باید سیاست‌گذاری و برنامه‌‌ریزی مناسبی جهت کاهش وابستگی تولید به واردات و رشد سریع صادرات غیرنفتی، عدم کسری بودجه دولت و فشار بر منابع ارزی کشور، کاهش نرخ ارز واقعی و نبود نظام سهمیه‌بندی ارزی و بحران ارزی، افزایش درآمدهای منابع بودجه‌ای، رشد مثبت سرمایه‌گذاری ناشی از کاهش طرح‌های عمرانی، کاهش نرخ تورم، کاهش پایه پولی کشور و افزایش قدرت رقابت‌پذیری تولیدکنندگان داخلی در بودجه1401 لحاظ شود؛ لذا تدوین درست و با دقت آن امروز باید یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دولت و مجلس باشد.

 

ارسال نظر