|
شناسه خبر: 8309

«صبح‌نو»، فیلم سینمایی «روز صفر» را بررسی کرده است

روایت شکارِ یک تروریست

سعید ملکان پس از سال‌ها فعالیت در مقام طراح چهره‌پردازی و تهیه‌کننده، دوسال پیش با «روز صفر»، اولین تجربه کارگردانی‌اش را پشت‌سر گذاشت. «روز صفر» درحالی در جشنواره فیلم فجر رونمایی شد که توانست با استقبال قابل‌توجه مخاطبان و منتقدان روبه‌رو شود. امیر جدیدی و ساعد سهیلی بازیگران نقش اول آن هستند. چند بازیگر خارجی و بازیگران تئاتر هم در این فیلم جلوی دوربین رفته‌اند.

بخش‌هایی از این فیلم در شهر برلین فیلمبرداری شده‌است. این فیلم با دریافت پنج سیمرغ بلورین از سی‌وهشتمین دوره جشنواره فیلم فجر، رکورددار دریافت بیشترین جایزه در این جشنواره شد؛ البته این فیلم در جشنواره بی‌حاشیه نبود. عوامل فیلم سینمایی روز صفر، با اینکه در ۹شاخه نامزد دریافت سیمرغ از سی‌وهشتمین جشنواره فیلم فجر شده بودند، در مراسم اختتامیه حضور نیافتند و بیانیه‌ای اعتراضی منتشر کردند. حالا و پس از دوسال، بالاخره «روز صفر» به اکران درآمده است.

«تریلر» یکی از گونه‌های جذاب سینمایی است، در سینمای جهان یکی از ژانرهای جذاب، پرمخاطب و البته ریشه‌دار است. در ژانر جنایی و گونه ترسناک و جاسوسی و همچنین در آثاری که در آن سوسپانس و تعلیق حرف اول و آخر داستان و ماجراست، فیلم را می‌توانیم تریلر بدانیم. از این منظر، برخی به همین لحاظ تریلر را یک زیرژانر در گونه‌های ترسناک و جنایی به حساب می‌آورند. جدای از این در تریلر با یک ماجرای پرکشش طبق قواعد ژانر طرفیم. یعنی اکشن نیز در سطح ماجرا قابل جلوه‌گری است. تمام این انگاره‌ها و جمع آن‌ها با یکدیگر گونه‌ پرطرفدار ژانر تریلر را تشکیل داده و از سویی سبب استقبال مخاطبان را فراهم آورده است.
«تریلر» می‌تواند بسیار به سینمای داستانی و معمایی نزدیک شود. در تاریخ سینما، بزرگانی نظیر اورسون ولز، جان هیوستون، استنلی کوبریک و به‌ویژه آلفرد هیچکاک از سرآمدان ساخت اینگونه تریلرها برشمرده می‌شوند. به گزارش همشهری‌آنلاین، از حدود چهار دهه پیش بخشی از سینمای معمایی که به درام روانشناسانه مشهور شده بود کمی تا قسمتی در ژانر تریلر یا به گونه زیر ژانر «تریلر روانشناسانه» طبقه‌بندی شده است.  پس در یک «فیلم تریلر» در درجه اول تهییج و ماجرا حرف آخر فیلم است که در قالب تعلیق روایت می‌شود. در این میان تریلر از داستانک‌های جنایی و معمایی نیز سود می‌برد. استیون اسپیلبرگ، مارتین اسکورسیزی، رومن پولانسکی، ویلیام فریدکین و سیدنی پولاک در دو دهه گذشته و در سال‌های اخیر فیلم‌های کوئینتین تارانتینو، دیوید فینچر، برایان دی‌پالما و کریستوفر نولان به‌نوعی تریلرهای معمایی بسیار استاندارد در این ژانر محسوب شده‌اند اما به دلایل مختلف، این ژانر مهیج تاکنون در سینمای ایران مهجور مانده است. تعداد آثاری که در سینمای ایران در این ژانر ساخته و البته قابل دفاع‌اند بسیار کم و انگشت‌شمار به حساب می‌‎آیند.
«روز صفر» را باید یکی از معدود آثار ایرانی در این گونه دانست که تاحدود زیادی مولفه‌های ژانری را به‌صورت استاندارد رعایت کرده است. قصه جذاب، تعلیق مناسب، ریتم تند، قهرمان و ضدقهرمان، اکشن و... همه در مسیر تولید یک تریلر قرار گرفته است. سازندگان «روز صفر»، هم به‌دلیل فضای قصه و اتفاقات و هم براساس تصمیم درست خودشان سراغ خلق موقعیت‌هایی رفته‌اند که به ارتقای کیفیت فیلم کمک کرده‌اند. ما در سینمای ایران قدمت خوبی در حوزه جلوه‌های ویژه داریم. علتش هم سینمای دفاع‌مقدس است اما به‌دلیل نبود شهرک سینمایی شهری و همین‌طور امکانات فنی، توان خلق موقعیت‌های اکشن شهری را نداریم. پس سازندگان «روز صفر» تمرکزشان را بر موقعیت‌هایی گذاشته‌اند که در خارج از شهر است و همین دست‌شان را برای طراحی و اجرای این صحنه‌های اکشن باز گذاشته است.

