۲۶۸۰

آمریکا به دنبال بازگشت پوچ به برجام بدون رفع تحریم هاست

نمايش بایدن

در آستانه پنجم اسفند، وزارت خارجه آمریکا و سه کشور اروپایی تحرکات دیپلماتیک خود را شدت بخشیدند و در خروجی رایزنی‌های خود در بیانیه مشترک با تکرار مواضع طلبکارانه قبلی از ایران خواستند تا ضمن پایبندی کامل به برجام از هرگونه اقدام در جهت تعلیق پروتکال الحاقی خودداری کنند.

در آستانه پنجم اسفند، وزارت خارجه آمریکا و سه کشور اروپایی تحرکات دیپلماتیک خود را شدت بخشیدند و در خروجی رایزنی‌های خود در بیانیه مشترک با تکرار مواضع طلبکارانه قبلی از ایران خواستند تا ضمن پایبندی کامل به برجام از هرگونه اقدام در جهت تعلیق پروتکال الحاقی خودداری کنند. این بیانه درحالی منتشر شده است که ایران از حدود دوماه قبل در قالب قانون مجلس شورای اسلامی به طرف‌های غربی هشدار داده بود که اگر تحریم‌ها تا پنج اسفند برداشته نشود، از حق قانونی خود طبق بندهای‌26 و 3 برجام استفاده خواهد کرد که کاهش سطح همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از جمله آن‌هاست. البته در این میان آمریکا سعی کرده با اقدامات سطحی و نمایشی ایران را برای بازگشت به تعهدات هسته‌ای ترغیب کند اما حرف قطعی ایران در این زمینه، «رفع کامل تحریم‌ها» است.

بایدن طرح شکست خورده ترامپ را پس گرفت
تنها پنج روز به ضرب‌الاجل ایران به طرف‌های غربی برای بازگشت به برجام و عمل به تعهدات خود، شامگاه پنج‌شنبه بود که وزارت خارجه آمریکا طی نشست مجازی با وزرای خارجه تروئیکای اروپایی، از تصمیم خود برای مذاکره با ایران جهت بازگشت به توافق هسته‌ای خبر داد. «ند پرایس»، سخنگوی این وزارتخانه نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد دعوت اتحادیه اروپا برای شرکت در جلسه گروه‌۱+۵ و ایران را خواهد پذیرفت.  پس از آن نیز نماینده موقت آمریکا در سازمان ملل در نامه‌ای به رییس شورای امنیت این سازمان ادعای دولت پیشین آمریکا مبنی بر بازگشت همه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را پس گرفت. نامه‌ای که مربوط به درخواست دولت ترامپ برای احیای مکانیزم ماشه می‌شود، اما این حربه دولت گذشته آمریکا در شورای امنیت عقیم ماند و آمریکا در یک شکست دیپلماتیک از ایران، نتوانست با استفاده از مکانیزم ماشه تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را بازگرداند. حالا دولت جدید آمریکا پس گرفتن یک طرح شکست خورده از سازمان ملل را به‌عنوان یکی از اقدامات خود برای بازگشت به برجام پیش‌کشی ایران کرده است! اروپا و آمریکا از طریق آغاز بازی جدیدی به‌دنبال متقاعد‌سازی افکار عمومی داخلی و خارجی در مورد قصد آمریکا برای تغییر مسیر گذشته و بازگشت به برجام بوده و تلاش می‌کنند اراده ایران برای توقف اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را تحت تأثیر قرار بدهند.  طرف‌های غربی با اعلام پذیرش دعوت اروپا از آمریکا برای شرکت در نشست‌۱+۵ و گفت‌وگوی آمریکا با ایران، مجددا عملیات تاخیری را با اجرای بازی قدیمی برای حفظ وضع موجود و وادار‌سازی ایران به اجرای تعهدات برجامی را بدون دریافت هیچ امتیازی آغاز کرده‌اند.

