۳۳۹۷

متقی در گفت‌وگو با « صبح نو»:

ظریف مرد «میدان» نبود

ابراهیم متقی در گفت‌وگو با «صبح‌نو»، اظهار داشت: فکر می‌کنم که مفهوم دیپلماسی و سیاست خارجی در تحلیل آقای ظریف با یکدیگر تداخل پیدا کرده است.

ابراهیم متقی در گفت‌وگو با «صبح‌نو»، اظهار داشت: فکر می‌کنم که مفهوم دیپلماسی و سیاست خارجی در تحلیل آقای ظریف با یکدیگر تداخل پیدا کرده است.وی افزود: وقتی ما می‌گوییم دیپلماسی یعنی اینکه دیپلماسی ابزار سیاست خارجی است و وقتی صحبت از سیاست خارجی می‌کنیم، سیاست خارجی محور تلاش یک‌State برای تأمین منافع ملی و حداکثر سازی قدرت ملی محسوب می‌شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه مهم‌ترین اشتباه آقای ظریف را این دانست که خودش را محور اصلی سیاست خارجی می‌داند و تاکید کرد: در حالی که سیاست خارجی ایران همانند هر کشور دیگری طیف گسترده‌ای از بازیگران را در بر می‌گیرد و آن بازیگران هستند که می‌توانند نقش‌های مختلفی را برای تأمین منافع ملی اتخاذ کنند.
متقی در ادامه گفت: مفهوم میدان، نکته بعدی است که باید به آن پرداخت؛ مفهوم میدان اتفاقا واژه بسیار آشنایی با ادبیات سیاسی و راهبردی جامعه ایرانی است. مفهوم میدان با میدان داری ارتباط پیدا می‌کند.

هسته وزارت خارجه بیماری «شیزوفرنی» دارد
این استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه میدان یک مفهوم انتزاعی نیست، افزود: هرگاه کشوری در فضای بحران قرار بگیرد تمام بازیگرانی که برای مقابله در بازی نقش‌آفرین هستند، از ابزارها و قابلیت‌های سازمانی خودشان برای تحقق اهداف بهره می‌گیرند؛ اما نکته‌ای که وجود دارد این است که هر میدانی همانند میدان سیاست خارجی و میدان راهبردی کشور، نیازمند یک میدان‌دار است.
وی میدان‌دار را همان بازیگر و نیرویی دانست که دست بر آتش دارد و گفت: این میدان‌دار به‌عنوان نیرویی موازنه‌دهنده محسوب می‌شود؛ کسانی که دستی بر آتش ندارند و خودشان را از حوزه راهبردی یک کشور بیگانه می‌دانند و تمایلی به ایفای نقش مؤثر در دوران تنش بحرانی ندارند، طبیعی است که در فضای میدان نقش حاشیه پیدا می‌کنند.
این کارشناس روابط بین‌الملل ادامه داد: واقعیت این است که هسته وزارت امور خارجه ایران در دوران آقای ظریف و روحانی دچار بیماری «شیزوفرنیک» شده است. از یک طرف برای خودش جایگاه بسیار بالایی قائل است و از طرف دیگر قابلیت‌ها و توانایی‌های خود را برای تأمین منافع ملی و نقش مشارکتی که در این فرآیند دارد بسیار محدود می‌داند؛ بنابراین بخش عمده‌ای از فایل صوتی ناشی از عدم درک این واژه است.