روی خوش منتقدان به «روز صفر»
 «روز صفر» در کنار استقبال مخاطبان، با روی خوش غالب منتقدان هم روبه‌رو شد.
 مسعود فراستی این فیلم را اولین فیلم اکشن ملی امنیتی ایران دانست و درباره 
«روز صفر» توضیح داد: تبریک می‌گویم به سینمای ایران. به ملکان، سهیلی و تیم موسیقی فیلم تبریک می‌گویم. جدیدی در این نقش عالی ظاهر شد. این فیلم اندازه است و تکنیک دارد و افتخار می‌کنم حق مطلب ادا شده‌ است. از نظر من بهترین فیلم جشنواره بود، البته با تدوین فیلم مشکل دارم. پوریا ذوالفقاری گفت: بیننده در شخصیت‌پردازی این فیلم با مجموعه‌ای از اطلاعات روبه‌رو ست که دقیق نمی‌داند با چه شخص و اطلاعاتی از کاراکتر روبه‌روست. درمورد تدوین چنین فیلمی با این همه سکانس و صحنه‌های پرکشمکش نیازمند ریتم یکدست بودیم که فکر می‌کنم یکی از سخت‌ترین و بهترین کارهای میثم مولایی بوده ‌است. اگر بخش‌های انگیزشی فیلم بیشتر از این بود نیز سوالات و انتقادات زیادی برای بینندگان به همراه داشت.

آریا قریشی گفت که قرار است یک تریلر سیاسی محافظه‌کار به سبک نمونه‌های آمریکایی باشد اما الگوبرداری‌هایش ناپخته است؛ نریشن در بسیاری از موارد، توضیح اضافه می‌دهد و چیزی ‌بجز آنچه پیش‌تر دیده‌ایم منتقل نمی‌کند؛ شخصیت‌پردازی ریگی، تخت است و هیچ حرکت ویژه‌ای از او نمی‌بینیم که تقابل قهرمان فیلم با او را پیچیده و جدی جلوه دهد؛ تلاش برای اشاره به زندگی شخصی کاراکتر اصلی، تحمیلی است و ابعاد پیچیده‌تری از او را فاش نمی‌کند؛ و درنهایت، تعلیق فیلم بر پایه احتمال وقوع حادثه‌ای بنا شده که می‌دانیم در واقعیت اتفاق نیفتاده است.
بهمن عبدالهی هم گفت: فیلم روز صفر، یک تریلر به سبک سری فیلم‌های «ماموریت غیرممکن» است؛ اشکالی هم ندارد، چراکه سینمای ایران پر شده از آثار کمدی سخیف و آثار اجتماعی تلخ. درواقع، جای آثار حادثه‌ای خالی است و «روز صفر» می‌تواند گام خوبی برای شروع این ژانر یا دست‌کم احیای آثار حادثه‌ای باشد. فیلم از فیلمنامه درستی بهره می‌برد و به دام شعارزدگی نمی‌افتد. ساختار خوبی دارد و با ریتم متناسب با این‌گونه از آثار، تماشاگر را تا انتها با خودش همراه می‌کند.
معمولا نوشتن فیلمنامه براساس وقایع سیاسی، کاری دشوار است؛ چراکه وفادار بودن به مستندات تاریخی، دست نویسنده را می‌بندد و اینجا فیلمنامه‌نویسان موفق می‌شوند ضمن خلق یک درام سیاسی/جاسوسی، روایتی جذاب و دیدنی ارائه دهند. عوامل اجرای فیلم هم درست سر جای خودشان هستند؛ مثل فیلمبرداری و تدوین. هرچند به سطح آثاری مثل «جیمزباند» یا «ماموریت غیرممکن» نمی‌رسد اما برای سینمای ایران، اثری قابل‌دفاع است. تماشاگران عام هم یقینا از این فیلم لذت خواهند برد.
 
