|
شناسه خبر: 4063

گفت‌وگوی «صبح‌نو» با داور بخش عکس جشنواره تئاتر دانشگاهی؛

رالی عکاسان در جشنواره تئاتر دانشگاهی

«کیارش مسیبی» یکی از عکاسان موفق تئاتر است. او که دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد پژوهش هنر است تابه‌حال به کسب موفقیت‌های زیادی در زمینه عکاسی تئاتر نایل شده است؛ ازجمله کسب مقام اول و دریافت تندیس سی‌وهشتمین جشنواره عکس تئاتر فجر، کسب مقام اول و دریافت تندیس جشنواره در دوره‌‌های بیستم و بیست‌ودوم جشنواره تئاتر دانشگاهی و دریافت نشان طلایی دوربین نت.

سمانه استاد، در روزنامه «صبح نو» گفت‌وگویی با «کیارش مسیبی» عکاس تئاتر داشته است که در ادامه می‌خوانید: عکاسی تئاتر، حرفه‌ای پیچیده است. عکاس باید در حین اجرای نمایش، لحظه‌ای را ثبت کند که دیگر امکان ثبت آن وجود ندارد. «کیارش مسیبی» یکی از عکاسان موفق تئاتر است. او که دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد پژوهش هنر است تابه‌حال به کسب موفقیت‌های زیادی در زمینه عکاسی تئاتر نایل شده است؛ ازجمله کسب مقام اول و دریافت تندیس سی‌وهشتمین جشنواره عکس تئاتر فجر، کسب مقام اول و دریافت تندیس جشنواره در دوره‌‌های بیستم و بیست‌ودوم جشنواره تئاتر دانشگاهی و دریافت نشان طلایی دوربین نت. او حضور مستمری نیز در جشنواره‌های خارجی داشته و در روسیه و هندوستان برگزیده شده است. وی در آخرین دوره جشنواره تئاتر دانشگاهی که به‌تازگی به اتمام رسیده است، داور بخش عکس بوده و در این مجال به «صبح‌نو» از تجربه متفاوت این داوری چنین می‌گوید:

*چه شد که عکاسی تئاتر را به‌عنوان یک فعالیت حرفه‌ای انتخاب کردید؟

من در خانواده‌ای بزرگ شدم که همه اهل هنر بودند. برادرم آهنگساز است و سال‌های قبل کار موسیقی تئاتر انجام می‌داد. من ناخودآگاه جذب این فضا شدم و آن را بسیار دوست داشته و دارم. عکاسی تئاتر یعنی عکس گرفتن از صحنه‌ای که تنها یک‌بار اتفاق می‌افتد و این موضوع برایم بسیار جذاب است. ترکیب علاقه به تئاتر و علاقه به عکاسی باعث شد سراغ عکاسی تئاتر بروم و از زمانی که به‌صورت رسمی در این حوزه شناخته شدم به‌صورت مستمر در آن فعالیت کرده‌ام.

*شما یکی از داورهای عکس آخرین دوره جشنواره تئاتر دانشجویی بودید که به‌تازگی برگزیدگان خودش را شناخته است. کمی از این جشنواره و داوری در آن بگویید! 

جشنواره تئاتر دانشگاهی امسال با توجه به شرایط کرونایی، سختی‌های خاص خودش را داشت. دانشجویانی که در مرحله اول این فراخوان قبول شده بودند، برای مرحله دوم باید از اجراها عکاسی می‌کردند. این عکاسی شبیه مسابقات رالی شده بود چون عکاسان، نمایش‌ها را از قبل ندیده بودند، نمی‌دانستند به چه صورت است و با صحنه هیچ آشنایی‌ای نداشتند. پس باید هر چیزی را که در لحظه اتفاق می‌افتاد ثبت می‌کردند، باید حواس‌شان می‌بود تا صحنه درست را ثبت کنند و این چالش بزرگی برای آن‌ها بود.

*این شیوه عکاسی در جشنواره به‌تازگی اتفاق افتاده و در سال‌های قبل به این صورت نبود.

این اتفاق برای سال دوم است که در این جشنواره می‌افتد. در سال‌های گذشته، هر عکسی که از نمایشی گرفته شده بود می‌توانست در جشنواره حضور داشته باشد؛ نمایش‌هایی که حتی دانشجویی نیز نبودند و این عکس‌ها مورد داوری قرار می‌گرفت.