ظریف مرد میدان شرایط بحرانی ایران نبود
متقی افزود: هر یک از نهادهای سیاسی در کشور کار ویژه خاص خود را دارد. دستگاه دیپلماسی به مفهوم نماد سیاست خارجی یکی از ابزارهای سیاست خارجی است. بازیگری که برای خودش هیچ نقشی قائل نباشد و در فضایی حاشیه‌ای قرار بگیرد و نقش مشارکتی در راستای اهداف و منافع ملی نداشته باشد طبیعی است که موقعیت خاصی را در این میدان به دست نمی‌آورد.
وی گفت: به‌کارگیری مفهوم میدان بیانگر این است که فضای راهبردی ایران وضعیت بحرانی دارد. کشوری که در فضای بحرانی قرار دارد و در ژئوپولیتیک تنهایی و تهدید به سر می‌برد طبیعی است می‌بایست موقعیت خود را ارتقا دهد و با تهدیدات مقابله کند و چالش‌های ناشی از کنش قدرت‌های بزرگ دنیا را به نوعی تحمل کند.
این استاد دانشگاه تهران ادامه داد: هیچ کشوری در فضای سیاست جهانی از طریق سازش، ائتلاف‌سازی درجه دوم و همچنین به‌کارگیری سیاست الحاق ظریف و روحانی نتوانسته به نتیجه مطلوب برسد. در برجام نکته اصلی‌ای که وجود دارد این است که هرگاه محیط وضعیت بحرانی داشته باشد احتیاج به مرد میدان دارد.
وی ادامه داد: ظریف عملا به این موضوع اشاره می‌کند که مرد میدان شرایط بحرانی ایران نبوده، کسی که همیشه در فضای کنش انتقادی قرار دارد نمی‌تواند نقش یک مسوول و زمامدار را داشته باشد؛ وقتی که وزیر راه و امورخارجه ایران در ارتباط با روندهای کشور اطلاعات‌شان از جان کری و اسرائیل کمتر است نشان می‌دهد که تحرک آمریکا و اسرائیل در ارتباط با فضای ژئوپلیتیک ایران خیلی بیشتر از مقامات کشور است.
 
ظریف فرار به جلو می‌کند
متقی ادامه داد: کشوری که در فضای بحران قرار دارد همه‌چیز آن باید ماهیت راهبردی داشته باشد. سیاست خارجی، فرهنگ، نظامیگری و اقتصاد باید ماهیت راهبردی داشته باشد. متاسفانه در هشت‌سالی که گذشت همه‌چیز در چارچوب یک نوع دیپلماسی معطوف به مذاکره بود که هنوز هیچ نتیجه مطلوبی برای کشور نداشته است. نه کشور در فضای عادی‌سازی روابط قرار گرفته و نه جامعه و اقتصاد کشور در فضای بازسازی قرار گرفته است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: طبیعی است افرادی که ازخودراضی هستند برای جامعه همواره فضایی دروغین و کاذب را بازتولید می‌کنند و نمی‌توانند بپذیرند که بعد از هشت‌سال، هیچ‌کدام از وعده‌هایی که داده‌اند تحقق پیدا نکرده است و فراربه‌جلو شاید بهترین راه باشد.
وی در پایان افزود: الگویی که ظریف در پیش گرفته است بازی فراربه‌جلو است. بازی فراربه‌جلو را برخی از تبلیغات‌چی‌های اروپایی در دوره‌های گذشته به کار بردند و سرنوشت کاملا تراژیکی در آینده نظام سیاسی خود و نظام بین‌الملل داشتند.

مرندی: پیروزی در سوریه، قدرت چانه‌زنی ایران را افزایش داد
 دکتر سید‌محمد مرندی، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با «صبح‌نو»، اظهار داشت: آقای دکتر ظریف دقیق صحبت نکرده است و چون شفاهی بوده باید اظهاراتش مکتوب شده و ایشان اصلاح می‌کرد. وی به خوبی می‌داند که اگر در میدان عمل قدرت نداشته باشی، دیپلمات‌ها  حرفی برای گفتن نخواهند داشت.
وی گفت: قدرت دفاعی، توانمندی داخلی و قدرت متحدان ما در منطقه باعث می‌شود که طرف مقابل به ما اعتنا کند.
مرندی با بیان اینکه اگر ما در منطقه تضعیف شده و شکست می‌خوردیم، طبیعتا دشمنان و طرف مقابل دیگر ضرورتی برای حرف زدن و مذاکره با ما نمی‌دید، گفت: آن‌ها در این شرایط، شرایط خود را به ما دیکته می‌کردند. کاری که جمهوری اسلامی در عراق و سوریه انجام داد صحیح بود.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: در همه جای دنیا در منطقه نظامی دیپلمات‌ها نقش اول را ندارند. آمریکایی‌ها بعد از اشغال عراق و افغانستان در منطقه ما و همچنین اشغال بخش‌هایی از سوریه، این سنتکام هست که در منطقه حرف اول را می زند و سفارتخانه‌ها و وزیر خارجه آمریکا نقش ثانویه دارند.

