|
شناسه خبر: 5048

«صبح‌نو» از مستند «ضامن آهو» درباره تابلوی معروف استاد فرشچیان گزارش می‌دهد؛

معجزه آزادی آهو و دست استاد نقاش

از دیگر تابلوهای مذهبی و ماندگار فرشچیان، تابلوی «ضامن آهو» است با اشاره‌ای به ماجرای مشهور ضمانت حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) از آهویی که از ترس شکارچی به دامان مبارک ایشان پناه برده بود.

روزنامه «صبح نو»- استاد محمود فرشچیان به‌عنوان نقاش و البته بیشتر مینیاتوریست میان هنردوستان شناخته می‌شود. آثار هنری او اغلب بر مبنای اشعار و حکایت‌های بوستان و گلستان سعدی یا شاهنامه استاد حکیم ابوالقاسم فردوسی یا وقایع مذهبی مسلمانان شیعی ترسیم شده‌اند و در میان آن‌ها می‌توان تصویری عرفانی و اسطوره‌ای از برداشت نقاش را براساس سروده‌ها و نوحه‌های به‌جامانده مشاهده کرد.

گرچه استاد در میان آثارش، تابلوهای معدودی از وقایع تاریخی و مذهبی نیز ثبت کرده است. ازجمله تابلوهای ظهر عاشورا و پرچمدار حق که در آن شمایلی از حضرت ابوالفضل(ع) متجلی است و به واقعه «کربلا» پرداخته است. از دیگر تابلوهای مذهبی و ماندگار فرشچیان، تابلوی «ضامن آهو» است با اشاره‌ای به ماجرای مشهور ضمانت حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) از آهویی که از ترس شکارچی به دامان مبارک ایشان پناه برده بود. در این رابطه مهدی کوهیان با حمایت و تهیه‌کنندگی «مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی» فیلمی مستند به نام «ضامن آهو» کارگردانی کرده که در آن به جریان ترسیم این تابلو و سانحه‌ای که برای استاد پیش آمده، پرداخته است.

با آرامش و روحی معنوی

فیلم «ضامن آهو» با روایت داستان معروف امام‌رضا(ع) ازسوی استاد فرشچیان آغاز می‌شود. او با آرامش و روحی معنوی و متاثر از آنچه در فیلم و برای تماشاگر بازمی‌گوید، ابتدا اصل داستان را تشریح می‌کند که البته فیلمساز در این میان هوشمندی فوق‌العاده‌ای به خرج داده و توضیح‌های استاد را با کات‌زدن به تصاویری از تابلوی «ضامن آهو»،که خود فرشچیان ثبت کرده، جذابیت بخشیده، طوری که تماشاگر برای شنیدن ادامه داستان، هر لحظه تشنه‌تر می‌شود. در کنار این موضوع، کوهیان دو ماجرای دیگر را -‌که بی‌ارتباط با داستان آهو و حضرت نیستند- به‌صورت موازی در طول فیلم دنبال می‌کند. طی پیشرفت فیلم شاهد صحنه‌های مستندی از شکارچیانی هستیم که در دشت و صحرا، آهوهایی را برای شکار تعقیب می‌کنند و دوباره پس از دقایقی، فیلم به روایت فرشچیان برمی‌گردد. بخش سوم فیلم، نگاهی کوتاه به حال و روز و خاطرات و خطرات محیط‌بانان اداره حفاظت از محیط‌زیست استان اصفهان است. هرچند فیلمساز به این بخش چندان که لازم بود، نپرداخته است. نکته جالب دیگر در فیلم، توصیف و توضیح مفهومی شنیدنی و عمیق است که استاد از خلق تابلوی ضامن آهو و نقش و نگاره‌های آن بازمی‌گوید. درحالی‌که محمود فرشچیان درباره جزیی‌ترین قسمت‌های اثر خود سخن می‌گوید، همان تکه از تابلو به تصویر درمی‌آید و این‌گونه تماشاگر بیش از پیش از تماشای تابلوی استاد لذت می‌برد. در خلال روایت فرشچیان از چگونگی خلق این تابلو، او اشاره‌ای هم به ماجرای طراحی ضریح مبارک بارگاه ملکوتی حضرت‌رضا(ع) دارد به این شرح که گرچه در سفر و طی حادثه‌ای دست راست او دچار سانحه می‌شود، تا حدی که حتی نمی‌تواند قلم سبک‌وزنی به دست بگیرد اما وقتی برای طراحی ضریح مرقد مطهر امام‌هشتم (ع) از او دعوت می‌کنند، معجزه می‌شود و بدون کمترین احساس دردی، کار را تمام می‌کند. جالب آنکه در بخش دیگری از فیلم شکارچی آهو، روایتی از معجزه‌ای را تعریف می‌کند،که در یکی از شکارها نتوانسته از نزدیک‌ترین فاصله ممکن، آهویی را شکار کند و چون این کار را معجزه حضرت‌رضا(ع) دانسته، از آن پس برای همیشه شکار آهو را کنار گذاشته است.

مستندی خوش‌ساخت

فیلم «ضامن آهو»، مستند خوش‌ساختی است که در کمترین زمان، اطلاعات مفیدی درباره نقاشی‌های فرشچیان و احساس خالق آن‌ها به دست می‌دهد. ضمن اینکه به اندازه کارگردانی فیلم، می‌توانید از موسیقی متن فیلم ساخته حمیدرضا صدری همراه با آواز مهران زاهدی لذت وافر ببرید و همین‌طور تدوین خوب فیلم ازسوی عباس امینی که ضرباهنگ تندتری به فیلم بخشیده است. دقت کنید به صحنه‌ای که شکارچی به‌سمت آهو شلیک می‌کند و با رهاشدن نخستین گلوله، تصاویری از شکارهای شکارچی راوی و عکس‌های یادگاری‌اش با گوزن‌ها و آهوهای کشته‌شده می‌بینیم. هرچند او نیز مانند داستان قدیمی امام‌رضا (ع) و پناه‌بردن آهو و بچه‌هاش به ایشان، در نهایت تفنگ را زمین و برای همیشه آهوها را در دشت‌ها آزاد می‌گذارد. درست مثل صحنه پایانی فیلم و آهویی که با رهایی و سرمستی در دشتی می‌دود و دوربین او را تا ابد تعقیب می‌کند.

ارسال نظر