|
شناسه خبر: 2329

قهرمانپور: ظریف توانایی لازم برای ورود در معادلات داخلی را ندارد

در میانه خارجه و داخله

«هیچ کاری غیر از سیاست خارجی بلد نیستم»؛ این جمله وزیر خارجه ایران در ابتدای دوران وزارتش نیست، جمله‌‌ای است که علاوه بر اوایل دوران وزارت، در اواخر تصدی‌گری هشت‌ساله نیز تکرار كرده است. نام او سال‌هاست نقل محافل انتخاباتی جریانات سیاسی است.

«بت برجام» نامش را دست‌نیافتنی و عملش را تقدیس می‌‌کرد؛ گویی یدک کلید تدبیر را فقط او در جیب دارد؛ گاهی سکوت و گاهی مکرر، تحلیل می‌‌کند. بی‌میلی‌اش به ریاست‌‌جمهوری را بارها در بوق و کرنا کرده است اما مدام باید آن را تکرار کند. مثلا همین دیروز در مصاحبه‌‌ای که از سوی روزنامه اطلاعات منتشر شد، در پاسخ به سوالی درخصوص احتمال حضورش در انتخابات ریاست‌‌جمهوری سال آینده، تاکید کرد: «احساس می‌کنم انتخابات سال ۱۴۰۰ برای برخی دوستان آنقدر مهم است و انتخابات آمریکا آنقدر معادلات‌شان را برای سال ۱۴۰۰ به هم ریخته که می‌خواهند مانع شوند. واقعا دلم نمی‌خواهد که باعث اختلاف در کشور شوم، چون احساس می‌کنم بیش از هر زمان دیگری، کشور نیازمند اجماع است.» البته وزیر خارجه در انتهای همین جملات دوباره تکرار کرده است که قصد حضور در انتخابات سال آینده را ندارد اما آنجایی که با طعنه پای انتخابات آمریکا را به میان می‌‌کشد و می‌‌گوید «برخی می‌‌خواهند مانع شوند»، تناقضی سیستماتیک را بازنمایی می‌‌کند. وزیر خارجه فرصت‌ها را مانند ابرهایی عنوان می‌‌کند که رد می‌شوند و بر این موضوع تاکید می‌‌کند که شرایط کنونی بین‌المللی را نباید فدای دعواهای سیاسی داخلی کنیم؛ گویا وی ماندن در وزارت خارجه را به‌عنوان هدف نخست خود در نظر گرفته و از دیگر سو بی‌میل به حضور در انتخابات 1400 نیست؛ اما تکرار «کاری جز سیاست خارجی بلد نیست»، بیانگر نوعی دلهره و عدم‌توانایی در اداره کشور است. نکته دیگر اینکه اصرار او بر شناخت نظام بین الملل و فرصت دانستن تغییرات بین المللی، نشانه ای بر تمایلش برای ادامه کار و پیشبرد مذاکرات احتمالی برجام در آینده است؛ مذاکراتی که آن را شناسنامه سیاسی خود می داند.همچنانکه گفته بود « با وجود تمامی دشواری‌ها این آمادگی را دارم که وزیر امور خارجه دولت بعدی باشم. اما اعتقاد دارم وزیر امور خارجه باید با اجماع ملی کار کند.» از سوی دیگر اصلاح‌طلبان برای تقویت بدنه خود به حضور او در قامت یک اصلاح‌‌‌طلب 6دانگ در انتخابات نیازی وافر دارند و این را راهی برای بن‌بست بی‌اعتمادی ایجادشده می‌‌دانند. آنها نه‌تنها با شعارهایشان فاصله زیادی دارند بلکه در جاهایی حتی متضاد آن عمل ‌کرده و ظریف را کلید قفل قهر طرفداران‌شان می‌‌بینند؛ اما در مقابل نسبت به ظرفیت ظریف برای اداره کشور با دیده تردید می‌‌نگرند و مطمئن نیستند که وی بتواند خواسته‌هایشان در اداره کشور را برآورده کند و این مهم را در صحبت ‌‌های خود او نیز می‌‌توان دید. در همین زمینه با رحمان قهرمانپور، کارشناس مسائل بین‌الملل گفت‌وگویی را داشتیم. رحمان قهرمانپور در گفت‌وگو با «صبح‌نو» تاکید کرد: در مورد ورود یا عدم‌ورود آقای ظریف برای انتخابات باید به چند نکته توجه کنیم؛ نکته اول و مهم‌تر این است که یک قاعده کلی در مورد انتخابات وجود دارد و آن اینکه وزرای خارجه معمولا در زمانی که وزیر خارجه هستند، چون نماینده کشور و کل حکومت هستند، محبوبیت خوبی دارند. وی افزود: از آنجایی که وارد درگیری‌های جناحی، حزبی و سیاسی نمی‌شوند، محبوبیت خوبی دارند اما این افراد زمانی که می‌خواهند وارد انتخابات ریاست‌‌جمهوری شوند، قاعدتا و الزاما باید درباره مسائل بحث‌‌بر‌انگیز و اختلاف‌بر‌انگیز داخلی موضع‌گیری کنند. ائتلاف سیاسی؛ خواسته ظریف این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: زمانی که این اتفاق می‌افتد، معمولا از محبوبیت چنین افرادی کاسته می‌‌شود. در مورد شخص آقای ظریف تقریبا این قاعده بر‌اساس نظرسنجی‌ها اثبات شده است. نکته ایشان این است که باید آن‌گونه وارد انتخابات شود که بتواند یک ائتلاف سیاسی ایجاد کند. قهرمانپور با اشاره به اینكه ایشان برای اینکه