*بیست‌وسومین جشنواره تئاتر دانشگاهی قرار بود سال گذشته برگزار شود.

بله. این جشنواره قرار بود در اردیبهشت99 برگزار شود که به‌خاطر کرونا به تیرماه 1400 منتقل شد. گروه‌ها یک‌سال تمرین کرده بودند و کارهای خوبی نیز در جشنواره ارائه شده بود. در این دوره هر عکاسی می‌توانست 10 فریم به جشنواره ارسال کند. در این میان، عکس‌های خوب و متوسط داشتیم که یکی از نفرات، برنده تندیس شد و از دو نفر دیگر تقدیر به عمل آمد. این انتخاب بسیار سخت بود چون عکس‌ها به‌شدت به هم نزدیک بودند. کیفیتی که مدنظر من و دیگر داور این جشنواره بود در همه آن‌ها رعایت شده بود و همین کار انتخاب را دشوار می‌کرد.

*عکس‌های برنده این جشنواره، چه ویژگی‌هایی داشتند که به‌عنوان آثار منتخب برگزیده شدند؟

من و آقای «مهدی آشنا» با هم داوری عکس‌ها را بر عهده داشتیم و دنبال این بودیم که لحظه درست و صحنه خاصی از نمایش را انتخاب کنیم که با دیگر عکس‌ها متفاوت باشد. 

عکس موردنظر لازم بود روایت خاصی را به ما نشان دهد؛ بدون اینکه داستان نمایش را بدانیم. عکس باید کیفیت موردنظر را می‌داشت. عکاس باید نورپردازی را درست انجام می‌داد و سرعت شاتر را به‌درستی مشخص می‌کرد. باید نقاط طلایی عکس در تصویری که ما می‌دیدیم نشان داده می‌شد و وجه بصری زیبایی می‌داشت تا کسانی که تئاتر را ندیده بودند هم بتوانند روایتی از آن داشته باشند. دنبال عکس خبری نبودیم و عکس‌هایی را انتخاب کردیم که مخاطب از دیدنش لذت ببرد.

*جشنواره تئاتر دانشگاهی چه ویژگی‌هایی داشت که پذیرفتید داور آن باشید؟

من سه دوره در بخش عکس این جشنواره شرکت کردم. سال96 و 98 تندیس جشنواره را به دست آورده و سال97 تقدیر شدم. در این سال‌ها تلاش دانشجویان را می‌دیدم. خودم نیز از جنس آن‌ها بودم و شرایط را درک می‌کردم. داشتن این تجربه که عکس‌های لذت‌بخش را جدای از صحنه تئاتر ببینم، برایم جذاب بود. در سوی دیگر به‌صورت شخصی نیز این جشنواره را دوست دارم. دانشجویان با توجه به‌تمامی شرایط و محدودیت‌ها اعم از مالی و غیره و با درنظرگرفتن اینکه هیچ چهره شناخته‌شده‌ای در کارهای‌شان حضور ندارد، به‌خوبی تلاش کرده و سعی می‌کنند کاری شایسته ارائه دهند.

*این اولین تجربه شما به‌عنوان داور این جشنواره بود؟

بله. در این جشنواره برای اولین‌بار داوری می‌کردم اما تجربه داوری در جشنواره‌های دیگر را دارم.

*داوری جشنواره تئاتر دانشگاهی با دیگر جشنواره‌های عکس چه تفاوتی دارد؟

اتفاق خوبی که در این جشنواره افتاد این بود که عکس‌ها از قبل انتخاب نشده بودند. در اکثر جشنواره‌هایی که داور بودم، عکس‌ها از قبل گرفته می‌شد، عکاس فرصت داشت آن‌ها را ویرایش کند و حتی چندین بار نمایش را ببیند و عکس بهتری بگیرد ولی این جشنواره همان‌طورکه گفتم رالی عکاس‌ها بود. آن‌ها تنها یک‌بار فرصت داشتند نمایش را ببینند و باید در همان یک‌بار بهترین عکس‌شان را می‌گرفتند. این چالش جدید نقطه تمایز این جشنواره با دیگر جشنواره‌های عکس است.

