|
شناسه خبر: 4858

دولت مردمی در نگاه رهبری چه مؤلفه هایی دارد؟

احیای اعتماد اجتماعی

حاکمیت غیرمردمی دولت تدبیر و امید، باعث ریزش اعتماد عمومی و خارج شدن ریل حکومت‌داری از عقلانیت شد. همین دو آسیب بزرگ، رهبر انقلاب را بر آن داشت در اولین دیدارشان با اعضای هیات دولت جدید، ایشان را به در پیش گرفتن چند موضوع مهم توصیه کنند؛ عقلانیت، انقلابی‌گری و احیای اعتماد عمومی.

روزنامه «صبح نو»- حاکمیت غیرمردمی دولت تدبیر و امید، باعث ریزش اعتماد عمومی و خارج شدن ریل حکومت‌داری از عقلانیت شد. همین دو آسیب بزرگ، رهبر انقلاب را بر آن داشت در اولین دیدارشان با اعضای هیات دولت جدید، ایشان را به در پیش گرفتن چند موضوع مهم توصیه کنند؛ عقلانیت، انقلابی‌گری و احیای اعتماد عمومی.

رهبر انقلاب چندی پیش در اولین دیدار اعضای هیات دولت سیزدهم، نکاتی را در باب توجه به عقلانیت و بازسازی عقلانی، مطرح کردند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای دراین‌باره تصریح کردند: همت‌تان را بر یک بازسازی انقلابی متمرکز کنید و البته عقلانی و فکورانه در همه‌ عرصه‌های مدیریتی ان‌شاءالله به وجود بیاید؛ یعنی حرکت بر روی ریل انقلاب در بخش‌های مختلف مدیریتی [اعم از] بخش‌های اقتصادی، بخش‌های سازندگی، بخش‌های مربوط به سیاست خارجی و دیپلماسی، بخش‌های خدمت‌رسانی به مردم، بخش‌های علمی و فرهنگی و غیره که در کشور هست؛ در همه‌ این بخش‌ها یک تحرک انقلابی باید به وجود بیاید. ایشان با اشاره به حرکت توأمان انقلابی‌گری و عقلانیت، اضافه کردند: عرض کردیم که انقلابی بودن حتما بایستی با عقلانیت که شیوه‌ صحیح جمهوری اسلامی از اول کار تا امروز این بوده، همراه باشد. حرکت انقلابی با حرکت اندیشه‌ورزانه و عقلانی باید همراه باشد.

آرمانخواهی در عین واقع‌گرایی

بر اساس فرمایشات اخیر رهبر انقلاب، باید تصریح داشت که توجه به ضعف‌ها اگر براساس واقعیات و آرمان‌ها نباشد، موضع منفعلانه ایجاد می‌کند اما اگر ضعف را بشناسیم و راه‌حل رفع مشکل را هم درست انتخاب کنیم، موضع فعالانه را برای کارگزاران و مسوولان امر تقویت می‌کند. به بیان بهتر می‌شود تاکید داشت که توجه همزمان به آرمان‌ها و واقعیات، سوی دیگری عقلانیت انقلابی است. رهبر انقلاب بارها و در موضع‌گیری‌های متعدد نشان داده‌اند که از یک‌سو در همه حوزه‌ها، ذره‌ای از آرمان‌های اصیل اسلامی و انقلابی کوتاه نمی‌آیند و از سوی دیگر، این آرمان‌ها را در حوزه واقعیت‌ها و با توجه و شناخت دقیق واقعیت‌های عینی، به شیوه‌ای عقلانی و معتدل پیگیری می‌کنند. برای نمونه، ایشان در دیدار دانشجویی سال92 خطاب به دانشجویان با بیان اینکه آرمانگرایی را با نگاه به واقعیت‌ها از دست ندهید و دنبال کنید، تاکید کردند: در اصل انقلاب و در جنگ همین‌جور بود. در حوادث گوناگونی هم که در این سال‌ها پیش آمده، همیشه همین‌جور بوده است. بعضی‌ها در قبال حوادث گوناگون، موضع‌گیری‌ها و موقعیت‌های روحی و معنوی و فکری‌شان، متناسب با آنچه لازمه‌ آرمانخواهی است، نیست. 

