|
شناسه خبر: 9054

سرمقاله

مهار ارز آزاد ؛ لازمه اجرای موفقیت‌آمیز اصلاحات اقتصادی

محبوبه نیاورانی

چند روز بیشتر از خوشحالی و تعریف‌ها و تمجیدها از زایمان سزارین صحرایی «ایران» یوزپلنگ ایرانی و آسیایی، گونه‌ای ذی‌قیمت و ارزشمند اکولوژیک که حفظ آن برای ما بسیار مهم است نگذشته بود که خبر تلف شدن توله‌یوزها افکار عمومی را متوجه اهمال‌کاری‌ها در این خسران کرد که  با هیچ عدد و ریالی قابل قیاس نیست. تاجایی‌که مجلس نیز به ماجرای مرگ توله‌های یوزپلنگ‌ ورود کرد و سازمان محیط‌زیست نیز برای حفظ جان آخرین توله‌یوز «ایران» دست به دامان یک دامپزشک اندونزیایی شد.
 این اتفاق که آن را  نویدبخش آینده‌ای روشن در جهت زادآوری‌های نسل بعدی و افزایش جمعیت این گونه ارزشمند یوزپلنگ می‌دانستند، تنها بعد از چند روز به ناامیدی تبدیل شد و حالا همه دنبال مقصر می‌گردند و علت تلف شدن توله‌یوزها را ناشی از خطا، سهل‌انگاری و بی‌تجربگی سازمان محیط‌زیست عنوان می‌کنند و یک کمیته حقیقت‌یاب برای بررسی خطاها و قصور احتمالی در ارتباط با تلف شدن توله‌یوزها تشکیل می‌شود.
اما علاج درد قبل از واقعه باید کرد. هر تصمیمی هرچند که در ابتدا ممکن است با تعریف و تمجید همراه باشد اما اگر درست اجرا نشود و ابعاد آن تصمیم نادیده گرفته شود، به سرنوشت همین «فرزندان ایران» دچار می‌شود و تعریف و تمجیدها جای خود را به انتقادها و دنبال مقصر گشتن‌ها می‌دهد؛ بنابراین لازمه هر طرح و اقدامی آن هم در حوزه وسیع که سرنوشت جمع و جامعه را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد از ابتدا نیازمند نقد و بررسی است که در همان فرایند اجرا، اصلاح شود.
رمز موفقیت اجرای طرح جراحی اقتصادی یا هر نام دیگری که برای آن بگذاریم «کنترل تورم» است. یعنی هر اقدام اقتصادی باید با هدف کنترل تورم صورت گیرد و الا نمی‌توان نام آن را اصلاحات اقتصادی نامید. زمانی که ارز 4200تومانی حذف می‌شود و همزمان نیز در بازار افزایش نرخ ارز آزاد رخ می‌دهد، این اتفاق تورمی بیش از پیش‌بینی‌ها بر اقتصاد کشور متحمل می‌شود؛ تورمی که فاقد تحمل توان معیشتی مردم است. درواقع با حذف ارز 4200تومانی هزینه‌های مردم را به دلار تعیین می‌کنیم؛ دلاری که در بازار آزاد از مرز 30هزار تومان نیز گذشته است اما درآمد آن‌ها به ریال است؛ بنابراین نمی‌توان نام این اقدام را جراحی اقتصادی گذاشت.
همچنان‌که پیش از این آقای میرکاظمی، رییس سازمان برنامه‌وبودجه در نشست خبری 22آذر 1400 با استناد به گزارش‌های کارشناسی بانک مرکزی و مرکز پژوهش‌های مجلس عنوان کرد: «با حذف ارز ترجیحی تنها 7.6درصد تورم ایجاد می‌شود» اما امروز در برخی اقلام شاهد تورم 100درصدی و حتی بیشتر هستیم. در محاسبه آقای میرکاظمی از توجه به تورم انتظاری و همچنین افزایش نرخ ارز در بازار غفلت شده است.
همگان بر هزینه‌زایی تخصیص ارز 4200تومانی اتفاق‌نظر دارند اما نوع اصلاح این روند نیز محل اختلاف بوده است. بسیاری از کارشناسان عقیده داشتند بهترین راه، اختصاص این یارانه به تولید است که درنهایت کالا بدون افزایش قیمت به دست مردم برسد. امروز گفته می شود شیوه اصلاح تخصیص یارانه را اصلاح کرده و به‌جای واردکننده این یارانه را به مصرف‌کننده داده است. این درحالی است که برخی از مردم یارانه دریافت نکرده‌اند و این گرانی و تورم به تمام کالاها و خدمات تسری یافته است و بازار نیز نشان داده با نبایدهای مسوولان تنظیم نمی‌شود. همچنان‌که پیش از این نیز بسیاری از کالاها از دایره ارز ترجیحی خارج شد و دولت وقت نیز بابت حذف آن به مردم یارانه اضافه پرداخت نکرد. در این میان تنها خوراک دام (ذرت، سویا و جو)، روغن خام، گندم و دارو با ارز دولتی تامین می‌شود. کالاهایی که نقش بسزایی در قیمت دیگر کالاها دارند.
حال که دولت سیزدهم ارز ترجیحی این چهار قلم را نیز حذف کرده است، باید همراه با این جراحی اقتصادی، به فراهم آوردن مقدماتی همچون مهار ارز بازار آزاد اهتمام بورزد؛ چراکه در غیر این صورت این طرح آثار جبران‌ناپذیر اقتصادی و اجتماعی برجای خواهد گذاشت و حتی تمسک به چرخه معیوب یارانه-تورم نیز نمی‌تواند جبران‌کننده آثار آن باشد.

ارسال نظر