فصل‌الخطاب ایران
رهبر معظم انقلاب با هوشمندی و پیش‌بینی رفتار طرف‌های قانون‌شکن و بدعهد در برجام که معمولا سیاست بی‌عملی و لفاظی‌های بی‌حاصل را به جای حل مسأله و عمل به تعهدات قانونی‌شان دنبال می‌کنند، در فصل‌الخطابی در 19‌بهمن‌ماه حرف قطعی ایران را درخصوص بازگشت آمریکا به برجام بیان کردند. ایشان فرمودند: «تا به حال وعده دادید و دیگر وعده اثری ندارد. امروز ایران فقط منتظر عمل است. درباره قضیه تحریم‌ها اولا در جمهوری اسلامی کسی گوشش بدهکار مهمل‌گویان بدون استحقاق -چه در اروپا چه در آمریکا- نیست. ثانیا اگر بخواهیم منطقی صحبت کنیم آمریکا و سه‌کشور اروپایی که همه تعهدات برجام را زیرپا گذاشته‌اند حق ندارند شرط و شروط بگذارند. آن‌ها به هیچ‌کدام از تعهدات برجامی‌شان عمل نکرده‌اند.» حضرت‌آیت‌الله خامنه‌ای تاکید کردند: «طرفی که حق دارد شرط معین کند، ایران است. چون جمهوری اسلامی به همه تعهدات عمل کرد. ما حق داریم برای ادامه برجام شرط بگذاریم و این شرط را گذاشتیم و گفتیم و هیچکس هم از آن عدول نخواهد کرد. اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برجامی برگردد، آمریکا باید تحریم‌ها را کلا در عمل لغو کند و ما بعد راستی‌آزمایی کنیم و ببینیم که درست تحریم‌ها لغو شده، آن‌وقت به تعهدات برجامی برمی‌گردیم. این سیاست قطعی جمهوری اسلامی است و مورد اتفاق مسوولان کشور هم هست و از این سیاست برنخواهیم گشت.»

سردرگمی دولت بایدن نسبت به برجام
ایران نزدیک به سه سال سخت‌ترین تحریم‌های ایالات متحده را تحمل کرد، کاهش تعهدات برجامی ایران یک سال پس از خروج آمریکا از برجام و به‌دنبال بدعهدی کشورهای اروپایی آغاز شد، در واقع این سیاست واکنشی در راستای لگد مال کردن حقوق برجامی ایران توسط آمریکا و اروپا بود، با این وجود ایران هیچ‌گاه از برجام خارج نشد و همواره تاکید داشته است که حاضر است در ازای بازگشت شرکای برجام به تعهدات‌شان ایران هم به تعهدات خود بازگردد. موضوعی که البته شرکای غربی حاضر به اجرای آن نبوده‌اند. ایران در این مدت به تنهایی بار برجام را تاکنون بدوش کشید.

با انتخاب جو بایدن به ریاست جمهوری آمریکا که بارها از بازگشت به برجام و رفع تحریم‌ها سخن گفته بود،  انتظار می‌رفت عقلانیت به دیپلماسی آمریکا باز گردد و به تعهدات و امضایی که ماه‌ها برای رسیدن به‌آن تلاش شده است  عمل کنند، اما آنگونه که بلینکن وزیرخارجه آمریکا گفته است:
« دولت آمریکا همچنان مردد است که به برجام به‌عنوان بستری برای رسیدن به توافقی محکم‌تر بازگردد یا از همان ابتدا به‌دنبال توافقی جدید باشد که مسائل دیگر را هم در بر می‌گیرد.» همچنانکه رسانه‌های آمریکا از رفتار دولت بایدن نتیجه‌گیری کرده‌اند که «در مجموع تاکنون تحولات نشان می‌دهد احیای کامل توافق اصلی که به‌طور رسمی برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) خوانده می‌شود، ممکن است بسیار پیچیده‌تر و شامل مجموعه‌ای از مذاکرات بسیار طولانی‌تر از انتظار ناظران باشد، اگر این اتفاق اصلارخ دهد.