بتواند ائتلاف سیاسی ایجاد کند باید در موضوعات اختلاف‌بر‌انگیز میان اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان موضع‌گیری کند، گفت: قاعدتا وقتی این اتفاق بیفتد، بخشی از کسانی که سابقا طرفدار او بودند، ممکن است به مخالفان او تبدیل شوند. وی تاکید کرد: آقای ظریف به دلیل سابقه‌‌ای که در سیاست خارجی داشته، به تعبیر خودشان بیشتر از آنکه در سیاست داخلی فعال باشد، در دیپلماسی فعال بوده‌است و به نوعی می‌‌توان گفت توانایی لازم برای ورود در معادلات داخلی و ایجاد اجماع داخلی را ندارد. مسائل اجماع‌‌‌سازی داخلی این کارشناس مسائل بین‌الملل افزود: تردیدی وجود ندارد که آقای ظریف در عرصه دیپلماتیک و مذاکرات فردی توانمند است و سابقه چنین کارهایی را هم دارد اما مساله اجماع‌سازی بین گروه‌ها و احزاب سیاسی بسیار متفاوت از مذاکره با خارجی‌هاست. وی با تاکید بر اینکه وقتی با خارجی‌ها مذاکره می‌‌کنید، در واقع کشور یا دولت و ملت را نمایندگی می‌کنید، گفت: وقتی در داخل می‌‌خواهیم اجماع‌‌‌سازی کنیم، مساله به‌گونه دیگری است و آقای ظریف تا امروز تجربه خاصی در زمینه اجماع‌‌‌سازی داخلی در میان احزاب و جناح‌‌‌های سیاسی نداشته است. قهرمانپور ادامه داد: آقای ظریف همیشه خود اعلام کرده که یک فرد فراجناحی است و وابسته به هیچ جناحی نیست؛ در مصاحبه اخیر هم گفته است که من در خارج از کشور نماینده نظام و کل کشور بوده و باید از کلیت آن دفاع می‌‌کردم. این کارشناس مسائل بین‌الملل افزود: ظریف برای ورود به انتخابات نیاز به اجماع داخلی دارد و پس از انتخابات، اداره کشور نیز مساله بسیار مهمی است. انتظار اصلاح‌طلبان از ظریف وی افزود: نکته دیگر در خصوص ایشان این است که شرایط انتخابات ۱۴۰۰ به گونه‌‌ای است که اصلاح‌طلبان از آقای ظریف انتظار دارند که در قامت یک اصلاح‌طلب تمام‌عیار و خالص وارد انتخابات شود تا آنها بتوانند به بدنه خود و طرفدار اصلاح‌طلبان بگویند که این بار داستان ۹۲ تکرار نخواهد شد و می‌خواهیم از کسی حمایت کنیم که وفادار به گفتمان اصلاح‌طلبی است. این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: ظریف تمایلی به این کار ندارد و فکر می‌‌کند اگر بخواهد با پرچم اصلاح‌طلبی خالص وارد انتخابات شود، در آن صورت بعد از پیروزی، چالش‌هایش با اصول‌گرایان و حاکمیت به مراتب بیشتر خواهد بود و این می‌تواند اعتبار و شهرت سیاسی او را در آینده خدشه‌دار کند. ظریف نشان داده‌است نسبت به این مساله حساس است و یک ملاحظه‌ جدی در این مورد دارد. قهرمانپور تاکید کرد: تحلیل موضوع مذاکرات در انتخابات نیز ساده نیست؛ یعنی تصور اینکه اگر بایدن به برجام بازگردد، بلافاصله این موضوع باعث می‌‌شود که هر کسی که از برجام دفاع کند، رای بیاورد به لحاظ تکنیکال و تحلیل فنی انتخابات، نادرست است. برجام و انتخابات وی تاکید کرد: این موضوع بیشتر یک تحلیل سیاسی است تا یک تحلیل فنی؛ موضوع برجام در انتخابات تاثیرگذار است، کما اینکه موضوعات دیگری هم در جامعه وجود دارند که تاثیرگذار هستند؛ بنابراین کمپین انتخاباتی آن نامزد تعیین می‌‌کند که آیا می‌‌تواند از موضوع مذاکره برای کسب آرای بیشتر استفاده کند یا خیر. این کارشناس مسائل بین‌الملل افزود: قاعدتا این چیزی که الان برخی از فعالان انتخاباتی به آن رسیده‌اند، این است که ممکن است در ماه‌های آینده بازگشت بایدن به برجام فضایی از امیدواری را ایجاد کند که این فضا بیشتر به افزایش مشارکت بدنه اصلاح‌طلب یعنی طبقه متوسط شهری منجر شود. قهرمانپور گفت: بدنه اصلاح‌طلبان افزون بر مساله سیاست خارجی، دغدغه‌‌‌های دیگری هم دارد؛ مساله گرانی‌ها، تورم، تبعیض، فقر و بیکاری برای آنها مهم است. آقای ظریف اگر بخواهد از جانب اصلاح‌طلبان کاندیدای انتخابات شود، باید در این‌باره هم حرفی برای گفتن داشته باشد. وی در پایان گفت: در این خصوص باید پیام انتخاباتی معتبری بدهد و سابقه آقای ظریف در این حوزه‌ها خیلی قابل اتکا نیست. باید پیامی بدهد مبنی بر اینکه می‌خواهم با فقر، تبعیض و نابرابری مبارزه کنم که این پیام، اعتبار و باورپذیری لازم را نخواهد داشت.

ارسال نظر