هم فال است و هم تماشا
حتی اگر ایرادات بیشتری داشت، باز هم در اصل موضوع تغییری ایجاد نمی‌شد. «روز صفر» را باید قدر بدانیم. در روزگاری که سینمای ایران در سیطره فیلم‌های اجتماعی یا کمدی است، اتفاقی مثل این فیلم مانند یک نفس تازه برای سینمای ایران است. مخاطب ایرانی که از فیلم‌هایی با فضا و تم تکراری خسته شده، حالا شانس تماشای یک تجربه متفاوت را دارد. حالا این را بگذارید درکنار موضوع فیلم که براساس یکی از مهم‌ترین چالش‌های امنیتی 20سال گذشته کشور ساخته 
شده است. همه این‌ها درکنار پرداخت مناسب فنی موجب یک خروجی قابل دفاع شده است. یادمان نرود که «روزصفر» را باید یک تجربه موفق در ابتدای راه دانست؛ تجربه‌ای که باید در ادامه و با پختگی بیشتر ادامه یابد. فرمولی که دهه‌هاست در هالیوود و برخی از سینماهای دیگر مطرح دنیا پیگیری شده که درکنار سرگرمی‌سازی، حرف‌های مهم امنیتی‌شان را به مخاطب منتقل کنند. در همین چند سال اخیر در هالیوود چند تریلر براساس اتفاقات واقعی ساخته شده است. یکی از نمونه‌هایش عملیات قتل بن‌لادن به دست آمریکایی‌هاست که کاترین بیگلو ساخته است. حالا ما که بنابر موقعیت ژئوپلیتیک و چیزهای دیگر در یک منطقه پرچالش امنیتی قرار گرفته‌ایم و رقبا و دشمنان قسم‌خورده‌ای داریم، چرا نباید پیروزی‌های‌مان را در یک بسته جذاب سینمایی به مخاطب ارائه کنیم؟ هم سرگرم شود و هم بخشی از مجاهدت‌ها را ببیند. هم فال است و هم تماشا.
  