*این چالش به‌خاطر کرونا در این بخش به وجود آمده یا سیاست جدید جشنواره است؟

این سیاستی است که جشنواره دو سال است روی آن تمرکز کرده است. سال98، پیش از دوران کرونا، در این جشنواره شرکت‌کننده بودم و همین چالش را پشت سر گذاشتم که اتفاقی عجیب و جالب است. شما در جشنواره‌های خارجی نیز حضور موفقی داشته و جوایز زیادی در زمینه عکاسی کسب کرده‌اید. از تفاوت حضور در جشنواره‌های خارجی و داخلی برای مخاطبان «صبح‌نو» بگویید.

با حضور در جشنواره‌های خارجی متوجه شدم عکاسی تئاتر به این شدت که در ایران مورد توجه است در خارج از کشور نیست. در ایران چند سالی است که بحث عکاسی تئاتر داغ شده و جشنواره‌های مختلفی هم در این زمینه برگزار می‌شود. این موضوع باعث رقابت عکاسان می‌شود. عکاسی تئاتر خود چندین جنبه دارد؛ عکاسی مستند، عکاسی ژورنالیستی یا عکاسی هنری که خودش دو دسته می‌شود؛ برای گروه نمایش و معرفی آن‌ها یا برای قرار دادن در صفحات مجازی و معرفی کار عکاس. در خارج از کشور تا جایی که می‌دانم عکاسی تئاتر به شکلی که در ایران است وجود ندارد.

 بیشتر مواقع این عکاسی به‌صورت صحنه‌آرایی، چیدمان و تبلیغات برای یک تئاتر انجام می‌شود. من در توضیح همه عکس‌هایی که برای این جشنواره‌ها می‌فرستم، اشاره می‌کنم که این عکس از تئاتر گرفته شده و داورها نیز می‌دانند که عکس امکان ثبت دوباره نداشته است. شاید همین موضوع برای‌شان جالب بوده و عکس‌های من را انتخاب می‌کردند. در ایران عکاسان ذوق بیشتر برای عکاسی از تئاتر دارند.

*به نظر شما دلیل کشش عکاسان ایرانی به عکاسی تئاتر چیست؟

در ایران فضایی رقابتی بین عکاسان تئاتر وجود دارد و جشنواره‌هایی مانند فجر، مقاومت و تئاتر دانشگاهی فضایی را مهیا می‌کنند که عکاسان در آن با یکدیگر رقابت کنند. برگزیده شدن در این جشنواره‌ها باعث شناخته شدن عکاس می‌شود و این حس خوبی را ایجاد می‌کند.

*شما عضو انجمن عکاسان خانه تئاتر نیز هستید؟

بله. هم عضو انجمن عکاسان خانه تئاتر هستم و هم عضو انجمن عکاسان ایران. انجمن عکاسان خانه تئاتر این روزها در حال تلاش برای تبدیل شدن به صنف است. کمی از چرایی و روند این موضوع بگویید.

انجمن عکاسان زیرمجموعه خانه تئاتر حساب می‌شود و برای اینکه زیر نظر وزارت کار قرار گیرد باید به صنف تبدیل شود. درحال‌حاضر گروهی در تلاش هستند که این کار را انجام دهند. روز دوشنبه رأی‌گیری است و نامزدهای موردنظر انتخاب می‌شوند. امیدوارم این قضیه به نقطه خوب و روشنی برسد.

*شما نمایشگاه انفرادی عکس‌های تئاتر نیز داشته‌اید. آیا باز هم از عکس‌های تئاتر نمایشگاه خواهید گذاشت؟

با توجه به شرایط کرونایی این امکان مهیا نیست؛ زیرا گالری‌ها تعطیل هستند. من در سال96 نمایشگاه انفرادی‌ام را در خانه هنرمندان برگزار کردم. در طول این پروسه متوجه شدم که در حق عکاسان تئاتر برای برگزاری نمایشگاه اجحاف زیادی می‌شود و من دوندگی زیادی کردم تا بتوانم عکس‌هایم را به نمایش بگذارم. در نمایشگاه نیز کنار هر عکس، متنی ادبی نوشته بودم که ذهن مخاطب را از نمایش دور کنم تا او با متن پیش رو برای خودش قصه‌ای از عکس بسازد.

*درحال‌حاضر مشغول چه فعالیت‌هایی هستید؟

چون عمده فعالیت من در حیطه عکاسی تئاتر است و این روزها تئاترها تعطیل هستند، بیشتر روی مقاله‌ها و یادداشت‌هایم کار می‌کنم و کار تدوین و عکاسی تبلیغاتی نیز انجام می‌دهم.

ارسال نظر