بایدن درباره برجام چه گفت؟
بایدن رئیس جمهور امریکا نیز روز گذشته در کنفرانس امنیتی مونیخ با اشاره به برنامه هسته‌ای ایران گفت: «ما آماده تعامل دوباره در چارچوب ۱+۵ در خصوص برنامه هسته‌ای ایران هستیم.» بایدن در ادامه با طرح ادعاهایی علیه ایران گفت: «باید با اقدامات بی‌ثبات‌کننده ایران در سراسر خاورمیانه مقابله کنیم و در این مسیر من با شریکان اروپایی و سایر شریکانمان همکاری نزدیکی خواهم داشت..»

سفسطه     اروپا
از سوی دیگر، تروئیکای اروپا (انگلیس، فرانسه و آلمان) نیز به جای عمل به تعهدات و تشویق دولت بایدن به بازگشت به برجام، نوک پیکان حملات خود را به سمت ایران گرفته و در محکوم کردن ایران با آمریکا همنوا شده‌اند. همچنانکه وزیران خارجه سه کشور اروپایی و آمریکا در بیانیه‌ای مشترک از اقدامات جبرانی ایران بعد از نقض یکجانبه برجام توسط آمریکا ابراز نگرانی کردند. بیانیه‌ای که واکنش وزیر خارجه ایران را در پی داشت و محمدجواد ظریف در توییتی نوشت: «به جای سفسطه و قرار دادن بار مسوولیت بر دوش ایران، تروئیکای اروپایی/اتحادیه اروپا باید به تعهدات خود عمل کرده و خواستار آن شود که میراث تروریسم اقتصادی ترامپ علیه ایران پایان یابد. تدابیر جبرانی ما پاسخی هستند به نقض‌های ایالات متحده و تروئیکای اروپایی. اگر از معلول هراسانید، علت را حذف کنید. ما اقدام را با اقدام پاسخ می‌دهیم.»

اثر دیپلماسی مقاومت
حال هرچند که  در آستانه ضرب‌الاجل ایران، بر دامنه تحرکات دیپلماتیک طرفی‌های غربی افزوده شده از جمله تماس‌های تلفنی برخی مقامات اروپایی با رییس‌جمهوری کشورمان، نشست مجازی سه وزیر اروپایی با بلینکن و سفر روز شنبه گروسی به تهران، اما با توجه به تجربه تلخ پنج سال گذشته برجام، ایران دیگر نمی‌تواند به وعده‌های پوچ غرب حساب باز کند و تنها عمل واقعی آنان در رفع تحریم‌ها و اجرای تعهدات است که می‌تواند گره کور در برجام را بگشاید.
هرچند آمریکا و هم‌پیمانان آن در صدد هستند که با بازگشت پوچ به برجام (بدون رفع تحریم‌ها) و طولانی کردن مذاکرات همچنان ایران را به‌طور یکطرفه در برجام نگه دارند اما اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها باید بدانند ایران بر سر موضوعی که یک بار برای آن مذاکره و توافق کرده است، دوباره مذاکره نخواهد کرد. آن‌ها باید سیاست زیاده‌خواهی در قبال ایران باید کنار بگذارند و از سرنوشت ترامپ که تا آخرین روز دولت خود منتظر تماس مقامات ایرانی بود، درس عبرت بگیرند. همچنانکه ظریف خطاب به آمریکایی‌ها گفته است: «آمریکایی‌ها یک اصطلاحی دارند که می‌گویند آنچه مال من است که مال من است، ولی آنچه مال تو ست قابل مذاکره است. اگر این قاعده را با دیگران به‌کار می‌برند باید این نکته را متوجه باشند که چنین قاعده‌ای را با ایران به‌عنوان قدیمی‌ترین ملت جهان، هیچ‌گاه نمی‌توانند انجام بدهند.»
اما تحرکات دیپلماتیک طرف‌های برجامی در آستانه ضرب‌الاجل قانون مجلس شورای اسلامی یک پیام هم برای دولتمردان ایران دارد که تنها زبان مذاکره با غرب «زور» است و با انجام اقدامات عملی در مقابل بدعهدی می‌توان منافع کشور را تأمین و طرف مقابل را مجبور به عقب‌نشینی کرد.

دیدگاه‌ها
دیدگاه تازه‌ای تایید نشده است...