ناراحتی ظریف از عدم موفقیت در برجام است
وی افزود: طبیعتا برای مقابله مؤثر با داعش، القاعده و اشغالگری آمریکا در منطقه، ایران باید از همان ساختار استفاده کند؛ بنابراین نیروهای مسلح ما طبیعتا در مقابل اشغالگری و تکفیری‌ها باید حرف اول را بزنند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: بنابراین در شرایط عادی وزارت خارجه نقشه اول را در کشورهای دنیا دارد و همین الان هم در آمریکای لاتین، آسیا، امریکا و اروپا هم حرف اول را می‌زند اما در منطقه ما که آمریکایی‌ها با نظامی‌گری منطقه را به چالش کشیده‌اند فقط با ساختاری مشابه می‌توان آمریکایی‌ها را شکست داد.
مرندی افزود: بنابراین در این چند کشور که سنتکام حرف اول را می‌زند، وزارت خارجه آمریکا نقش حمایت‌کننده را دارد، طبیعی است که نیروی قدس و نظامیان در این مناطق حرف اول را بزنند.
وی با بیان اینکه با این ساختار توانستیم تکفیری‌ها و متحدان آمریکا را در منطقه شکست بدهیم، افزود: ناراحتی آقای ظریف را از عدم موفقیت در برجام درک می‌کنم، اما واقعیت این است که آمریکا هیچ‌وقت اراده اجرای برجام را نداشت.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه آمریکایی‌ها می‌خواستند ما برجام را اجرا کنیم و خودشان ناقص اجرا کنند تا این اهرم فشاری باشد که امتیازات دیگری در موشکی و منطقی بگیرند، تاکید کرد: دکتر ظریف مسأله را صحیح تحلیل نمی‌کند؛ شعار نوشتن روی موشک و بازداشت سربازان خاطی آمریکایی کوچکترین تاثیری در اجرای برجام ندارد.

روس‌ها برای حفظ سوریه انگیزه داشتند
وی تصریح کرد: برجام ماه‌ها مذاکره کشورهای مختلف بوده است و با این مسائل تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد. سفر حاج قاسم به روسیه هم یک پرونده کاملا جداگانه است. روسیه بعد از شوروی جا پای خود را در منطقه از دست داد و تنها یک سوریه باقی مانده بود. مرندی افزود: روس‌ها به شدت نگران تکفیری‌ها و حضور آن‌ها در آسیای مرکزی و روسیه بودند. اگر تکفیری‌ها در عراق و سوریه پیروز می‌شدند به روسیه می‌رفتند. روس‌ها به اندازه ما برای حفظ سوریه انگیزه داشتند. این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: اتفاقا پیروزی ما در سوریه قدرت چانه‌زنی ایران را در میز مذاکره افزایش داده است. حضور روسیه باعث شد که شهدای ما به شدت کاهش یافته و پشتیبانی آن‌ها و نقش نیروهای هوایی روسیه مؤثر بود. وی ادامه داد: اگر روسیه نبود ما باید هزینه‌های بسیاری می‌کردیم. پیروزی ما در سوریه و عراق ابزارها و چانه‌زنی ما در میز مذاکرات را افزایش داد و آقای ظریف دچار اشتباه در تحلیل است و ناراحتی ایشان از عدم موفقیت برجام باعث شده است که دچار خطا شوند.

دیدگاه‌ها
دیدگاه تازه‌ای تایید نشده است...