نظرخواهی از نخبگان بدون توجه به خط‌وربط سیاسی

 رهبر انقلاب در بخش دیگری از سخنان خود در دیدار هیات دولت سیزدهم، لزوم استفاده از خرد جمعی بدون توجه به خط‌وربط‌های سیاسی را گوشزد کردند. مهم ارزیابی کردن نظرخواهی از همه سلایق و همه اندیشه‌ها نیز در نوع خود، در مسیر و راستای آرمان‌خواهی توأم با واقع‌گرایی یا انقلابی‌گری توأم با عقلانیت است که در سطور قبل به آن اشاره کردیم. رهبر انقلاب دراین‌باره تاکید کردند: یک نقطه‌ مهم در باب تحول، استفاده‌ از خرد جمعی و تکیه‌ بر عقلانیت است. از نخبگان خارج از دولت استفاده کنید؛ هر جایی که می‌توان از نظر یک نخبه‌ای [استفاده کرد] از نظر نخبه‌ها هر چه می‌توانید استفاده کنید و نگاه نکنید به اینکه او وابسته‌ به یک جناحی است که شما قبول دارید یا ندارید.اینکه رهبر انقلاب پس از الزام انقلابی‌گری به عقلانیت، دولت را متوجه نظر و رأی همه نخبگان فارغ از خط و جهت سیاسی آن‌ها را مطرح کردند، در نوع خود نشان می‌دهد که در منظومه فکری ایشان، انقلاب و انقلابی‌گری امری سیال و جاری است که مانند آب روان، همه جریان‌های فکری در چارچوب کشور و نظام را در برمی‌گیرد. رهبر انقلاب در سال95 در بیانات‌شان به مناسبت سالگرد رحلت امام‌خمینی وقتی راجع به مبانی امام صحبت می‌کردند به تشریح شاخص‌های «انقلابی‌گری» پرداختند و فرمودند: «انقلاب مال همه است، انقلاب یک شط جاری است... و همه می‌توانند انقلابی باشند». مختصات اندیشه رهبر انقلاب به‌عینه نشان می‌دهد که ایشان انقلابی بودن را مقید به یک جریان به‌خصوص نمی‌دانند و بر همین اساس نیز از دولت سیزدهم خواسته‌اند با مشورت با همه نخبگان، مسائل کشور را علاج کنند. در همین راستا، دفتر رییس‌جمهوری پیش از استقرار رسمی در تماس با تعدادی از نخبگان و صاحب‌نظران، آرای آن‌ها را اخذ کرد که مع‌الاسف در مواردی با واکنش منفی برخی نیروها مواجه شد.

