|
شناسه خبر: 4478

وزیر امور خارجه ژاپن قرار است هفته آینده سفری به ایران داشته باشد؛

زمینه‌چینی تجاری توکیو پیش از احیای برجام

وزیر امور خارجه ژاپن قرار است هفته آینده به ایران سفر کند؛ این خبری است که روز گذشته، مقام ژاپنی اعلام کرد.

روزنامه «صبح نو» نوشت: وزیر امور خارجه ژاپن قرار است هفته آینده به ایران سفر کند؛ این خبری است که روز گذشته، مقام ژاپنی اعلام کرد. این سفر هرچند محدود به ایران نیست، لیکن با توجه به شرایط پیچیده حاکم بر مذاکرات احیای برجام و اعلام روز گذشته دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی مبنی بر «بازگشت ایران به مذاکرات با تعیین دستور جدید»، می‌توان سفر مقام ژاپنی به ایران را در راستای زمینه‌سازی برای برقراری ارتباطات اقتصادی-تجاری بعدی با کشورمان در نظر گرفت. وزارت خارجه ژاپن روز گذشته اعلام کرد که «توشیمیتسو موتگی»، وزیر امورخارجه این کشور قرار است از 15آگوست (24مرداد) طی یک سفر دوره‌ای از قاهره، تهران، تل‌آویو، امان، دوحه و آنکارا دیدن کند. این وزارتخانه همچنین اعلام کرد که وزیر خارجه ژاپن در این سفر، درباره همکاری‌ها برای مقابله با همه‌گیری ویروس کرونا و ثبات منطقه رایزنی خواهد کرد. پیش از این، تلویزیون ژاپن در گزارشی اعلام کرده بود که موتگی قصد دارد اوایل ماه آینده میلادی برای دیدار با مقامات ارشد دولت جدید جمهوری اسلامی ایران راهی تهران شود. «ان. اچ. کی» دراین‌باره نوشته بود که انتظار می‌رود موتگی در جلسات با وزیر خارجه جدید ایران و دیگر چهره‌های دولت سیدابراهیم رئیسی از آن‌ها بخواهد که در تلاش برای کاهش تنش‌ها و ایجاد ثبات در خاورمیانه، نقشی سازنده داشته باشند.

آماده همکاری با دولت جدید ایران هستیم

وزیر امور خارجه ژاپن روز گذشته، سه‌شنبه 19مرداد طی یک کنفرانس خبری در توکیو درباره سفرش به ایران توضیحاتی ارائه داد و درباره تشکیل دولت جدید در ایران به ریاست‌جمهوری سید ابراهیم رئیسی هم اظهارنظر کرد. این مقام ژاپنی در این کنفرانس خبری تصریح کرد: در سراسر این سفر، من بر تعهدمان نسبت‌به خاورمیانه تاکید مجدد خواهم کرد، منطقه‌ای که (ژاپن) به صلح و رفاه در آن طی سالیان گذشته کمک کرده است. وزیر امورخارجه ژاپن با اشاره به تشکیل دولت جدید در ایران هم گفت: آماده همکاری با دولت جدید ایران هستیم. او همچنین با اشاره به کابینه جدید در فلسطین اشغالی به نخست‌وزیری نفتالی بنت افزود: من می‌خواهم درباره وضعیت این منطقه تبادل‌نظر صادقانه‌ای داشته باشم و با آن‌ها برای ترویج ثبات منطقه از نزدیک همکاری کنم. همزمان با اعلام خبر سفر قریب‌الوقوع مقام ژاپنی به ایران، صفحه توییتر منتسب به سفارت کشورمان در توکیو طی مطلبی تصریح کرد: «سفر جناب آقای موتگی،  وزیر امورخارجه ژاپن در آینده نزدیک به تهران، در آستانه تشکیل دولت جدید می‌تواند فصل نوینی برای تعمیق و گسترش روابط دوجانبه گشوده و مشورت‌های نزدیک فیمابین درخصوص مسائل مهم منطقه‌ای و بین‌المللی، موجبات تبادل‌نظر درباره موضوعات موردعلاقه دو کشور را فراهم کند». امیدواری ژاپن به توسعه همکاری‌ها با ایران همزمان با روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی، در پیام نخست‌وزیر ژاپن به رییس‌جمهوری کشورمان هویدا بود.«سوگا یوشیهیده» نخست‌وزیر ژاپن چندی پیش در پیامی به ابراهیم رئیسی، آغازبه‌کار او به‌عنوان رییس‌جمهوری کشورمان را تبریک گفت و درباره روابط دوجانبه اظهار کرد: «قویا انتظار دارم که تحت رهنمودهای جنابعالی، ایران به‌عنوان کشور بزرگ منطقه، در جهت برقراری صلح و ثبات در منطقه خاورمیانه، نقش خود را ایفا کند». مقام ژاپنی همچنین افزود: «ژاپن قصد دارد به‌منظور کاهش تنش‌ها و برقراری ثبات در اوضاع خاورمیانه، تلاش‌های دیپلماتیک خود را ادامه دهد و اینجانب نیز به‌شخصه مایلم با جنابعالی به‌صورت تنگاتنگ همکاری کنم».

آمریکا؛ سد روابط تهران- توکیو

ژاپن و ایران از دیرباز روابط دوستانه‌ای در ابعاد مختلف با یکدیگر داشته‌اند. یکی از نقاط عطف روابط تهران-توکیو سفر آبه شینزو به ایران بود که اولین سفر نخست‌وزیر ژاپن پس از 40سال به ایران، به حساب می‌آمد. این سفر که خرداد1398 و با هدف میانجیگری بین تهران و واشنگتن انجام شد، یکی از بزرگ‌ترین رویدادها در تاریخ روابط دو کشور بود و باب جدیدی در مناسبات دو کشور باز کرد. سفر آبه شینزو اگرچه به درخواست رییس‌جمهوری پیشین آمریکا انجام شد اما خود مقام ژاپنی نیز آگاه بود که در صورت کاهش سطح منازعات میان ایران و آمریکا، می‌تواند به منافع اقتصادی بالایی از قبل تهران دست یابد. ژاپن اگرچه از امضاکنندگان برجام نبود اما به‌دنبال توافق برجام در سال2015 بین ایران و 1+5، این کشور به‌دنبال تقویت قابل‌توجه روابط با ایران و پیشی گرفتن از رقبای بین‌المللی خود بود که به‌دنبال استفاده از فرصت‌ها در بازار بزرگ ایران بودند. ایران و ژاپن برای شروع کار، معاهده سرمایه‌گذاری دوجانبه را در بهمن1394 با حضور وزرای خارجه دو کشور امضا کردند؛ توافقی که به شرکت‌های ژاپنی اجازه می‌داد جایگاه خود را در بازار ایران دوباره به دست آورند. بااین‌حال، روابط تنگاتنگ ژاپن و آمریکا باعث شد تا پس از خروج یکجانبه ترامپ از برجام در اردیبهشت‌ماه سال1397، ژاپن نیز آرام‌آرام از بازار ایران خارج شود و حتی به تحریم‌های نفتی آمریکا علیه کشورمان تن بدهد.

پیچیدگی‌های حاکم بر مذاکرات احیای برجام در وین، به نظر می‌رسد ژاپنی‌ها را بر آن داشته تا با ایجاد لینک مجدد با مقامات کشورمان به‌ویژه مقامات دولت جدید، شرایط و بستر لازم برای ازسرگیری روابط تجاری با ایران -در صورت به نتیجه رسیدن مذاکرات مزبور- را فراهم کنند. در همین زمینه، حتی می‌شود از بازیابی مجدد نقش «میانجیگری» میان ایران و آمریکا ازسوی ژاپن سخن به میان آورد؛ چه آنکه موتگی، وزیر امورخارجه ژاپن بهمن‌ماه سال گذشته در یک نشست خبری، تمایل توکیو برای «انجام تلاش‌های دیپلماتیک میان ایران و آمریکا» را اینگونه بیان کرد: «ژاپن، می‌خواهد از طریق رابطه هم‌پیمانی خود با آمریکا و دوستی‌ دیرینه‌اش با ایران تلاش‌های دیپلماتیک فعال بین دو کشور انجام دهد». به بیان بهتر می‌شود چنین گفت که مقام ژاپنی با سفر به ایران قصد دارد پیش از حل احتمالی مساله برجام، زمینه روابط و همکاری‌های تجاری با ایران را از همین الان فراهم کند. از سوی دیگر، ژاپن به‌دلیل تنظیم سیستم پالایشگاهی این کشور روی نفت ایران، به خرید نفت از ایران علاقه‌مند است اما به‌دلیل مشکلات تحریمی تحمیلی ازسوی آمریکا، قادر به این خرید نیست. در ادامه و در گفت‌وگو با ابراهیم رحیم‌پور، معاون پیشین آسیا و اقیانوسیه وزارت امورخارجه کشورمان، به سفر قریب‌الوقوع مقام ژاپنی به ایران و ابعاد آن پرداختیم که در ادامه مشروح آن را از نظر خواهید گذراند.

رحیم‌پور: ژاپن در ارتباط با ایران، مجبور است آمریکا را در نظر بگیرد

ابراهیم رحیم‌پور در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو»، با اشاره به اهداف سفر وزیر امورخارجه ژاپن به ایران و سایر کشورهای منطقه اظهار کرد: ژاپنی‌ها ازآنجایی‌که جزء مصرف‌کنندگان نفت و انرژی منطقه [غرب آسیا] هستند، به نبود امنیت و درگیری در این منطقه حساس هستند. اقتصاد ژاپن چون متکی به انرژی است، طبیعتا برای این کشور مهم است که در منطقه درگیری وجود نداشته باشد. وی همچنین به برگزاری اجلاس در بغداد و فعل و انفعالات حاکم بر روابط عراق و سعودی، استقرار دولت جدید در ایران و در اسرائیل به‌عنوان بهانه‌های دیگر سفر مقام ژاپنی به منطقه غرب آسیا اشاره کرد. رحیم‌پور افزود: مقام ژاپنی با سفر به منطقه قصد دارد شرایط حاکم را بسنجد تا ببیند چطور می‌شود با تاثیر بر تحولات، از شرایط موجود به نفع منافع ژاپن استفاده کند. رحیم‌پور با اشاره به روابط دوجانبه ایران و ژاپن تصریح کرد: ایران و ژاپن همیشه روابط خوبی به‌ویژه در حوزه اقتصاد و صنعت با یکدیگر داشته‌اند و حتی در یک برهه‌ای بعد از انقلاب، ژاپن به شریک اول تجاری ما تبدیل شد. در بعد سیاسی هم جز نفوذ آمریکایی‌ها در ژاپن، هیچ مشکلی با این کشور نداریم. آمریکایی‌ها چون زورشان به ما نمی‌رسد، به ژاپنی‌ها فشار می‌آوردند که با ایران کار نکنند. مقام پیشین وزارت امورخارجه کشورمان با بیان اینکه اولین امیدواری ژاپنی‌ها به توسعه روابط با ایران، منوط به حل برجام و تا حدی حل FATF و درگیری‌های منطقه‌ای است، تاکید کرد: اینکه مقامات ژاپنی برای توسعه روابط با ما «اظهار امیدواری» کرده‌اند، این واژه «امیدواری» واژه بسیار عامی است؛ به این معنا که آن‌ها از ما انتظار یک سری کارهایی را دارند تا در مقابل آن‌ها هم دست به اقداماتی بزنند. رحیم‌پور با بیان اینکه ژاپنی‌ها در هر دو دوره تحریم‌ها علیه ایران، بسیار نسبت به اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها حرف‌گوش‌کن بودند، افزود: یکی از مسائل اصلی ژاپنی‌ها در ارتباط با ایران، وضعیتی است که مجبورند براساس آن، آمریکا را ملاحظه کنند و در نظر بگیرند.

ارسال نظر