شاه‌مهره ضدامنیتی
 شاید کسی فکرش را هم نمی‌کرد که آن نوجوان لاغراندام و کم‌سواد، روزی به یکی از تروریست‌های مشهور منطقه تبدیل شود که دستانش به خون صدها هم‌وطنش آلوده شود. به گزارش تسنیم، بنا به‎گفته خودش از 19سالگی اسلحه به ‎دست گرفته و به عملیات تروریستی پرداخته است. گفته می‎شود ریگی پیش از آغاز فعالیت‎‎های تروریستی برای جلب حمایت علمای اهل‌سنت منطقه که به مولوی‎ها مشهور هستند، نزد آن‎ها رفت اما آن‎ها برای حرف‎هایش اهمیتی قائل نشدند. گزینه بعدی ریگی قاچاقچیان عمده موادمخدر بود. آن‎ها به‎دلیل اینکه علاقه داشتند جبهه تازه‎ای در برابر نیرو‎های انتظامی و امنیتی به‎وجود آید از ریگی استقبال کردند و با دراختیارگذاشتن اسلحه و پول به حمایت از او برخاستند.
به‌این‌ترتیب، ریگی گروه خود را پایه‎گذاری کرد؛ گروهی که پس از نخستین حمله تروریستی نام «خادم جندالله»را بر خود گذاشت. این گروه هدف اصلی خود را «دفاع از حقوق ملی و مذهبی قوم بلوچ و اهل سنت در استان سیستان‌وبلوچستان اعلام کرد» اما بسیاری از مردم غیرنظامی منطقه نیز قربانی عملیات تروریستی ریگی و گروهش شده‎اند.
آنها  پس از مدتی نام «جنبش مقاومت ملی ایران!» را بر خود گذاشت. این تغییرنام نمایانگر تغییر حامیان و خط‎دهندگان اصلی به گروه ریگی بود. پس از این تغییرنام بود که صدا و عکس ریگی به بسامد برخی شبکه‎‎های تلویزیونی سلطنت‎طلب تبدیل شد. گروهک تروریستی ریگی علاوه‌بر آن بار‌ها از شبکه العربیه که مالک اصلی آن حاکمان عربستان‌سعودی هستند به‎عنوان بلندگوی تبلیغاتی خود استفاده 
کرده است.
عبدالمالک ریگی، جنایت‌ها و عملیات‌های متعدد تروریستی را انجام داده که در اینجا به چند مورد از آن‌ها اشاره شده است؛
  12دی 84: در حمله به یک پاسگاه نیروی انتظامی در نزدیکی شهر سراوان 9نفر از نیرو‌های انتظامی گروگان گرفته شدند. مسوولیت این اقدام را گروهک جند‌الشیطان در تماس با شبکه ماهواره‌ای العربیه برعهده گرفت.
25دی 84: گروهک جندالشیطان سه کایت‌سوار ترکیه‌ای را در سیستان‌وبلوچستان به گروگان گرفته و خواستار دریافت یک‌میلیون دلار غرامت در برابر آزادی آن‌ها شد.
25اسفند 84: اعضای گروهک تروریستی جندالشیطان با بستن جاده زابل-زاهدان در منطقه تاسوکی به 6خودروی عبوری حمله کردند. در این عملیات تروریستی 22نفر شهید و تعداد دیگری به گروگان گرفته شدند. در میان شهدای این حادثه برخی از مسوولان ازجمله مسوول حراست فرمانداری، مسوول حراست امور آب زاهدان و یکی از روحانیون عضو دفتر نمایندگی ولایت‌فقیه در استان سیستان‌وبلوچستان ازجمله شهدای این حادثه بودند و همچنین فرماندار زاهدان و معاونش نیز در میان زخمیان این حادثه بودند.
25بهمن 85: انفجار در خودروی بمب‌گذاری‌شده در مسیر اتوبوس حامل اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بلوار ثارالله زاهدان، 13نفر شهید و 30نفر دیگر زخمی شدند. گروهک تروریستی جندالشیطان مسوولیت این عملیات تروریستی را برعهده گرفت.
23خرداد87: گروهک تروریستی جندالشیطان با حمله به یک پاسگاه در سراوان، 16مامور انتظامی را گروگان گرفتند و به پاکستان بردند.
25خرداد 87: پاکستان عبدالحمید ریگی، برادر سرکرده گروهک تروریستی جندالشیطان و 15عضو دیگر این گروه را به ایران تحویل داد.
21مرداد87: تلویزیون العربیه گزارش داد که گروهک تروریستی جندالشیطان دو سرباز تحت اسارت خود را شهید و سه مامور سپاه پاسداران را به گروگان گرفته است.
14آذر 87: معاون فرمانده نیروی انتظامی ایران تایید کرد گروهک تروریستی جندالشیطان 15نفر از 16سربازی را که از پاسگاهی در سراوان به گروگان گرفته بود، شهید کرده است. پیشتر یکی از سرباز‌ها آزاد شده بود.
7خرداد 88: گروهک تروریستی جندالشیطان به سرکردگی عبدالمالک ریگی، مسوولیت انفجار بمب در یکی از مساجد شیعیان زاهدان را برعهده گرفت. در این حادثه 25نفر شهید و بیش از 120نفر زخمی شدند. این حادثه ازسوی عامل انتحاری انجام شد.
26مهر 88: جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و جمع دیگری از فرماندهان ارشد سپاه و سران عشایر سنی بلوچ در بمب‌گذاری انتحاری در شهر سرباز به شهادت رسیدند. گروهک تروریستی ریگی مسوولیت این حمله را برعهده گرفت.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر