۲۳۹۸

انتصاب رابرت مالی چه پیامی برای ایران دارد؟

مهندس فشار هوشمندانه

«فشار هوشمندانه» حالا شاه‌بیت غزل تقابل کاخ سفیدنشینان با ایران شده‌است؛ تقابلی که عده‌‌ای گمان می‌‌کردند با روی کار آمدن دولت بایدن در آمریکا به تعامل تبدیل خواهد شد؛ تعاملی که منافع ایران را از گذر برجام، محقق کرده و سال سخت و نحس اقتصادی کرونایی را التیام خواهد بخشید.

«فشار هوشمندانه» حالا شاه‌بیت غزل تقابل کاخ سفیدنشینان با ایران شده‌است؛ تقابلی که عده‌‌ای گمان می‌‌کردند با روی کار آمدن دولت بایدن در آمریکا به تعامل تبدیل خواهد شد؛ تعاملی که منافع ایران را از گذر برجام، محقق کرده و سال سخت و نحس اقتصادی کرونایی را التیام خواهد بخشید؛ البته این زخم، زخمی کهنه‌‌تر بر پیکر جامعه ایرانی است و فشارها فقط در یک‌سال پنجه بر صورت این ملت نکشیده است. انگشت اشاره برای گشایش اقتصادی، از داخل و خارج به سمت انتخاباتی بود که این پندار را نهادینه می‌‌کرد و با تغییر در کاخ سفید، تغییر در سیاست خارجی و به تبع آن کاهش فشار بر ایران محقق خواهد شد؛ پنداری که حالا بنا بر نظر کارشناسان چندان هم محتمل نیست و چه‌بسا اوضاع از گذشته وخیم‌‌تر هم شود.

فرجام صبر استراتژیک
بلینکن آب پاکی را روی دست خیلی‌‌ها ریخت و در نخستین نشست خبری خود در قامت جدید، بازگشت به برجام را به اما و اگر‌هایی گره زد؛ اما و اگر‌هایی که بی‌ارتباط با انفعال در سیاست خارجی ایران نیست؛ انفعالی که «صبر استراتژیک» تا پایان دوران ترامپ را تجویز و در انتظار روزنه‌ای، فرصت‌‌ها در نظام بین‌الملل را مانند ابری گذرا معرفی می‌‌کرد که باید از آن نهایت استفاده را برد.
ماجرا تازه آغاز شده و مواضع و انتصاب‌‌ها با حساسیت بیشتری نسبت به دوران پیشاانتخابات زیر ذره‌بین تحلیلگران است؛ مواضع و انتصاب‌‌هایی که در دوران پساانتخابات آمریکا، اهداف دولت جدید را ریل‌گذاری می‌‌کند. تاکید مداوم تحلیلگران بر رجحان «ساختار» به «فرد» در نظام سیاسی آمریکا  را نمی‌توان به شکل صفر و صدی دید و نقش تصمیم‌گیر در فرایند تصمیم‌‌‌سازی همان‌طور که در کتب کلاسیک روابط بین‌الملل به آن اشاره شده است، هنوز قابل اعتنا و مهم است.
 
پیام انتصاب «مالی»
«رابرت مالی» حالا محور بحث درباره آینده روابط ایران و آمریکا  شده است؛ شخصی که در مذاکرات موسوم به برجام هم ایفای نقش کرده و با تجارب و شناختی کامل‌‌تر از جامعه ایران حالا جایگزین افرادی مثل جان بولتون، برایان هوک و الویت آبرامز می‌‌شود. هوک در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک‌تایمز مدعی شده بود که ایران و گروه‌هایی که جمهوری اسلامی از آنها حمایت می‌کند نسبت به گذشته ضعیف‌تر شده‌اند و چه به توافق برسیم و چه نرسیم، موفق بوده‌ایم؛ ادعایی که آرزوی مقامات آمریکایی در دوره‌‌‌های مختلف بوده است.
«مالی» یکی از مذاکره‌کنندگان ارشد دولت اوباما در مذاکراتی بود که بین ایران و طرف‌‌‌های غربی جریان داشت و به «برنامه جامع اقدام مشترک» انجامید؛ مذاکراتی که آینده‌‌ای عملیاتی برای آمریکا  و طرف‌‌‌های غربی در نظر نگرفته بود و در نهایت به خروج آمریکا  از آن انجامید. روز گذشته سخنگوی کاخ سفید در شرایطی رسما از انتصاب او برای تصدی میز ایران در وزارت خارجه آمریکا خبر داد که این موضوع تا حدودی شاید به مذاق اسرائیلی‌ها خوش نیامده باشد زیرا او به دیپلماتی معروف است که به اسرائیل باج زیادی نخواهد داد. به‌عنوان مثال، او معتقد است مذاکره با فلسطینی‌ها مستلزم گفت‌وگو با «حماس» است زیرا سازمان آزادی‌بخش فلسطین دیگر تنها نماینده مشروع مردم فلسطین به‌شمار نمی‌رود.
وی در دولت «بیل کلینتون» تقریبا به مدت دو سال مدیر میز دموکراسی، حقوق بشر و مسائل بشردوستانه در شورای امنیت ملی آمریکا  بود و پس از آن به‌عنوان دستیار ویژه رییس‌جمهور در امور اعراب-اسرائیل منصوب شد؛ سابقه او در وزارت خارجه آمریکا  قابل توجه است.
 
رابرت و ایران
نماینده جدید دولت آمریکا در امور ایران در دولت اوباما و دستیار ویژه رییس‌جمهور در مسائل مربوط به خاورمیانه، شمال آفریقا و منطقه خلیج‌فارس در همان دوران در مطلبی در آتلانتیک درباره توافق هسته‌ای برجام نوشت: «انتخاب واقعی در سال 2015 میان رسیدن به توافقی بود که برنامه هسته‌ای ایران را برای سال‌های طولانی محدود و بازرسی‌های سرزده ابدی در این کشور را تضمین می‌کرد یا نداشتن توافق که به معنی آن بود که محدودیتی بر برنامه ایران اعمال نشود و راستی‌آزمایی‌‌های بسیار کمتری وجود داشته باشند.»
مالی درباره ایران و سوریه هم دیدگاه مشابهی دارد و خواستار گفت‌وگو با این دو کشور است. او بر همین اساس از دولت سابق آمریکا  به‌دلیل دامن‌زدن به تنش‌ها با تهران، بدون ‌‌داشتن راهبرد مشخص انتقاد کرده است. حالا حضور وی در دولت بایدن و ارتباط مستقیم وی با مساله ایران، واکنش‌‌‌ها و تحلیل‌‌‌های متفاوت و گاهی ضدونقیضی را در پی داشته است. انتخاب وی در آستانه انتخابات ریاست‌‌جمهوری ایران به منزله اهمیت این موضوع برای دولت جدید آمریکاست؛ انتخاباتی که می‌‌تواند ریل‌گذاری متفاوتی را در عرصه سیاست خارجی و تعامل با آمریکا و حتی اجرای برجام و دیگر قراردادها در پی داشته باشد. 

ادامه از صفحه 4
عده‌‌ای با استقبال از این انتصاب آن را نشانه‌‌ای از تعامل ارزیابی کرده و فراموش کرده‌اند که حضور وی در مذاکرات برجام هم چیزی نصیب ایران نکرد و بیشتر منافع آمریکا را رقم زد.
وزارت خارجه آمریکا  نیز در بیانیه‌ای با اشاره به انتصاب «رابرت مالی» به‌عنوان نماینده ویژه آمریکا  در امور ایران تاکید کرد: «همانطور که رییس‌جمهور و وزیر خارجه گفته، اگر ایران به پایبندی کامل به تعهدات خود در برنامه جامع اقدام مشترک بازگردد، آمریکا  نیز اقدامی مشابه را انجام خواهد داد و سپس از آن به‌عنوان پلتفرمی برای ساختن توافقی طولانی‌تر و قدرتمند‌تر استفاده خواهد کرد که طی آن به دیگر زمینه‌های نگرانی پرداخته خواهد شد؛ اما از آنجایی که ایران خارج از پایبندی در تعدادی از حوزه‌ها قرار دارد، ما مسیری طولانی تا این نقطه داریم و گام‌های زیادی در این روند وجود دارد که باید ارزیابی کنیم.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «به عنوان بخشی از این مساله، بلینکن (وزیر خارجه آمریکا ) در حال ایجاد تیمی از کارشناسان با دیدگاه‌های متنوع است که رهبری این تیم برعهده «رابرت مالی» به‌عنوان نماینده ویژه ما در امور ایران است که در مذاکرات قبلی درباره محدودیت‌های برنامه هسته‌ای ایران مشارکت داشته و وزیر خارجه اطمینان دارد که وی و تیمش قادر خواهند بود تا یک‌بار دیگر این کار را انجام دهند.»
 
عملیات فشار هوشمندانه
محدودیت دوباره در برنامه هسته‌ای ایران حالا خواسته مجدد دولت بایدن از «رابرت مالی» است؛ نکته‌‌ای که بنا بر بیانیه وزارت خارجه آمریکا، وی در گذشته نیز نسبت به این مهم از نظر آنها، موفقیت‌‌هایی داشته است.
از طرفی هم فشار هوشمندانه جایگزینی برای فشار حداکثری در ادبیات سیاسی حال حاضر شده است و برای مقابله با آن، مقاومت هوشمندانه، منطقی‌‌ترین پاسخ به نظر می‌‌رسد. رابرت هم مانند هوک قرار نیست برگی را در سبد ایران بگذارد و عملیات روانی کاخ سفید مقابل ایران با ادبیاتی متفاوت در جریان است.اینکه آینده به چه سمت‌و‌سویی می‌‌رود، بستگی به اقدامات عملی دولت آمریکا  دارد؛ مساله‌‌ای که در روزهای گذشته وزیر خارجه و دیگر مقامات کشورمان به آن اشاره کرده‌اند اما استراتژی برداشتن «گام اول» مانعی جدی به حساب می‌‌آید که دو طرف را از همکاری بیشتر در قالب سازوکار برجام باز می‌‌دارد.
 
ایزدی: حضور «مالی» در دولت بایدن بیشتر جنبه عملیات روانی دارد
فواد ایزدی، کارشناس مسائل آمریکا در گفت‌وگو با «صبح‌نو» اظهار کرد: رابرت‌مالی در دوره اوباما مسوول پرونده خاورمیانه بود و در شورای امنیت ملی آمریکا و در بحث‌‌‌های غرب آسیا سال‌‌ها کار کرده است.
 وی افزود: مالی در زمان کلینتون هم بوده است و دموکرات‌‌ها که می‌‌آیند ایشان معمولا  در بحث‌‌‌های مربوط به غرب آسیا تاثیرگذار هستند. پدر وی مصری و یهودی است و با وزیر خارجه جدید آمریکا، آقای آنتونی بلینکن در فرانسه با هم دبیرستان رفته‌اند و با این مجموعه آشناست.
این کارشناس مسائل آمریکا  تاکید کرد: با توجه به درخواستی که آمریکایی‌‌ها از ایران دارند و با توجه به اینکه آمریکا از ایران زودتر از برجام خارج شده است، این آقایان، آقای ترامپ را زمانی که از برجام خارج شد، نقد می‌‌کردند و معتقد بودند که آمریکا  باید به برجام بازگردد اما به دلایل متعدد این کار را نمی‌خواهند انجام دهند.
 انتصاب مالی و انتخابات ایران
 وی افزود: از طرفی هم می‌خواهند در معادلات ایران تاثیرگذار باشند و از طرفی در سال آینده انتخابات ایران هم در پیش است و نیاز به این دارند که آدمی را بگذارند که توانمندی مدیریت ایران در ذهن آنها را دارا 
باشد.
فواد ایزدی با بیان اینکه این فرد از نظر آنها باید بتواند در عملیات روانی درگیر و موثر باشد، گفت: در دوران اوباما هم این شرایط وجود داشت و نامه‌نگاری‌‌هایی با حضرت آقا انجام می‌‌دادند که بیایید دنیا را با هم اداره کنیم و خیلی حرف‌های مثبتی می‌زدند اما نتیجه آن برجام بود که تقریبا خسارت محض از آب درآمد.
این کارشناس مسائل آمریکا  تاکید کرد: آنها الان هم همین فکر را دارند و آدمی را روی کار آورده‌اند که چهره نسبتا  نرم‌تری دارد و خیلی شهره به ضدایرانی‌بودن نیست.
 
عملیات روانی بایدن
وی با بیان اینکه مشخص است فردی را می‌‌آورند که نسبت به ایران برخورد نسبتا نرم‌تری داشته باشد، گفت: این موضوع هم ذیل همان عملیات روانی تعریف می‌‌شود زیرا در نهایت به وزیر خارجه پاسخگو است و وزیر خارجه هم نگاه ضدایرانی دارد.
ایزدی گفت: مجموعه‌‌‌های دیگر در آمریکا  نیز همین نگاه را دارند. در روزهای گذشته و در جلسات استماع می‌گفتند ایران بزرگ‌ترین حامی تروریسم است و حضور آقای مالی در دولت بایدن بیشتر جنبه عملیات روانی 
دارد.

دیدگاه‌ها
دیدگاه تازه‌ای تایید نشده است...