جمهوریت و توجه به احیای عمومی

 مساله بازیابی اعتماد عمومی به دولت، خط مهم دیگر فرمایشات رهبر انقلاب در دیدار اخیرشان بود. رهبر انقلاب با مهم ارزیابی کردن مساله‌ احیای اعتماد مردم و امید مردم گفتند: اعتماد مردم بزرگ‌ترین سرمایه‌ دولت است. مردم وقتی به شما اعتماد کردند و امید به شما داشتند، با شما راه می‌آیند و کمک‌تان می‌کنند. این برای دولت بزرگ‌ترین سرمایه است که بتواند اعتماد مردم را جلب کند که البته این، متاسفانه مقداری آسیب‌دیده و بایستی ترمیم کنید و راهکارش هم این است که حرف و عمل مسوولان یکی باشد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: اگر طبق وعده‌ای که به مردم دادید، عمل کردید، مردم به شما اعتماد پیدا می‌کنند [اما] اگر شما وعده کردید و عمل نشد، اعتماد مردم سلب می‌شود؛ باید خیلی مراعات این معنا را بکنید.مساله توجه به احیای اعتماد عمومی را شاید بشود در راستای اهمیت مفهوم جمهوریت و مردم‌سالاری دینی در منظومه اندیشه‌ای رهبر انقلاب، تحلیل کرد. رهبر انقلاب در طول دهه‌های گذشته از بعد نظری با مشارکت دادن مردم در مشروعیت نظام و در بعد عملی با صیانت از رأی و حضور مردم در عرصه اداره جامعه، همواره درصدد تحقق جمهوریت نظام بوده‌اند. ایشان در اسفندماه سال77 در سخنانی تصریح کردند: مردم تعیین‌کننده و تصمیم‌گیرنده هستند و اگر مردم حکومتی را نخواهند، این حکومت درواقع پایه مشروعیت خودش را از دست داده است. نظر ما درباره مردم این است. ایشان امسال و در سالگرد ارتحال حضرت امام در سخنانی، با تصریح بر مشروعیت نظام اسلامی بر رأی و نظر مردم گفتند: حکومت اسلامی نمی‌تواند بدون پشتوانه‌ مردم حرکت کند. بنابراین نه امکان داشت بدون پشتوانه‌ مردم جمهوری اسلامی به وجود بیاید، نه بعد که به وجود آمد، امکان داشت که ادامه پیدا کند. [حالا] بحمدالله ادامه پیدا کرده، بعد از این هم همین [طور] خواهد بود.با توجه به اهمیت جمهوریت و حاکمیت مردم در نگاه رهبر انقلاب، ایشان در اولین دیدارشان با هیات دولت سیزدهم، کارگزاران جدید دولت را به اهمیت بازیابی اعتماد عمومی توصیه کردند چراکه می‌دانند بدون حضور مردم و بدون اعتماد جامعه به کارگزاران، حل هیچ مساله‌ای آسان نخواهد بود و برعکس باعث بروز گره‌های بیشتر می‌شود. دولت جدید نیز که خود را مزین به عبارت «دولت مردمی» کرده نیز به‌خوبی آگاه است که مسیر اصلی فائق آمدن بر مشکلات، در قدم اول، جلب نظر مردم و بازگشت به جامعه است. سفرهای میدانی دولتمردان ارشد به مناطقی از خوزستان و گفت‌وشنود با مردم این استان یا پیش از آن، حضور سرزده رئیسی به داروخانه‌ای در تهران برای در جریان قرار گرفتن مشکلات کمبود دارو، در نوع خود، نشانه‌هایی از اهمیت مساله بازگشت به مردم در دولت جدید است. در ادامه و در گفت‌وگو با دکتر حمید صالحی، عضو هیات‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی، به فرمایشات اخیر رهبر انقلاب در دیدار دولتمردان بیشتر پرداختیم.

صالحی: در جامعه‌ای که عقلانیت نباشد، خرافه رشد می‌کند

دکتر حمید صالحی، عضو هیات‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو»، با اشاره به کلیدواژه‌های عقلانیت، انقلابی‌گری و احیای اعتماد عمومی در فرمایشات اخیر رهبر انقلاب اظهار کرد: نظام جمهوری اسلامی ایران با پشتوانه رأی و نظر مردم شکل گرفته و برای دوام و ماندگاری، نیاز دارد که مردم را با خود داشته باشد. نظام جمهوری اسلامی پس از گذشت بیش از 40سال از عمرش، باید تلاش کند که اولا خود را از مردم جدا نکند و اجازه ندهد که اعتماد مردم مخدوش شود.صالحی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با بیان اینکه هیچ نظام سیاسی بدون حضور و اعتماد مردم نمی‌تواند کار کند، تاکید کرد: مثلا در همین افغانستان با وجودی که پشتون‌ها مدت‌هاست از نفوذ بالایی برخوردارند اما به‌محض بی‌توجهی به سایر اقوام مثل ازبک‌ها، تاجیک‌ها و هزاره‌ها، این اقوام از نظام حاکم رو برگرداندند. وی اضافه کرد: رهبری، همواره تاکید داشته‌اند که مسوولان باید فاصله اندک خود با مردم را حفظ کنند و اگر بورژواها و تکنوکرات‌ها برای خود برنامه می‌ریزند و خود را از مردم جدا می‌کنند، باید بدانند که مردم هم در دقیقه90 آن‌ها را واخواهند گذاشت. این استاد دانشگاه با اشاره به تاکید رهبر انقلاب بر عقلانیت گفت: از عقلانیت هزاران معنی متفاوت مثل با واقعیت جلورفتن، محاسبه‌گری، تدبیر، درست عمل کردن، خودکفایی، عدم وابستگی و حساب‌شده عمل کردن را می‌توان برداشت کرد. جامعه‌ای که در آن عقلانیت نباشد، پوپولیسم و عوام‌فریبی و خرافی‌پرستی رشد می‌کند اما عقلانیت به آن جامعه، توسعه و حسابداری و پیشرفت یاد می‌دهد. 

ارسال نظر